Vị trí
Chùa Cảnh Yên thuộc địa phận xã Thành Kim, huyện Thạch Thành. Thạch Thành là huyện miền núi nằm ở phía tây bắc của tỉnh Thanh Hóa, cách trung tâm thành phố Thanh Hóa hơn 50km.
Do sự tàn phá của thời gian và thời cuộc do con người gây ra nên Thạch Thành đã có rất nhiều ngôi chùa bị tàn phá và chùa Cảnh Yên là một trong số đó.
Lược sử
Chùa gắn với câu chuyện tình giữa Cảnh Yên và Phương Hoa, đầy gian truân trắc trở làm xúc động lòng người biết bao thế hệ. Câu chuyện Phương Hoa đến cửa Phật để lánh nạn, giả trai đi thi đỗ đạt biểu thị tính từ bi của Đạo Phật, thể hiện lòng hiếu đễ, thủy chung và tinh thần quả cảm của người phụ nữ dám chống lại quan điểm “trọng nam khinh nữ” của thời kỳ phong kiến lúc bấy giờ. Xin nêu ra đoạn thơ tả về chùa Thạch Thành (Còn gọi là chùa Cảnh Yên).
“Tìm lên đến huyện Thạch Thành xa khơi
Tình cờ thấy có một nơi
Non xanh nước biếc khác vời trần gian
Hàng thông dãy quế tran tran
Ao sen suối chảy đá bàn tường xây
Trúc mai lan huệ sum vầy
Đào đông phô thắm liễu tây khoe vàng
Trên thì tiền điện tiền đường
Dưới tam quan có chữ vàng uy linh
Thấy nơi phong cảnh hữu tình
Bảo nhau rằng chốn nương mình đâu hơn
Ở đây phong cảnh kỳ sơn
Nhân dân dễ biết nguồn cơn lạ gì
Giả danh là kẻ tăng ni
Xuất gia ta sẽ lựa bề mở mang
Chuyên cần tụng niệm đèn hương
Xã dân đâu đó cũng nhường đến tin…”
(Tư liệu của Phòng VHTT huyện Thạch Thành)
Chùa có tên gọi Cảnh Yên là lấy tên nhân vật Cảnh Yên trong tích truyện thơ Nôm: Cảnh Yên và Phương Hoa. Qua đoạn thơ trên ta có thể hình dung rằng chùa, Cảnh Yên nằm ở một vị trí tuyệt đẹp, “sơn thủy hữu tình”, mặt tiền hướng ra sông Bưởi.
Trùng tu
Để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo của tín đồ Phật tử và nhân dân trong huyện, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Thạch Thành và UBND huyện Thạch Thành, đã đề nghị UBND tỉnh cho khôi phục lại chùa Cảnh Yên làm nơi sinh hoạt tôn giáo, đồng thời là nơi đặt Trụ sở của Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Thạch Thành. Chủ trương khôi phục lại chùa Cảnh Yên đã được Chủ tịch UBND tỉnh chấp thuận tại Quyết định số 1833/QĐ-UB ngày 03/6/2013 của UBND tỉnh Thanh Hóa. Diện tích đất được cấp gần 15.000m2, đất của hai xã Thành Tân và Thành Kim. Sư trụ trì và Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Thạch Thành đã hoàn chỉnh việc thiết kế, đang xúc tiến việc kêu gọi công đức để chuẩn bị khởi công khôi phục lại chùa Cảnh Yên.
Chùa Cảnh Yên là một ngôi chùa thuộc huyện miền núi nằm ở một vị trí đẹp, thuận tiện giao thông, gần các khu dân đông đúc, lại gắn với một câu chuyện có giá trị nhân văn đặc sắc làm xúc động lòng người. Chùa rất cần sự quan tâm giúp đỡ của chính quyền, đoàn thể các cấp huyện Thạch Thành cũng như sự hảo tâm công đức của chư khách thập phương xa gần để chùa sớm được trùng hưng viên mãn.
- Trích theo cuốn Chùa xứ Thanh Tập III – Tác giả Đại Đức THÍCH TÂM ĐỨC – Xuất bản năm 2016
