Chùa Ân Quang (Đức Thọ, Hà Tĩnh)

Chùa Ân Quang (Đức Thọ, Hà Tĩnh)

Giới thiệu chùa

Chùa Ân Quang, theo cụ Hoàng Xuân Hãn, sau có tên là chùa Phật Ân, thường gọi chùa Gành, dựng bên gành đá Phù Thạch, ở bờ Nam sông Lam, thuộc xã Vịnh Đại, tổng Thịnh Quả, huyện La Sơn, phủ Đức Quang, nay là xã Đức Vịnh, huyện Đức Thọ.

Quá trình hình thành

Chùa lập khoảng Thế kỷ XIII , vào đời Trần.

Danh sĩ Phạm Ngộ, nguyên tên Chúc Kiên, người hương Kính Chủ, nay thuộc Hải Dương, làm quan dưới triều Trần Minh Tông (1314 – 1329), có bài thơ Du Phù Thạch nham, tiên tổ tu hành chi địa, chu trung tác (Thơ làm khi ngồi trong thuyền đi chơi gành Phù Thạch, nơi tiên tổ tu hành) cho biết lúc nhỏ ông đã từng theo cha đến đây.

Giữa Thế kỷ XVII, xã Vịnh Đại bán phần đất giáp sông cho người Hoa chạy loạn sang, lập làng Minh Hương, mở phố buôn bán, gọi là phố Phù Thạch. La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp (1723 – 1804) viết về vị trí ngôi chùa trong bài Phù Thạch phùng lão ngư (Gặp người đánh cá già ở Phù Thạch):

Ân Quang tư tả Ngô nhân phố,

Ân Quang tự hữu Lam giang độ.

Dịch nghĩa:

Bên trái chùa Ấn Quang là phố Khách,

Bên phải chùa Ân Quang là bến đò sông Lam.

Vị trí địa lý

Chùa ngoảnh về hướng Tây. Trước cổng có ao nhỏ, chắc thời ấy trồng sen. Vườn chùa ra tận mé sông, nơi có tảng đá lớn nổi trên mặt nước (do đó có tên Phù Thạch – Đá nổi). Xưa, đây là gành hẳm, một trong ba nơi sâu nhất trên sông Lam. Phía trên gành là vũng tàu, nơi tàu thuyền neo đậu, nay bồi thành bãi, chỉ còn cửa dòng sông nhỏ từ Đà Hào xuống qua trước chùa, đổ ra sông Lam. Đầu Thế kỷ XX, đường thuộc địa số 8 từ Vinh lên, qua phà chợ Tràng – Phù Thạch đi phía sau chùa lên Linh Cảm, Na-pê (Lào).

Giá trị lịch sử

Chùa được trùng tu nhiều lần, lần cuối cùng là vào năm Giáp Tý đời Tự Đức (1864). Dân địa phương, và cả người Minh Hương bỏ công sức, tiền của, tu tạo chùa ngày càng to đẹp. Trong chùa có quả chuông đồng 51 cân, nhiều tự khí đẹp, đặc biệt có bốn lư hương bằng đá thanh chạm trổ tinh vi, 55 pho tượng Phật sơn thiếp lộng lẫy và 14 bộ Kinh Phật quý giá.

Từ đời Trần, chùa Ân Quang đã là một danh lam xứ Nghệ, được cả nước biết đến. Đời Lê, Nguyễn, phố Phù Thạch càng đông vui, thì du khách qua lại thăm viếng chùa càng nhiều. Nhiều tao nhân mặc khách đã để lại những tác phẩm văn chương nổi tiếng.

Ngót 8 thế kỷ, chùa Ân Quang, một cơ sở Phật giáo quý hiếm trên đất Hồng – Lam, vẫn được tu tạo, bảo vệ, thờ phụng tôn nghiêm. Dân Vịnh Đại tự hào: “Ai vô Hà Tĩnh coi voi, Ai về Phù Thạch mà coi chùa Gành”.

Danh lam của quá khứ

Nhưng sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chùa bị bỏ hoang phế rồi bị dỡ phá. Bao nhiêu hiện vật quý giá đều bị hủy hoại. Hiện nay, khu vườn chùa vẫn còn bên sông. Phía ngoài tảng đá nổi – Phù Thạch – cát đã bồi thành bãi, cây cối xanh tươi, che khuất một thắng cảnh, một danh lam của quá khứ.

Tham khảo

  • Trích sách “Chùa cổ Hà Tĩnh”, tác giả Thái Kim Đỉnh
Chấm điểm
Chia sẻ
pub-logo

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *