Niên đại: Triều vua Thành Thái
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính 26 mm; độ dày: 1 mm; trọng lượng: 3,2 gram
Loại hình: Tiền lưu hành định danh mệnh giá
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền Thành Thái thông bảo – Thập văn có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thân tiền khá mỏng. Chu vi đồng tiền được bao bọc bởi gờ viền mép trước và mép sau đúc nổi rõ ràng, các chi tiết mép cạnh được gia công gọn gàng. Tiền được đúc chính thức tại các xưởng đúc ở Huế và Thanh Hóa.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Thành Thái thông bảo 成泰通寳, xác định tiền được phát hành chính thức dưới thời vua Thành Thái. Khổ chữ to bản, nét chữ thanh mảnh nhưng rõ ràng và ngay ngắn trên nền lòng tiền.
Mặt sau lưng tiền đúc nổi 2 chữ Hán theo thể Chân thư đặt đối xứng ở hai bên lỗ vuông trung tâm: Thập văn 十文, mang ý nghĩa định danh giá trị quy đổi đương thời là 1 đồng tiền đồng này tương đương giá trị 10 đồng tiền kẽm. Nét chữ sắc gọn, cân đối và đồng bộ phong cách thư pháp với mặt trước.
Hiện vật là mẫu tiền kim loại định danh mệnh giá phục vụ nhu cầu trao đổi buôn bán, lưu thông hàng hóa và điều tiết thị trường tiền tệ trong dân gian vào cuối thế kỷ XIX.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh chính sách tiền tệ và hoạt động đúc tiền quy mô liên tỉnh tại Huế và Thanh Hóa dưới thời vua Thành Thái 1889 – 1907, ghi dấu nỗ lực thống nhất và ổn định thị trường tiền tệ của triều Nguyễn trước sức ép của kinh tế thuộc địa.
Giá trị văn hóa: Thể hiện tập quán tiêu dùng và cơ chế quy đổi giá trị song hành giữa tiền đồng và tiền kẽm trong đời sống giao thương; việc đúc nổi mệnh giá thập văn phản ánh bước chuyển đổi theo hướng định lượng minh bạch trong hệ thống tiền tệ truyền thống.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc kim loại chuẩn mực với thân tiền mỏng 1 mm nhưng gờ viền đúc nổi sắc sảo; nghệ thuật thư pháp Chân thư to bản, nét chữ mảnh mai nhưng dứt khoát, tạo nên phong cách đặc trưng của tiền tệ triều Thành Thái.
Giá trị độc đáo: Là mẫu tiền đồng lưu hành mang mệnh giá quy đổi thập văn được chế tác tại hai trung tâm đúc tiền trọng yếu của triều đình, giữ vai trò tư liệu vật chất quan trọng trong nghiên cứu lịch sử kinh tế – tài chính cuối thời Nguyễn.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
