Niên đại: Triều vua Duy Tân
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính 26 – 27 mm; độ dày: 1 mm; trọng lượng: 3,9 gram
Loại hình: Tiền lưu hành định danh mệnh giá
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền Duy Tân thông bảo – Thập văn có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thân tiền khá mỏng. Chu vi đồng tiền có biên viền trước và sau đều nổi rõ ràng, các chi tiết mép cạnh được gia công cẩn thận. Tiền được đúc chính thức tại xưởng đúc Thanh Hóa với nhiều cách thức và kỹ thuật đúc khác nhau, tạo nên các biến thể phong phú về chi tiết.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Duy Tân thông bảo 維新通寳, xác định tiền được phát hành chính thức dưới thời vua Duy Tân. Khổ chữ to bản, nét chữ đậm đà, ngay ngắn và sắc nét trên nền lòng tiền.
Mặt sau lưng tiền đúc nổi 2 chữ Hán: Thập văn 十文 ở hai bên lỗ vuông trung tâm, mang ý nghĩa định danh giá trị quy đổi đương thời là 1 đồng tiền đồng này tương đương giá trị 10 đồng tiền kẽm. Nét chữ sắc gọn, cân đối và đồng bộ phong cách với mặt trước.
Hiện vật là mẫu tiền kim loại định danh mệnh giá phục vụ nhu cầu lưu thông mua bán, trao đổi hàng hóa và điều tiết thị trường tiền tệ trong dân gian vào đầu thế kỷ XX.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh chính sách tiền tệ và hoạt động đúc tiền tại xưởng đúc Thanh Hóa dưới thời vua Duy Tân 1907 – 1916, ghi dấu nỗ lực duy trì hệ thống tiền tệ truyền thống của triều Nguyễn trong bối cảnh xã hội thuộc địa nửa phong kiến.
Giá trị văn hóa: Phản ánh tập quán giao thương và cơ chế quy đổi giá trị song hành giữa tiền đồng và tiền kẽm trong đời sống thường nhật; việc định danh mệnh giá thập văn thể hiện tính thực tiễn và minh bạch trong các giao dịch dân gian đương thời.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc tiền đồng truyền thống với thân tiền mỏng 1 mm nhưng gờ viền nổi rõ, đường nét chắc chắn; nghệ thuật thư pháp Chân thư to bản, nét chữ đậm nét, đĩnh đạc và dễ phân định.
Giá trị độc đáo: Là mẫu tiền đồng lưu hành mang mệnh giá thập văn thời Duy Tân với nhiều dị bản đúc khác nhau tại Thanh Hóa, giữ giá trị tư liệu vật chất quan trọng trong việc nghiên cứu kỹ thuật đúc và lịch sử tiền tệ đầu thế kỷ XX.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
