Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Cầu Cả tên chữ là Uy Như tự, toạ lạc tại thôn Cầu Cả, xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội (nay thuộc xã Đông Anh, Hà Nội).
Lịch sử và nhân vật
Chùa xây dựng vào thế kỷ XIX, trùng tu vào thế kỷ XX. Trong thượng lương của tiền tế có ghi niên đại: Tân Dậu Khải Định lục niên (1921). Ngoài ra, tại một số vị trí quan trọng của gian thượng điện và quả chuông đồng đúc năm Bảo Đại 4 (1929), 2 tấm bia đá có niên đại Khải Định 6 (1921). Như vậy, chùa được xây dựng vào đầu thế kỷ XX.
Chùa trước đây nằm trong khu đất chung với đình. Đến đời vua Khải Định (1916 – 1925) chùa chuyển về vị trí hiện nay, trên khu đất rộng 1.107,4m².
Kiến trúc cảnh quan
Chùa có mặt bằng bố cục hình chữ “Đinh”, gồm Tiền Đường 3 gian 2 dĩ và 2 gian thượng điện, với bố khung gỗ truyền thống, mái lợp ngói ta, tường hồi bít đốc tay ngai, trên bờ nóc đắp đôi rồng chầu mặt nguyệt, diềm mái trang trí hoa lá cách điệu. Mặt trước, các bức tường có đắp ô cách ở gian giữa, hai gian bên là tường bao.
Chùa còn bảo lưu được lối kiến trúc “câu đầu cột đội, kẻ bẩy” với 4 cột cái gỗ. Hệ thống vì kèo mái nối với tòa thiêu hương – thượng điện, ván gió phía trên xà và chống con, hoa tiết chạm khắc đặc tả tứ quý: tùng, trúc, cúc, mai và hoa lá cách điệu khá linh hoạt, tạo sự cổ kính cho công trình. Chùa có đủ nơi thờ Phật, Thánh, Mẫu, thờ Tổ. Trong đó, nhà mẫu mới được xây lại, đặt ban thờ mẫu và thờ tổ. Các tượng thờ ở chùa là tượng mộc, do các nghệ nhân địa phương tạc. Nhiều pho còn niên đại muộn, đều được sơn thếp cầu kì, một số pho được tạo tác tỉ mỉ.
Xếp hạng
Chùa Cầu Cả được xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Thành phố (2003).
