Tên hiện vật: Chõ gốm Đông Tiến (chõ gốm Đông Sơn)
Niên đại: Khoảng 2.500–2.000 năm cách ngày nay, thuộc Văn hóa Đông Sơn.
Địa điểm lưu giữ: Bộ sưu tập “Gốm thời dựng nước” của ông Phạm Gia Chi Bảo, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đặc điểm nổi bật
Hiện vật cao khoảng 40 cm, là chiếc chõ gốm Đông Sơn còn tương đối nguyên vẹn, có hình dáng cân đối và thanh thoát. Chõ gồm hai phần: phía trên là khoang hấp, phía dưới là nồi chứa nước, giữa hai phần có vỉ với các lỗ nhỏ. Đây là một trong số rất ít chõ gốm được phát hiện thuộc văn hóa Đông Sơn.
Kỹ thuật
Chõ được làm từ đất sét pha cát và bã thực vật, nung ở nhiệt độ khoảng 800–900°C. Kỹ thuật chế tác kết hợp tạo hình trên bàn xoay, nặn tay, bàn đập và hòn kê. Bề mặt trang trí văn thừng kết hợp miết láng, vừa tạo hiệu quả thẩm mỹ vừa giúp sản phẩm chắc, bền và giữ nhiệt tốt.
Giá trị tiêu biểu
Chõ gốm Đông Tiến phản ánh trình độ cao của kỹ thuật chế tác gốm thời Đông Sơn và cho thấy cư dân đương thời đã biết sử dụng hơi nước để làm chín gạo, đặc biệt là gạo nếp. Hiện vật đồng thời cung cấp tư liệu quan trọng về đời sống vật chất, kỹ thuật chế biến thực phẩm và văn hóa ẩm thực của cư dân Việt cổ. Đây là Bảo vật Quốc gia, được công nhận năm 2024.
