Niên đại: Triều vua Thành Thái
Chất liệu: Kim loại đồng / hợp kim đồng
Kích thước: Đường kính 35,8 mm; độ dày: 1,5 mm; trọng lượng: 10,9 gram
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Thành Thái thông bảo – Tam thọ có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, bao quanh bởi gờ viền mép ngoài và gờ viền lỗ vuông đúc nổi rõ nét. Chu vi đồng tiền chuẩn xác, bề mặt phẳng phiu, các đường gờ mép sắc gọn tạo nên kết cấu đồng đều và chắc chắn.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Thành Thái thông bảo 成泰通寳, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Thành Thái. Nét chữ vuông vức, chân phương và phân bổ cân đối trên nền lòng tiền.
Mặt sau lưng tiền đúc nổi 2 chữ Hán đối xứng qua lỗ vuông trung tâm: Tam thọ 三壽, mang ý nghĩa chúc thọ sống lâu, trường thọ tột bậc, phúc thọ bền lâu theo quan niệm cát tường truyền thống. Bao quanh minh văn và lỗ vuông là dải hoa văn dây lá uốn lượn mềm mại, sinh động, biểu trưng cho sự sinh sôi nảy nở và tài lộc dồi dào. Đường nét chữ và hoa văn đúc nổi sắc nét, đồng bộ với mặt trước.
Hiện vật được đúc làm tặng phẩm danh dự dùng để ban thưởng cho các quan lại, tôn thất có công lao phụng sự chốn triều đình nhân các dịp đại lễ mừng thọ, khánh tiết hoàng cung.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật gắn liền với thời kỳ trị vì của hoàng đế Thành Thái 1889 – 1907, là minh chứng vật chất phản ánh sự duy trì quy chế ban thưởng và nghi lễ chúc thọ hoàng gia vào giai đoạn cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.
Giá trị văn hóa: Thể hiện nét đẹp của văn hóa chúc thọ và tư tưởng cầu phúc truyền thống phương Đông; minh văn Tam thọ kết hợp với đồ án dây lá mang ý nghĩa biểu trưng cho sự trường cửu, vinh hiển và an khang thịnh vượng của vương triều.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc kim loại tinh xảo với tỷ lệ kích thước cân đối trên 35 mm; bố cục mặt sau kết hợp hài hòa giữa chữ Hán Chân thư mực thước và hoa văn thảo mộc mềm mại, uyển chuyển bao quanh tâm vuông.
Giá trị độc đáo: Thuộc nhóm tiền thưởng mỹ hiệu mang đề tài chúc thọ quý hiếm thời Thành Thái, đóng vai trò như một kỷ niệm chương hoàng tộc trang trọng kết hợp nghệ thuật tạo hình dây lá giàu tính thẩm mỹ cung đình.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
