Chùa Anh Quang (Chùa Xã Hạ – Hải Hậu, Nam Định)

Chùa Anh Quang (Chùa Xã Hạ – Hải Hậu, Nam Định)

Lược sử

Chùa xã Hạ (nay thuộc xã Hải Bắc, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định) là di tích lịch sử – văn hóa đã được Nhà nước xếp hạng  năm 1995. Xã Hạ còn có tên là Quần Anh Hạ. Quần Phương Hạ vốn xưa kia thuộc đất Quần Anh – Cái nôi của công cuộc khai hoang lấn biển, từ hơn 5 thế kỷ trước. 

Cùng với việc mở mang đất đai, phát triển sản xuất, các tổ khai sáng còn xây dựng đền, chùa để chăm lo tới đời sống tinh thần và tín ngưỡng của nhân dân. Theo một số văn bia còn lưu giữ được tại di tích, thì từ triều vua Minh Mệnh năm thứ 4 (1823) chùa xã Hạ được xây dựng với tên chữ là “Anh Quang tự” (chùa Anh Quang).

Kiến trúc

Chùa Anh Quang là một công trình kiến trúc quy mô, tuy đã sửa nhiều lần nhưng vẫn bảo lưu được đường nét, phong cách nghệ thuật cổ truyền của dân tộc. Phía trước sân chùa có hệ thống tam quan 3 tầng với kiểu kiến trúc chồng diêm, mái cong, trang trí đề tài tứ linh, tứ quý và nhiều họa tiết truyền thống. Từ hệ thống tam quan vào tòa bái đường là một sân rộng, lát gạch phẳng phiu, phía bên trái có tháp mộ được xây bằng gạch Bát Tràng với những đường nét trang trí đẹp, nghệ thuật. 

Khu vực thờ chính của chùa Anh Quang được thiết kế kiểu chữ công, có tất cả 15 gian bao gồm bái đường, tam bảo và thượng điện. Ngoài ra ở phía sau còn có gác chuông, nhà tổ, tăng phòng và hai dãy nhà hành lang hai bên tạo thành kết cấu nội công, ngoại quốc hài hòa, kín đáo. Nổi bật, độc đáo hơn cả là tòa bái đường 5 gian ở phía trước. Công trình với kiểu kiến thiết chồng diêm, 2 tầng mái cong lợp ngói nam mang đậm phong cách nghệ thuật của thời Hậu Lê thế kỷ XVIII. Các cấu kiện kiến trúc bên trong làm bằng gỗ lim, chạm khắc lá lật cách điệu, soi ống tơ, chỉ nổi nên mặc dù kích thước khá lớn nhưng vẫn có đường nét mềm mại, thanh thoát. Tuy không đục chạm cầu kỳ, chi tiết nhưng nhìn chung tòa bái đường vẫn gây được cảm xúc cho mọi người khi đến thăm chùa. 

Phía sau thượng điện là gác chuông được xây dựng trong hai năm 1834 và 1835. Công trình làm theo kiểu chồng diêm 3 tầng, tuy xây dựng bằng gạch nhưng vẫn giữ được phong cách nghệ thuật của dân tộc với việc thiết kế các cột trụ, đầu đao ở bốn góc và hệ thống cửa uốn kiểu vành mai độc đáo.

Di sản

Ngoài vẻ đẹp và quy mô kiến trúc, chùa Anh Quang còn lưu giữ được nhiều cổ vật, cổ thư có giá trị. Đó là hệ thống tượng pháp khá phong phú, chạm khắc nghệ thuật, sơn thếp lộng lẫy, tiêu biểu là các pho Tam thế, Phật bà, Thích Ca, Cửu Long v.v… Các câu đối, đại tự, cửa võng cũng được chạm khắc công phu, nội dung phong phú ca ngợi cảnh đẹp chốn cửa thiền. Ngoài ra chùa Anh Quang còn nhiều văn bia ghi lại việc dựng chùa, ghi tên những người đóng góp tiền của, công đức. Đặc biệt trên gác chuông còn giữ được quả chuông đúc từ đời vua Minh Mệnh năm thứ 8 (1827). Chuông có đường kính 0,60m; cao 0,90m với dáng đẹp, chạm khắc đề tài tứ linh và trang trí nhiều họa tiết với đường nét nhấn tỉa mạch lạc.

Giá trị văn hoá

Chùa Anh Quang cùng với đền Chính, đền thờ các liệt tổ đã tạo nên một quần thể di tích không chỉ ý nghĩa về lịch sử mà còn có nhiều giá trị nghệ thuật, là niềm tự hào của nhân dân địa phương.

Để tỏ lòng biết ơn các liệt tổ khai sáng và khai thác vốn văn hóa truyền thống của quê hương, hàng năm cứ vào dịp đầu xuân nhân dân Hải Bắc tổ chức mở lễ hội. Ngoài việc tụng kinh, tế lễ, trong những ngày diễn ra lễ hội, địa phương còn tổ chức rước kiệu phụng nghinh thánh và các trò vui chơi, giải trí, như tam cúc, đấu cờ, múa sư tử, chọi gà, bơi thuyền, hát chèo trên sông trước cửa chùa vv… mang đậm màu sắc văn hóa quê hương và tinh thần thượng võ của dân tộc.

Lễ hội chùa, đền xã Hạ là nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân Hải Bắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của con cháu đối với công lao tiên tổ.

  • Tham khảo theo cuốn “Lịch sử Phật Giáo Nam Định” – NXB Tôn Giáo

 

5/5 (7 bình chọn)
Chia sẻ
CHUA-ANH-QUANG-HAI-DAU-NAM-DINH (4)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *