Niên đại: Triều vua Lê Dụ Tông
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính: 24 – 24,7 mm; độ dày: 1 – 1,8 mm; trọng lượng: 2,6 – 3,6 gram
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng thành Thăng Long
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, mang đặc trưng của tiền tệ truyền thống phương Đông. Thân tiền được đúc bằng đồng, tương đối mỏng, với đường kính từ 24 mm đến 24,7 mm, độ dày từ 1 mm đến 1,8 mm và trọng lượng dao động từ 2,6 gram đến 3,6 gram. Biên tiền ở cả mặt trước và mặt sau đều nổi rõ, tạo đường viền bao quanh thân tiền.
Mặt trước tiền đúc nổi bốn chữ Hán: Bảo Thái thông bảo 保泰通寳, bố cục theo lối Chân thư, đọc chéo. Khổ chữ nhỏ, nét chữ mảnh, chân phương, rõ ràng và sắc nét. Bốn chữ được sắp xếp cân đối quanh lỗ vuông trung tâm, thể hiện đặc điểm tạo hình chữ trên tiền đồng thời Lê Trung hưng.
Mặt sau lưng tiền phần lớn để trơn, không có hoa văn trang trí. Một số loại có hình vành trăng, ngôi sao hoặc hai chấm tròn bố trí ở phía trên và phía dưới lỗ vuông. Những dấu hiệu này tạo nên sự đa dạng về hình thức giữa các bản đúc, đồng thời cung cấp tư liệu để đối chiếu và nghiên cứu các dạng tiền Bảo Thái thông bảo.
Tiền Bảo Thái thông bảo được đúc vào năm 1720, khi vua Lê Dụ Tông đổi niên hiệu từ Vĩnh Thịnh sang Bảo Thái (1720–1729). Việc phát hành tiền gắn với hoạt động quản lý tiền tệ của triều đình trong giai đoạn đầu thế kỷ XVIII, phục vụ nhu cầu lưu thông và trao đổi hàng hóa trong đời sống kinh tế, xã hội đương thời.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Tiền Bảo Thái thông bảo phản ánh hoạt động đúc và lưu hành tiền tệ dưới triều Lê Trung hưng, gắn với niên hiệu Bảo Thái (1720–1729) đời vua Lê Dụ Tông. Hiện vật góp phần nghiên cứu lịch sử tiền tệ, hoạt động quản lý kinh tế và đời sống xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XVIII.
Giá trị văn hóa: Đồng tiền thể hiện truyền thống sử dụng chữ Hán và niên hiệu hoàng đế trong chế tác tiền tệ Việt Nam thời quân chủ. Bốn chữ Bảo Thái thông bảo không chỉ xác định tên gọi của tiền mà còn phản ánh dấu ấn văn hóa và trật tự chính trị của triều đình đương thời.
Giá trị nghệ thuật: Tiền mang đặc trưng của nghệ thuật đúc tiền đồng truyền thống, thể hiện qua bố cục bốn chữ cân đối quanh lỗ vuông, nét chữ Chân thư thanh mảnh và đường biên nổi rõ. Các dấu hiệu ở mặt sau như hình vành trăng, ngôi sao và chấm tròn góp phần làm phong phú diện mạo tạo hình của hiện vật.
Giá trị độc đáo: Tiền Bảo Thái thông bảo có đặc điểm nhận diện riêng ở kiểu chữ, kích thước tương đối mỏng và sự đa dạng của các dấu hiệu trên mặt sau. Sự khác biệt giữa các dạng lưng tiền tạo cơ sở đối chiếu với những loại tiền cùng thời, góp phần phục vụ nghiên cứu kỹ thuật đúc tiền và bảo tồn di sản tiền tệ Việt Nam.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
