Niên đại: Triều vua Lê Thái Tông
Chất liệu: Kim loại đồng / hợp kim đồng
Kích thước: Đường kính: 24,2 – 26,2 mm; độ dày: 1 – 1,8 mm; trọng lượng: 2,7 – 5,2 gram
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng thành Thăng Long
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thể hiện quan niệm vũ trụ quan trời tròn đất vuông truyền thống. Thân tiền được chế tác khá tinh xảo, đanh chắc; cả gờ viền mép ngoài và gờ viền quanh lỗ vuông ở mặt trước lẫn mặt sau đều đúc nổi cao, sắc nét, có tác dụng gia cố kết cấu và hạn chế sự mòn vẹt của chữ khi lưu thông.
Mặt trước tiền đúc nổi 4 chữ Hán: Thiệu Bình thông bảo 紹平通寳, bố cục theo thể Chân thư và đọc chéo (đối đọc: trên – dưới, phải – trái). Tiền có nhiều dị bản phong phú về khổ chữ và nét chữ; đặc biệt ở chữ “Thiệu” (紹), bộ Đao (刀) có dạng được khắc đầy đủ nét chuẩn mực, hoặc được giản lược tài hoa thành hai nét phẩy song song.
Mặt sau lưng tiền để trơn hoàn toàn, không đúc hoa văn hay ký tự phụ trợ, giữ bề mặt phẳng phiu để lộ rõ chất liệu hợp kim đồng cổ.
Hiện vật là tiền tệ chính thức được phát hành dưới triều vua Lê Thái Tông sau khi lên ngôi đặt niên hiệu Thiệu Bình, tiếp tục củng cố mạng lưới thương nghiệp nội địa và hoàn thiện hệ thống lưu thông tiền tệ của vương triều Lê Sơ trong thập niên 30 của thế kỷ XV.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Là hiện vật tiêu biểu gắn liền với giai đoạn trị vì của hoàng đế Lê Thái Tông – thời kỳ đất nước bước vào giai đoạn thái bình, thịnh trị sau công cuộc bình định và kiến thiết ban đầu của vua Lê Thái Tổ. Hiện vật phản ánh rõ nét chính sách duy trì tính liên tục và ổn định của nền tài chính, tiền tệ quốc gia dưới thời Lê Sơ.
Giá trị văn hóa: Niên hiệu “Thiệu Bình” gửi gắm khát vọng nối tiếp nền thái bình, an cư lạc nghiệp cho muôn dân; đồng thời minh văn “thông bảo” thể hiện sự tiếp thu quy chuẩn tiền tệ tiến bộ phương Đông nhằm khẳng định chủ quyền kinh tế và thể chế chính trị độc lập của Đại Việt.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc tiền đồng đạt độ tinh xảo, bề mặt phẳng mịn và gờ mép đúc nổi chuẩn mực; nghệ thuật thư pháp Chân thư khoáng đạt với các biến thể nét chữ độc đáo, đặc biệt là cách biểu đạt cách điệu hai dấu phẩy ở bộ Đao trong chữ “Thiệu”, tạo nên dấu ấn mỹ thuật tiền tệ rất riêng biệt.
Giá trị độc đáo: Hiện vật được phát hiện trực tiếp tại tầng văn hóa trung tâm Hoàng thành Thăng Long và lưu giữ trong sưu tập tiền tệ quốc gia, sở hữu hệ thống dị bản phong phú về thư pháp chữ Hán, là tư liệu vật thật quý giá đối với nghiên cứu cổ tiền học và khảo cổ học kinh thành thời Lê Sơ.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
