Niên đại: Triều vua Lê Hiển Tông
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính: 38 – 45 mm; độ dày: 2,2 – 3,4 mm; trọng lượng: 23,8 – 37,5 gram
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng thành Thăng Long
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, được đúc bằng đồng với kích thước lớn hơn đáng kể so với các loại tiền Cảnh Hưng thông bảo thông thường. Đường kính tiền dao động từ 38 mm đến 45 mm, độ dày từ 2,2 mm đến 3,4 mm và trọng lượng từ 23,8 gram đến 37,5 gram. Biên tiền ở cả mặt trước và mặt sau đều rộng, nổi rõ, tạo đường viền chắc chắn bao quanh thân tiền.
Mặt trước tiền đúc nổi bốn chữ Hán: Cảnh Hưng thông bảo 景興通寳, bố cục theo lối Chân thư, đọc chéo. Các chữ được sắp xếp cân đối quanh lỗ vuông trung tâm, thể hiện đặc trưng thư pháp trên tiền đồng thời Lê Trung hưng. Kích thước chữ và đường nét đúc nổi tạo sự tương phản với phần nền, giúp nội dung chữ hiện lên rõ ràng trên bề mặt tiền.
Mặt sau tiền được trang trí bằng hoa văn rồng mây, thường được gọi là Long vân khánh hội. Hình tượng rồng kết hợp với mây mang ý nghĩa cát tường, biểu trưng cho sự hội tụ điềm lành và thịnh vượng. Hoa văn được thể hiện trên diện tích mặt sau tương đối rộng, tạo điểm nhấn nghệ thuật nổi bật so với những loại tiền Cảnh Hưng có lưng trơn hoặc chỉ mang các ký hiệu đơn giản.
Tiền Cảnh Hưng thông bảo Long vân khánh hội thuộc thời kỳ trị vì của vua Lê Hiển Tông (1740–1786), giai đoạn hoạt động đúc tiền ở Đàng Ngoài diễn ra với nhiều loại hình và quy cách khác nhau. So với tiền lưu hành thông thường, mẫu tiền có kích thước và trọng lượng lớn cùng hoa văn trang trí cầu kỳ mang đặc điểm riêng về hình thức chế tác. Tuy nhiên, để xác định chính xác chức năng sử dụng và mục đích phát hành của loại tiền này, cần có thêm tư liệu đối chiếu về bối cảnh phát hiện và lịch sử sưu tầm hiện vật.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Tiền Cảnh Hưng thông bảo Long vân khánh hội gắn với thời kỳ trị vì của vua Lê Hiển Tông dưới triều Lê Trung hưng. Kích thước lớn và hình thức trang trí đặc biệt của hiện vật cung cấp tư liệu đối chiếu với các loại tiền Cảnh Hưng khác, góp phần nghiên cứu sự đa dạng trong hoạt động chế tác tiền tệ thế kỷ XVIII.
Giá trị văn hóa: Hình tượng rồng và mây trên mặt sau thể hiện những biểu tượng cát tường phổ biến trong văn hóa phương Đông, gắn với quan niệm về sự thịnh vượng, điềm lành và trật tự vương quyền. Sự kết hợp giữa niên hiệu hoàng đế và hoa văn truyền thống phản ánh mối liên hệ giữa tiền tệ với tư tưởng chính trị và văn hóa thời quân chủ.
Giá trị nghệ thuật: Hiện vật nổi bật với bố cục bốn chữ Hán đúc nổi theo lối Chân thư ở mặt trước và hoa văn rồng mây ở mặt sau. Biên tiền rộng, nổi rõ cùng kích thước lớn tạo điều kiện thể hiện các chi tiết trang trí, góp phần phản ánh kỹ thuật đúc đồng và trình độ tạo hình của nghệ nhân đương thời.
Giá trị độc đáo: Tiền Cảnh Hưng thông bảo Long vân khánh hội có kích thước và trọng lượng lớn, kết hợp với hoa văn rồng mây trang trí ở mặt sau, khác biệt rõ rệt so với các dạng tiền Cảnh Hưng thông bảo thông thường. Sự kết hợp giữa hình thức tiền đồng truyền thống và họa tiết trang trí cầu kỳ tạo nên giá trị nhận diện riêng, phục vụ nghiên cứu, phân loại và so sánh các loại tiền cổ Việt Nam.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
