Niên đại: Triều vua Bảo Đại
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Loại đúc thủ công: Đường kính 24 mm; độ dày: 1 mm; trọng lượng: 2,9 gram. Loại dập máy: Đường kính 18 mm
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền Bảo Đại thông bảo có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thân tiền khá mỏng. Mặt trước có gờ viền mép hẹp đúc nổi rõ, mặt sau có biên ngoài rộng hơn, bề mặt được hoàn thiện phẳng phiu. Bên cạnh bản đúc bằng phương pháp thủ công truyền thống với đường kính 24 mm, triều đình còn cho phát hành loại tiền Bảo Đại thông bảo cỡ nhỏ dập bằng máy hiện đại với đường kính 18 mm.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Bảo Đại thông bảo 保大通寳, xác định tiền được phát hành chính thức dưới thời vua Bảo Đại. Khổ chữ to bản, nét đúc đậm đà, ngay ngắn và sắc nét.
Mặt sau lưng tiền để trơn hoàn toàn, không đúc thêm hoa văn hay ký tự minh văn.
Hiện vật là đồng tiền kim loại được đúc để phục vụ nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hóa hàng ngày của người dân. Đương thời, do sức mua sụt giảm, phải đổi từ 2 đến 3 đồng Bảo Đại mới được 1 đồng tiền Khải Định, khiến dân gian lưu truyền câu ca dao: Hai con đổi lấy một cha, làm cho thiên hạ xót xa vì tiền.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh tình hình kinh tế – tài chính giai đoạn trị vì của vua Bảo Đại 1926 – 1945, ghi dấu bước chuyển biến và suy thoái của hệ thống tiền tệ phong kiến trước áp lực tiền tệ thời Pháp thuộc.
Giá trị văn hóa: Minh chứng cho đời sống kinh tế và tâm lý xã hội đương thời; sự chênh lệch giá trị giữa đồng tiền Bảo Đại và đồng tiền thời trước đã đi vào văn học dân gian qua những câu ca dao trào phúng, phản ánh chân thực góc nhìn của người dân về thời cuộc.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ luyện kim và chế tác tiền tệ giai đoạn giao thời: vừa duy trì kỹ thuật đúc đồng truyền thống, vừa tiếp thu công nghệ dập máy cơ khí; nét chữ Chân thư to rõ, đĩnh đạc và dễ nhận biết.
Giá trị độc đáo: Là mẫu tiền đồng lưu hành thông thường mang niên hiệu hoàng đế cuối cùng của chế độ quân chủ Việt Nam, đánh dấu điểm kết thúc của lịch sử tiền tệ tròn lỗ vuông truyền thống.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
