Chùa Bảo Sơn (Bảo Sơn Tự) – Đông Anh – Hà Nội

Chùa Bảo Sơn (Bảo Sơn Tự) – Đông Anh – Hà Nội
Chùa Bảo Sơn (Bảo Sơn Tự) – Đông Anh – Hà Nội
Thông tin
Địa chỉ: Thôn Cổ Loa, xã Cổ Loa, nằm trong khuôn viên quần thể khu di tích Cổ Loa
Đông Anh
Hà Nội
Giới thiệu

Tên gọi


Chùa có tên chữ là Bảo Sơn Tự, gọi theo tên địa danh là chùa Cổ Loa.

Lược sử


Chùa thờ Phật, nằm trong quần thể khu di tích Cổ Loa, ngay sau lưng đình Ngự Triều Di Quy và am Mỵ Châu. Đây cũng là nơi sinh ra truyền thuyết về toà thành hình xoáy ốc do vua Thục Phán xây nên dưới sự giúp đỡ của thần Kim Quy, về bi kịch của tướng Cao Lỗ và nỗi oan của nàng Mỵ Châu ngây thơ làm mất lẫy nỏ thần. Qua các bia đá cổ trong chùa, có thể xác định chùa xuất hiện ít nhất từ thế kỷ XVII. Hiện nay chùa do một ni cô trụ trì và mới đây đã được trùng tu khang trang cùng với toàn bộ khu di tích Cổ Loa. 

Kiến trúc


Tổng quan 

Chùa Cổ Loa có bố cục “Nội công ngoại quốc” gồm nhiều toà nhà liên kết với nhau: Điện thờ Phật ở chính giữa, phía trước là tiền đường, phía sau Phật điện là nhà Tổ, hai bên là hai hành lang nối liền từ Tiền đường với khu nhà Tổ. Tiền đường liên kết với Thượng điện, tạo thành một kiến trúc theo kiểu chữ “Đinh”. Nhà tổ quay ra sân sau, từ đây có thể đi ra cổng phụ.

Tam quan – gác chuông được xây dựng theo hướng bắc, quay ra phía vườn, ao sau chùa. Hai bên sân gần sát dãy tường rào là hai kiến trúc dùng làm nơi ở và tiếp khách của nhà chùa. 

Tiền đường 

Toà Tiền đường có 5 gian 2 dĩ, phần khung mái đấu nối với Thượng điện ở đoạn giữa, mặt trước các gian chính là dãy cửa bức bàn được làm theo kiểu “Thượng song, hạ bản”. Hai đầu nối với tường hồi được xây bịt và có ô cửa thông gió ở nơi tường hồi hai dãy hành lang. Tên chùa “Bảo Sơn Tự” bằng chữ Hán được đắp trong khuôn bức đại tự kiểu Tam cấp phía trên, chính giữa bờ nóc mái.  

Nhà Tổ     

Toà nhà Tổ phía sau thượng điện, có kết cấu và bố cục như Tiền đường, chỉ khác ở hướng chính với dãy cửa bức bàn, quay về phía bắc hai bên hành lang, mỗi bên 6 gian, đấu mái với tiền tế và nhà Tổ nhưng không chúng mái với toà thượng điện.

Gác chuông

Gác chuông là một kiến trúc đơn giản kiểu 2 tầng 4 mái. Cho đến nay, trừ gác chuông và khu vực vườn ao phía sau, các công trình kiến trúc cũng như tượng thờ ở Cổ Loa đều được tu bổ chắc chắn và khang trang.

Di vật


134 pho tượng

Chùa lưu giữ được những bức cốn tứ linh từ thế kỷ XIX và 134 pho tượng có giá trị nghệ thuật được bài trí ở chánh điện, hậu cung, hành lang và nhà Mẫu, được bố trí 7 lớp tượng. Đây là các pho tượng thổ được tạo tác trong tư thế khá sinh động. Hai pho “Khuyến thiện” và “trừng ác” có độ cao tương đương nhau (2,5m), pho “trừng ác” được thể hiện ở tư thế ngồi trên lưng một con lân (trong như 1 con sư tử). Tay cầm long đao, mình mặc giáp phục, vẻ mặt dữ dằn. Pho “Khuyến thiện” thì được thể hiện có bộ mặt ngược lại: rất hiền từ, ngồi trên lưng con sấu, tay cầm “viên ngọc giáo hoá”. (Thực ra lân, sư tử, nghê, sấu, long mã tuy hình dạng có biến đổi khác nhau nhưng thường mang một tính chất là vật linh, biểu hiện một sức mạnh của tầng trên, có trí tuệ và kiểm soát tâm hồn người hành hương, hỗ trợ phật pháp). 

Tại hai dãy hành lang: có tất cả 24 pho tượng gồm: Thập bát tổ truyền đăng (18 pho), Tứ vị Bồ Tát và 2 tượng Thích ca viên tịch tức nhập Niết bàn và Tuyết Sơn. Các pho này đều là tượng thổ, được tạo tác khá sinh động, có niên đại cuối thế kỷ XIX mới được sửa và sơn thiếp lại vào năm 1997. 

Tượng thờ ở nhà thờ Tổ, phía sau Thượng điện, được đặt ở 3 gian chính. 

Ban thờ gian chính giữa thờ mẫu Liễu Hạnh – vị Thánh mẫu được thờ ở nhiều nơi theo tục thờ Mẫu ở nước ta, ngay cả trong các chùa làng.

Gian phía đông có ban thờ Đức thánh Trần (Trần Hưng Đạo) cũng là một nhân vật nổi tiếng trong lịch sử chống xâm lược của dân tộc ta thời Trần thường được thờ trong các nơi thờ Mẫu trong khoảng thế kỷ XVIII đến nay, với tư cách là một Thánh nhân.

Ban thờ ở gian phía tây đặt tượng thờ Sư tổ của chùa này cũng như các vị sư đã từng tu ở đây. Hàng năm, nhà chùa vẫn tổ chức lễ giỗ tổ vào ngày 5/10 âm lịch.

Các tượng thờ tại nhà Tổ – nhà mẫu nói chúng đều có kích thước nhỏ, dáng vẻ bình dị với lối tả cùng màu sắc đậm đà – màu xanh quê hương, rừng núi. Đây cũng là cách thể hiện tâm thức dân giã, thường thấy trong các điện thờ Mẫu.

Các di vật khác

Chùa còn có 5 tấm bia đá từ thế kỉ XVII đến thế kỉ XIX, hai đại hồng chung đúc vào năm Gia Long thứ 2 (1803), một khánh đồng và nhiều pháp khí có giá trị khác.

Sự kiện – Thành tựu


Chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia năm 1993.

Tham khảo


  1. Chùa Bảo Sơn, https://thanhcoloa.vn/chua-bao-son
  2. Chùa Bảo Sơn – Bảo Sơn Tự, https://mytour.vn/location/719-chua-bao-son-bao-son-tu.html
  3. Chùa Cổ Loa,  https://360.hncity.org/spip.php?article508
0/5 (0 Reviews)
Hình ảnh
Video
Thờ tự
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội & Sự kiện
Nội dung đang được cập nhật.

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *