Niên đại: Triều vua Minh Mạng
Chất liệu: Kim loại đồng / hợp kim đồng
Kích thước: Đường kính 51 mm; độ dày: 2,5 mm; trọng lượng: 29,2 gram
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Minh Mệnh thông bảo – Hiền hiền thân thân lạc lạc lợi lợi có hình dáng tròn dẹt, tâm đục lỗ vuông, bao quanh bởi gờ viền mép ngoài và gờ viền lỗ vuông đúc nổi rõ nét. Chu vi đồng tiền chuẩn xác, bề mặt lòng tiền phẳng phiu, các mép gờ dày dặn tạo nên kết cấu đồng đều và chắc chắn.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Minh Mệnh thông bảo 明命通寶, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Minh Mạng. Nét chữ chân phương, đĩnh đạc và đúc nổi sắc nét trên bề mặt.
Mặt sau đúc nổi 8 chữ Hán: Hiền hiền thân thân lạc lạc lợi lợi 賢賢親親樂樂利利, bố cục theo lối liên đọc xoay vòng ngược chiều kim đồng hồ quanh lỗ vuông trung tâm. Cụm từ bắt nguồn từ sách Đại Học trong Tứ Thư, mang ý nghĩa tôn trọng người hiền tài, yêu thương người thân thuộc, làm cho dân chúng được vui với niềm vui của mình và hưởng lợi từ điều có ích, thể hiện trọn vẹn đường lối trị quốc an dân mẫu mực. Các nét chữ được đúc nổi chuẩn xác, nhỏ gọn và thanh thoát để bảo đảm sự cân đối cho đồ án 8 chữ.
Hiện vật được đúc làm tặng phẩm ban thưởng cho các bậc tôn thất, đại thần có phẩm hạnh gương mẫu và công lao to lớn trong việc củng cố giềng mối gia tộc và trật tự triều chính.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh chế chế ban thưởng và hệ thống điển lễ dưới thời hoàng đế Minh Mạng 1820 – 1840, ghi dấu nỗ lực củng cố đạo lý tông tộc kết hợp với trật tự quản lý xã hội của triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỷ XIX.
Giá trị văn hóa: Thể hiện việc tiếp thu và vận dụng nhuần nhuyễn tư tưởng Nho gia từ kinh điển Đại Học; minh văn là chuẩn mực đạo đức chính trị cao đẹp về tình thân ái, việc trọng dụng nhân tài và mục tiêu mang lại đời sống an lạc cho nhân dân.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện trình độ đúc đồng đạt độ tinh xảo cao khi bố trí trọn vẹn 8 chữ Hán quanh lỗ vuông mà vẫn giữ được sự ngay ngắn, thanh thoát; tỷ lệ đường kính 51 mm cùng độ dày và trọng lượng đầm tay tạo nên vẻ đẹp trang nghiêm.
Giá trị độc đáo: Thuộc nhóm tiền thưởng mỹ hiệu 8 chữ quý hiếm của triều Nguyễn, nổi bật với cấu trúc minh văn đọc vòng ngược chiều kim đồng hồ cùng thông điệp nhân văn sâu sắc chốn hoàng cung.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
