Niên đại: Triều vua Minh Mạng
Chất liệu: Kim loại đồng / hợp kim đồng
Kích thước: Đường kính 51,5 mm; độ dày: 2 mm; trọng lượng: 29,8 gram
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Minh Mệnh thông bảo – Quốc phú binh cường nội an ngoại tĩnh có hình dáng tròn dẹt, tâm đục lỗ vuông, bao quanh bởi gờ viền mép ngoài và gờ viền lỗ vuông đúc nổi rõ nét. Chu vi đồng tiền chuẩn xác, bề mặt phẳng, các gờ mép đúc dày dặn tạo nên kết cấu đồng đều và chắc chắn.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Minh Mệnh thông bảo 明命通寶, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Minh Mạng. Nét chữ vuông vức, chân phương và phân bổ cân đối trên nền lòng tiền.
Mặt sau đúc nổi 8 chữ Hán: Quốc phú binh cường nội an ngoại tĩnh 國富兵彊內安外靜, bố cục theo lối liên đọc xoay vòng ngược chiều kim đồng hồ quanh lỗ vuông trung tâm. Cụm từ mang ý nghĩa nước giàu quân mạnh, trong nước yên ổn, bên ngoài bờ cõi thanh bình, phản ánh toàn diện lý tưởng xây dựng một quốc gia hùng mạnh, độc lập và ổn định cả về kinh tế, quân sự lẫn trật tự xã hội. Tám chữ được sắp xếp cân xứng, nét chữ sắc gọn và nổi bật trên bề mặt.
Hiện vật được đúc làm tặng phẩm ban thưởng cho các bậc tướng lĩnh, quan lại văn võ và tôn thất có công lao bảo vệ biên cương, giữ gìn an ninh trật tự và phát triển đất nước.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh chế độ khen thưởng và điển chế cung đình dưới thời hoàng đế Minh Mạng 1820 – 1840, là bằng chứng vật chất tiêu biểu cho quyết tâm củng cố sức mạnh quốc phòng, thống nhất và bảo toàn lãnh thổ của vương triều Nguyễn đầu thế kỷ XIX.
Giá trị văn hóa: Thể hiện tầm nhìn chiến lược và ý thức tự cường dân tộc; minh văn Quốc phú binh cường nội an ngoại tĩnh là tuyên ngôn rõ rệt về mục tiêu trị quốc, xây dựng một nhà nước thịnh vượng, vững vàng cả đối nội lẫn đối ngoại.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc kim loại chuẩn mực qua tỷ lệ đường kính lớn 51,5 mm và trọng lượng đầm tay; nghệ thuật bố cục 8 chữ Hán quanh tâm vuông đạt sự hài hòa, nét chữ Chân thư đĩnh đạc, khỏe khoắn và sắc nét.
Giá trị độc đáo: Thuộc nhóm tiền thưởng mỹ hiệu 8 chữ quý hiếm mang tính định hướng quân sự – chính trị rõ nét nhất của triều Nguyễn, kết hợp chức năng vinh danh công trạng với thông điệp dựng nước và giữ nước trường tồn.
Nguồn ảnh: Sưu tầm