Tên hiện vật: Bộ cánh cửa chạm rồng tam quan nội chùa Keo
Niên đại: Thế kỷ XVII
Địa điểm lưu giữ: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam
Kỹ thuật
Bộ cửa được tạo tác bằng gỗ lim, ghép mộng thủ công và chạm khắc với kỹ thuật chạm bong, chạm kênh điêu luyện. Các lớp chạm nổi tạo hiệu ứng nhiều tầng không gian. Đường nét được xử lý tinh tế, đặc biệt ở râu, bờm, vảy, móng rồng và các dải mây đao mác uốn lượn.
Đặc điểm nổi bật
Bộ cửa gồm hai cánh, được ghép từ 8 phiến gỗ lim bằng kỹ thuật ghép mộng. Mỗi cánh cao 2,26m; rộng 1,22m; dày 7cm. Hai cánh khi khép lại tạo thành đồ án “nhị long hí châu”, với đôi rồng lớn uốn cong tạo thành hình lá đề. Trên mỗi cánh còn có một rồng nhỏ và một con nghê, cùng hệ thống mây, ngọc và hoa văn đao mác.
Nghệ thuật tạo hình
Rồng được tạo hình với thân dài, uốn khúc mạnh, bốn chân, đầu mang đặc điểm kết hợp của nhiều linh vật, tạo vẻ dữ dội và uy nghi. Rồng lớn và rồng nhỏ đan xen trong hệ thống mây đao mác, ngọc báu và các khoảng trống được xử lý khéo léo, tạo cảm giác chuyển động liên tục. Kỹ thuật chạm bong, chạm kênh giúp các hình tượng nổi bật khỏi nền, tạo chiều sâu và nhiều lớp không gian trên mặt gỗ. Toàn bộ bố cục cho thấy sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính đăng đối, nhịp điệu và hiệu quả khối, tiêu biểu cho nghệ thuật chạm khắc gỗ thời Lê Trung Hưng.
Giá trị
Bộ cánh cửa là tác phẩm tiêu biểu của nghệ thuật chạm khắc gỗ thế kỷ XVII, thể hiện trình độ kỹ thuật và óc sáng tạo của nghệ nhân Việt Nam. Hình tượng rồng mang dáng vẻ mạnh mẽ, uy quyền, kết hợp với rồng nhỏ, nghê, ngọc báu và mây đao mác tạo nên bố cục dày đặc nhưng hài hòa, sinh động. Đặc biệt, hiện vật đã được công nhận là Bảo vật quốc gia vào năm 2017.
Nguồn ảnh: Sưu
