Niên đại: Triều vua Bảo Đại
Chất liệu: Kim loại quý bạc
Kích thước: Đường kính 32 mm; độ dày: 1,2 mm; trọng lượng: 7,3 gram
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Bảo Đại bảo giám – Nhị nghi có dáng hình tròn dẹt, không đục lỗ, được chế tác bằng bạc với gờ viền cạnh đúc nổi dày dặn chạy vòng quanh chu vi nhằm bảo vệ các chi tiết mỹ thuật bên trong lòng tiền.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Bảo Đại bảo giám 保大寳鑑, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Bảo Đại. Chính giữa tâm tiền trang trí đồ án hoa văn mặt trời tỏa tia sáng rực rỡ, tượng trưng cho uy quyền quang minh của bậc thiên tử.
Mặt sau lưng tiền đúc nổi 2 chữ Hán đối xứng: Nhị nghi 二儀, mang ý nghĩa trời đất, âm dương hòa hợp theo triết lý Dịch học cổ truyền. Bao quanh minh văn là đồ án tạo hình đa tầng lớp với vành tròn lưỡng nghi, điểm xuyết hoa văn mặt trời, mặt trăng cùng những dải tường vân uyển chuyển bồng bềnh, diễn tả sự tuần hoàn của vũ trụ và vạn vật sinh sôi.
Hiện vật là tặng phẩm danh dự cao quý bằng kim loại quý do triều đình đúc để ban thưởng cho các quan lại, tôn thất có công tích phụng sự nhân các dịp lễ điển, khánh tiết chốn cung đình.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh quy chế ân thưởng bằng kim loại quý dưới triều vua Bảo Đại 1926 – 1945, là minh chứng vật chất cụ thể cho việc duy trì thiết chế điển lễ và mỹ thuật ngự ban hoàng gia vào giai đoạn cuối của triều Nguyễn.
Giá trị văn hóa: Thể hiện sâu sắc thế giới quan triết học phương Đông về sự vận hành của âm dương trời đất; minh văn Nhị nghi kết hợp hoa văn nhật, nguyệt, tường vân mang ý nghĩa cầu chúc quốc gia hưng thịnh, âm dương điều hòa, xã tắc trường cửu.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc kim hoàn tinh vi trên không gian nhỏ gọn với đường kính 32 mm; bố cục mặt sau được phân lớp khéo léo giữa đồ án vũ trụ và minh văn chữ Hán, nét chữ Chân thư mực thước cùng đường nét hoa văn mềm mại, sống động.
Giá trị độc đáo: Là mẫu tiền thưởng bằng bạc quý hiếm mang tôn hiệu Bảo Đại bảo giám gắn liền với đồ án Nhị nghi và biểu tượng nhật nguyệt đồng hành, tạo nên nét đặc sắc riêng biệt trong hệ thống tiền ngự ban triều Nguyễn thế kỷ XX.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
