Chùa Cầm Sơn (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh)

Chùa Cầm Sơn (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh)

Giới thiệu

Chùa Cầm Sơn ở trên núi Thiên Cầm – rú Gùm, nên thường gọi chùa Gùm, thuộc địa phận xã Kỳ La xưa, về sau là làng Thiện Trị, tổng Vân Tán, rồi xã Cẩm Long, huyện Cẩm Xuyên, nay thuộc Thị trấn Thiên Cầm.

Thời gian dựng chùa

Chùa không lớn, nhưng là ngôi chùa cổ mà nhiều sách từng nhắc đến. Sách Cẩm Xuyên phong thổ ký của Lê Huy Tiềm soạn năm 1930, viết về núi Thiên Cầm, chép: “Trên núi có chùa cổ”. Nhưng chép sớm nhất về chùa này là tập thơ Minh Lương cẩm tú của vua Lê Thánh Tông (1460 – 1497). Trong “nguyên chú” bài thơ Kỳ La hải môn lữ thứ làm khoảng 1470 – 1471, nhà vua viết: “Bên trái cửa bể Kỳ La có ngọn núi sừng sửng kỳ thú. Trên núi có ngôi chùa”.

Như vậy là chùa Cầm Sơn cũng có từ Thế kỷ XV, và chắc còn sớm hơn nhiều.

Trùng tu

Theo các cụ Phan Đình Thử, 85 tuổi, và Trương Văn Cưu 73 tuổi (năm 2003), người xã Cẩm Long lên hương khói ở chùa, thì không rõ chùa lập lên thời nào, chỉ biết lần trùng tu thứ ba là vào năm Ất Hợi đời Tự Đức (1875).

Cũng theo hai cụ già nói trên thì ngày trước, trong chùa có 11 pho tượng; ngoài ba pho “Tam thế, trong tám pho còn lại, đẹp nhất là các pho “Cửu long”, “A di đà”, “Quan âm”. Vào dịp lễ Phật đản mồng 8 tháng tư, người ta rót nước thơm vào bức tượng “Cửu long” thì chín con rồng phun nước tắm cho các tượng khác. Năm 1946, tượng Phật và tự khí của chùa Cầm Sơn đều đưa sang hợp tự ở chùa Yên Lạc (Cẩm Nhượng) và chùa Hàm Long (Cẩm Phúc). Riêng quả chuông lớn có khắc dòng chữ “Cầm Sơn tự chung” thì từ lâu đã bị giặc tàu ô cướp đem đi (nay người ta phát hiện chuông còn ở một ngôi chùa trong xứ Quảng (?).

Phục dựng chùa

Chùa Cầm Sơn bị bỏ hoang phế suốt mấy chục năm, đã bị đổ nát. Sau năm 1975, vùng bãi biển Thiên Cầm được chuẩn bị để khôi phục lại trên cơ sở khu nghỉ mát người Pháp mở trước kia, thành khu du lịch. Nhân dân xã Cẩm Long cũng khôi phục lại chùa Cầm Sơn.

Dấu vết ngôi chùa cũ trước 1945 chỉ còn cổng xây vào nhà tăng bên phải chùa, và bốn trụ gạch trước hiên mà những người trùng tu có ý giữ lại. Trên đôi cột ngoài, còn có đôi câu đối ở mặt trước:

Cẩm giang xuân sắc lai thiên địa;

Cầm lĩnh thanh danh tự cổ kim.

(Sắc xuân sông Cẩm say trời đất;

Tiếng đẹp non Cầm suốt cổ kim.)

Trên đôi cột trong, một bên còn đọc được vế đối: Đảo dự oanh hồi đa khí sắc (Đảo lớn đảo nhỏ vây quanh tạo thêm nhiều khí sắc). Cột bên kia chỉ còn phần dưới, vế đối chỉ còn hai chữ quang huy. (Tài liệu khảo sát năm 2003 của Thái Kim Đỉnh).

Hiện nay chùa Cầm Sơn đã được xây dựng lại và được công nhận là “Di tích Văn hóa – Lịch sử” cấp tỉnh.

Tham khảo

  • Trích sách “Chùa cổ Hà Tĩnh”, tác giả Thái Kim Đỉnh
Chấm điểm
Chia sẻ
pub-logo

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *