Bồ Đề Đạo Tràng là một công trình kiến trúc Phật giáo, tọa lạc ở quảng trường trung tâm, thuộc phường Châu Phú A, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang, Việt Nam.
Lịch sử hình thành
Chùa Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) được lập năm 1952 do Đặng Văn Lý (Tỉnh trưởng Châu Đốc lúc bấy giờ) và Phạm Ngọc Đa (Hội trưởng Thông Thiên học) đề xướng, được đông đảo Phật tử ở nhiều nơi tán thành và đóng góp.
Năm 1951, ông Phạm Ngọc Đa đã liên lạc với Đại đức Jinara Jadasa bên Ấn Độ xin cành chiết từ cây bồ đề bảo thụ mà xưa kia Phật Thích Ca đã ngồi thiền định.
Được chấp thuận, bà Nguyễn Thị Hai liền đi thỉnh cây về trồng trên mảnh đất do Tỉnh trưởng Đặng Văn Lý cấp ở trung tâm thị xã, đối diện với nhà việc làng Châu Phú (nay là Ủy ban Nhân dân phường Châu Phú A).
Trước khi trồng, người ta tổ chức lễ rước bảo thụ trên xe hoa, đi một vòng thị xã vào ngày 27 tháng Chạp năm Canh Dần (3 tháng 02 năm 1951).
Lễ hạ thổ chính thức đã tổ chức long trọng ngày 16 tháng 4 năm Nhâm Thìn (9 tháng 5 năm 1952). Sau khi hạ thổ người ta theo tích xưa tưới cây bằng sữa tươi.
Người ta kể rằng, ngay trước đêm hạ thổ, cây bồ đề đã bị ai đó chặt đứt lìa thân. Tuy nhiên, sau đó cây vẫn được trồng và vẫn sống nảy thành bốn tược (nay đã thành bốn nhánh lớn) (1).
Sở dĩ chùa mang tên này là vì gắn chặt với câu chuyện về bảo thụ bồ đề (có nguồn gốc từ Bồ Đề Đạo Tràng ở Ấn Độ), nên nơi đây cũng được gọi là “Bồ Đề Đạo Tràng”. Và để quản trị chùa và cây, Hội Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) được thành lập.
Theo sách Kỷ lục An Giang 2009, thì đây là “cây bồ đề lâu năm nhất của tỉnh” (2).
Kiến trúc
Ban đầu, Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) có kiến trúc đơn giản. Phật bà Quan Thế Âm Bồ tát hiền từ, được đặt cạnh lối vào Bồ Đề Đạo Tràng.
Chính giữa khuôn viên là một tòa nhà bát giác nhỏ hình lăng trụ, có bốn cửa ra vào, tôn trí tượng Phật Thích Ca đang ngồi nhập định. Chung quanh các góc khắc những câu đối sơn vàng trên nền đỏ, ca ngợi đức từ bi của đức Phật Thích Ca.
Khoảng năm 1991, Hội trưởng Bồ Đề Đạo Tràng Châu Đốc – ông Lương Văn Hữu nhận thấy cần phải tôn tạo nơi thiêng liêng này nên đã bắt tay thực hiện bốn công việc:
- Nới rộng chánh điện, đường kính của nó tăng từ 3,5m lên tới 8m, cao 12m;
- Xây lầu chuông lầu trống;
- Dựng Quan Âm các;
- Xây hậu tổ.
Năm 2003, ông cho làm hàng rào sắt bao bọc toàn bộ khuôn viên, tạo cho Bồ Đề Đạo Tràng thêm phần tôn nghiêm.
Về sau, ban quản trị lần lượt cho xây dựng một số hạng mục khác, khiến nơi đây thêm phần bề thế, đẹp đẽ và tôn nghiêm. Đáng chú ý có một trụ biểu bốn mặt (ghi dấu sự kiện liên quan và những nhân vật đã gầy dựng nên Bồ Đề Đạo Tràng ở Châu Đốc), Quan Âm các, lầu chuông lầu trống, nhà hậu Tổ, v.v…
Bồ Đề Đạo Tràng nằm trong khuôn viên khiêm tốn, nhưng được chỉnh trang ngày càng tôn nghiêm, sạch đẹp, ấm cúng. Mỗi góc trong chùa đều mang đến cảm giác tự tại, yên bình.
Các Phật tích
- Phật tích thứ nhất là cây bồ đề đã kể trên.
- Phật tích thứ hai là một ít đất nơi gốc cây bồ đề trong Bồ Đề Đạo Tràng ở Ấn Độ (do ông Trương Hưng thỉnh về năm 2000) đang được tôn thờ trong chính điện chùa (tức trong tòa nhà bát giác nhỏ hình lăng trụ).
- Phật tích thứ ba (quan trọng nhất) là viên ngọc xá lợi Phật Thích Ca màu trắng bóng, nhỏ cỡ hai hạt gạo, cũng đang được tôn thờ trong chính điện chùa. Vi bằng gắn tại trụ biểu bốn mặt có đoạn khắc:
“Hôm nay, ngày mồng 8 tháng 7 năm Tân Mùi, nhằm ngày 17 tháng 8 năm 1991, tại chùa Bồ Đề Đạo Tràng, thị xã Châu Đốc, tỉnh An Giang, viên Xá lợi Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni do Thượng tọa Kim Quang thỉnh từ Ấn Độ về được tặng cho gia đình đạo hữu Nguyễn Văn Phi và Nguyễn Thị Tuyết (số 154 Lý Tự Trọng, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh). Nay đạo hữu nhất tâm hoan hỷ dâng cúng về chùa Bồ Đề Đạo Tràng thị xã Châu Đốc, do ông Hội trưởng Nguyễn Văn Năm đại diện phụng thỉnh. Xá lợi được tôn trí trong một bảo tháp bằng đồng để từ nay tứ chúng Phật tử muôn đời chiêm bái.”
Từ khi thành lập đến nay, Phật tích Bồ Đề Đạo Tràng luôn thu hút tín hữu khắp nơi. Đặc biệt số tín hữu đến viếng đông nhất từ tháng Chạp năm trước đến hết tháng Tư âm lịch năm sau. Hằng năm, Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) tổ chức bốn lễ chính: Rằm tháng Giêng (Thượng ngươn), Rằm tháng Tư (lễ Phật đản), Rằm tháng Bảy (Vu-lan) và Rằm tháng Mười (Hạ ngươn).
Chú thích:
- Một số người tin tưởng cho đó là tượng trưng cho bốn chân lý “sinh, lão, bệnh, tử” mà Phật Thích Ca giảng cho các đệ tử nghe. Ở đây kể theo website Tri thức Việt đã dẫn. Có người kể hơi khác, nhưng đại ý là vậy.
- Nhiều người soạn, Kỷ lục An Giang, 2009. Nhà xuất bản Thông Tấn, 2009, tr. 106.
Nguồn:
- Phù Sa Lộc, “Phật tích Bồ Đề Đạo Tràng ở Châu Đốc” đăng trên báo Giác Ngộ online ngày 6 tháng 8 năm 2010.
- Wikipedia Bách khoa toàn thư mở, “Chùa Bồ Đề Đạo Tràng Châu Đốc”.
- Khánh Đăng, “Bóng mát bảo thụ ở Bồ Đề Đạo Tràng” đăng trên báo An Giang ngày 29 tháng 10 năm 2022.
Dịch sang ngoại ngữ khác
Dịch sang tiếng Anh
Bo De Dao Trang is a Buddhist architectural work, located in the central square of Chau Phu A Ward, Chau Doc City, An Giang Province, Vietnam.
History
The Bodhi Temple (Bo De Dao Trang, Chau Doc) was founded in 1952 by Dang Van Ly (then Governor of Chau Doc) and Pham Ngoc Da (President of the Theosophical Society), with strong support and contributions from Buddhists in many places.
In 1951, Pham Ngoc Da contacted Venerable Jinara Jadasa in India to request a branch from the sacred Bodhi tree under which Shakyamuni Buddha had once meditated.
After receiving approval, Nguyen Thi Hai brought the branch back and planted it on a plot of land granted by Governor Dang Van Ly in the center of the town, opposite the Chau Phu village hall (now the People’s Committee of Chau Phu A Ward).
Before planting, a solemn procession was held on February 3, 1951, with the sacred tree carried on a flower-decorated cart around the town.
The official ground-breaking ceremony took place on May 9, 1952. Following ancient tradition, the tree was watered with fresh milk.
It is said that, on the eve of planting, the Bodhi tree was cut down by someone. Nevertheless, it survived and sprouted into four shoots (which have now grown into four large branches) (1).
The temple was named “Bo De Dao Trang” because of its close connection to the sacred Bodhi tree (originating from Bodh Gaya, India). To manage the temple and the tree, the Bo De Dao Trang Association (Chau Doc) was established.
According to the An Giang Records 2009, this is “the oldest Bodhi tree in the province” (2).
Architecture
At first, Bo De Dao Trang had a simple structure. A statue of Avalokitesvara Bodhisattva was placed near the entrance.
At the center of the compound stood a small octagonal prism-shaped building with four doors, enshrining a statue of Shakyamuni Buddha in meditation. On the corners were couplets inscribed in gold on a red background, praising the Buddha’s compassion.
Around 1991, the President of the Bo De Dao Trang Association, Luong Van Huu, undertook major renovations:
-
Enlarging the main hall (from 3.5m in diameter to 8m, with a height of 12m);
-
Building a bell tower and drum tower;
-
Constructing the Avalokitesvara Pavilion;
-
Building the rear ancestral hall.
In 2003, a surrounding iron fence was added, enhancing the solemnity of the site.
Later, more structures were built, including a four-faced monument (recording key events and contributors to the temple), the Avalokitesvara Pavilion, bell and drum towers, and the ancestral hall.
Though modest in size, Bo De Dao Trang has been carefully maintained, becoming increasingly dignified, serene, and welcoming. Every corner offers a sense of peace and contemplation.
Sacred Relics (Phat Tich)
-
The Bodhi tree brought from India in 1951.
-
Soil from the root of the Bodhi tree in Bodh Gaya, India, brought by Truong Hung in 2000, enshrined in the main hall.
-
A relic of Shakyamuni Buddha (Sarira) – a small, shiny white gem the size of two grains of rice, also enshrined in the main hall.
An inscription on the four-faced monument records:
“On August 17, 1991, at Bo De Dao Trang Temple in Chau Doc, An Giang Province, the sacred relic of Shakyamuni Buddha, brought from India by Venerable Kim Quang, was gifted to the Buddhist family of Nguyen Van Phi and Nguyen Thi Tuyet (154 Ly Tu Trong Street, District 1, Ho Chi Minh City). The family joyfully offered it to Bo De Dao Trang Temple, represented by Association President Nguyen Van Nam. The relic is now enshrined in a bronze stupa for all disciples to venerate forever.”
Since its founding, Bo De Dao Trang has continuously attracted devotees from all over Vietnam. Pilgrimage is especially popular from the last lunar month of the year until the fourth lunar month of the following year.
The temple holds four major annual festivals:
-
First Full Moon (January, Thuong Nguon);
-
Vesak (Fourth Lunar Month, Buddha’s Birthday);
-
Vu Lan (Seventh Lunar Month, Ullambana);
-
Tenth Lunar Month Full Moon (Ha Nguon).
Dịch sang tiếng Pháp
Bo De Dao Trang est un édifice bouddhique situé sur la place centrale du quartier Chau Phu A, ville de Chau Doc, province d’An Giang, Vietnam.
Histoire
Le Temple du Bodhi (Bo De Dao Trang, Chau Doc) fut fondé en 1952 par Dang Van Ly (alors Gouverneur de Chau Doc) et Pham Ngoc Da (Président de la Société Théosophique), avec l’appui et les contributions de nombreux fidèles bouddhistes.
En 1951, Pham Ngoc Da prit contact avec le Vénérable Jinara Jadasa en Inde pour demander une branche de l’arbre sacré du Bodhi sous lequel le Bouddha Shakyamuni avait médité.
Après approbation, Nguyen Thi Hai rapporta la bouture et la planta sur un terrain offert par le Gouverneur Dang Van Ly, au centre de la ville, en face de la maison communale de Chau Phu (aujourd’hui le Comité Populaire du quartier Chau Phu A).
Avant la plantation, une procession solennelle eut lieu le 3 février 1951, l’arbre sacré étant transporté sur un char fleuri à travers la ville.
La cérémonie officielle de mise en terre se déroula le 9 mai 1952. Selon la tradition, on arrosa l’arbre avec du lait frais.
On raconte que, la veille de la plantation, l’arbre fut coupé net par quelqu’un. Toutefois, il survécut et produisit quatre rejets (qui sont aujourd’hui devenus quatre grandes branches) (1).
Le temple reçut le nom de “Bo De Dao Trang” en raison de son lien direct avec l’arbre sacré du Bodhi (originaire de Bodh Gaya, Inde). Pour administrer le temple et l’arbre, l’Association Bo De Dao Trang (Chau Doc) fut fondée.
Selon le Livre des Records d’An Giang 2009, il s’agit du “plus ancien arbre du Bodhi de la province” (2).
Architecture
À l’origine, Bo De Dao Trang avait une architecture simple. Une statue de la Bodhisattva Avalokiteshvara (Quan The Am) se trouvait près de l’entrée.
Au centre de l’enceinte s’élevait un petit bâtiment octogonal en forme de prisme, avec quatre portes, abritant une statue du Bouddha Shakyamuni en méditation. Aux angles figuraient des distiques, peints en lettres d’or sur fond rouge, louant la compassion du Bouddha.
Vers 1991, le Président de l’Association, Luong Van Huu, entreprit des rénovations importantes :
-
Agrandissement du sanctuaire principal (de 3,5 m de diamètre à 8 m, et 12 m de hauteur) ;
-
Construction d’une tour de la cloche et d’une tour du tambour ;
-
Édification d’un pavillon d’Avalokiteshvara ;
-
Construction de la salle des ancêtres.
En 2003, une clôture en fer entoura tout le site, renforçant son caractère solennel.
Par la suite, d’autres structures furent ajoutées : un monument quadriface (commémorant les événements et les fondateurs du temple), le pavillon Avalokiteshvara, les tours de la cloche et du tambour, ainsi que la salle des ancêtres.
Bien que modeste en superficie, Bo De Dao Trang a été soigneusement entretenu et s’est affirmé comme un lieu de dignité, de sérénité et d’accueil. Chaque recoin du temple inspire paix et méditation.
Reliques sacrées (Phat Tich)
-
L’arbre du Bodhi rapporté d’Inde en 1951.
-
Un peu de terre provenant des racines de l’arbre du Bodhi à Bodh Gaya, Inde, rapportée par Truong Hung en 2000, vénérée dans le sanctuaire principal.
-
Une relique du Bouddha Shakyamuni (Sarira) – un petit joyau blanc brillant, de la taille de deux grains de riz, également conservé dans le sanctuaire principal.
Une inscription sur le monument quadriface déclare :
« Le 17 août 1991, au Temple Bo De Dao Trang de Chau Doc, province d’An Giang, la relique sacrée du Bouddha Shakyamuni, rapportée d’Inde par le Vénérable Kim Quang, fut offerte à la famille bouddhiste de Nguyen Van Phi et Nguyen Thi Tuyet (154 rue Ly Tu Trong, 1er arrondissement, Ho Chi Minh-Ville). La famille, dans une grande joie, l’a consacrée au Temple Bo De Dao Trang, représentée par le Président de l’Association Nguyen Van Nam. La relique est désormais abritée dans un stupa en bronze afin que les fidèles puissent l’honorer pour l’éternité. »
Depuis sa fondation, Bo De Dao Trang attire sans cesse des fidèles de tout le Vietnam. Les pèlerinages sont particulièrement nombreux entre le dernier mois lunaire de l’année et le quatrième mois lunaire de l’année suivante.
Le temple célèbre quatre grandes fêtes annuelles :
-
La Fête de la première pleine lune (janvier, Thuong Nguon) ;
-
Le Vesak (quatrième mois lunaire, anniversaire du Bouddha) ;
-
Le Vu Lan (septième mois lunaire, Ullambana) ;
-
La Pleine lune du dixième mois (Ha Nguon).
Dịch sang tiếng Trung
菩提道场是一座佛教建筑，位于越南安江省朱笃市朱富A坊中央广场。
历史
菩提道场寺（朱笃）建于1952年，由当时的朱笃省长邓文礼与通天学会会长范玉多发起，得到众多佛教徒的响应和捐助。
1951年，范玉多联系印度的上座尊者吉那罗·贾达萨（Jinara Jadasa），请求从释迦牟尼佛当年修行成道的菩提树上取一枝移植。
获准后，阮氏海前往迎取，将其种植在省长邓文礼拨给的土地上，位置在朱富村公所对面（今朱富A坊人民委员会）。
在种植之前，当地于1951年2月3日举行了隆重的迎树游行，菩提枝被安置在花车上，绕城一周。
正式的下土仪式于1952年5月9日举行，并依照古法以鲜奶浇灌。
传说在下土前夕，菩提枝被人砍断，但后来仍奇迹般生存，并萌发出四个枝条（如今已长成四根大枝）（1）。
因与源自印度菩提伽耶的圣树紧密相连，寺院取名为“菩提道场”。同时，朱笃菩提道场协会成立，负责管理寺院与圣树。
据《安江记录2009》记载，此树是“全省最古老的菩提树”（2）。
建筑
最初，朱笃菩提道场建筑简朴。寺门旁供奉观世音菩萨圣像。
院落中央建有一座八角棱柱形小殿，四面开门，殿内供奉释迦牟尼佛入定像。四角镌刻红底金字楹联，赞颂佛陀慈悲。
约1991年，菩提道场协会会长梁文有主持扩建，主要工程包括：
-
将大殿直径由3.5米扩至8米，高12米；
-
建钟楼与鼓楼；
-
建观音阁；
-
建后祖堂。
2003年，又增建铁栏围墙，使道场更显庄严。
此后逐步增建多项建筑，如四面碑（记载兴建功德者与历史事件）、观音阁、钟鼓楼、后祖堂等。
菩提道场占地不大，但经多年整修，愈加庄严、洁净、温馨。殿内每一角落皆令人心境安宁自在。
佛迹
-
菩提树：1951年自印度移植而来。
-
菩提伽耶菩提树根部泥土：由张兴于2000年迎回，供奉于主殿。
-
释迦牟尼佛舍利子：一颗晶莹洁白如两粒米大小的舍利，同样供奉于主殿。
四面碑刻文记载：
“1991年8月17日，安江省朱笃市菩提道场寺，释迦牟尼佛舍利由金光上座自印度迎请，赠予胡志明市第一郡李自重街154号佛徒阮文菲与阮氏雪伉俪。其后，夫妇欣然将舍利敬献朱笃菩提道场寺，由协会会长阮文南代表恭请入寺。舍利安置于铜制宝塔之中，供四众佛子永世瞻礼。”
自建寺以来，菩提道场佛迹吸引各地信众。朝礼最为鼎盛的时段，是从农历腊月直至次年四月。
每年寺内举行四大法会：
-
正月十五（上元）；
-
四月十五（佛诞）；
-
七月十五（盂兰盆节）；
-
十月十五（下元）。
