Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Đại Từ, có tên chữ là Vĩnh Phúc tự, tọa lạc tại thôn Đại Từ, trước thuộc xã Lam Điền, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính vào năm 2025, chùa hiện nay thuộc địa phận xã Quảng Bị, thành phố Hà Nội.
Lịch sử và nhân vật
Chùa Đại Từ được khởi dựng vào thế kỷ XVIII, trải qua các thế kỷ XIX và XX, ngôi chùa đã nhiều lần được trùng tu, tôn tạo nhằm bảo tồn giá trị kiến trúc và giá trị tâm linh vùng đất Lam Điền.
Kiến trúc cảnh quan
Hiện nay, chùa Đại Từ tọa lạc trên khu đất quay mặt về hướng Tây Bắc, với bố cục kiến trúc hài hòa, gồm các hạng mục chính: Tam Quan, Tam Bảo, Nhà Mẫu, Nhà Tổ, Nhà Khách, cùng nhiều công trình phụ trợ khác, tạo nên một tổng thể uy nghi, cổ kính.
Tam Quan
Tam quan được xây dựng theo kiểu hai tầng: tầng trên treo chuông, tầng dưới mở ba cửa, tạo thành ba lối đi riêng biệt. Nổi bật ở vị trí trung tâm là ba chữ Hán “Đăng Thiện môn”.
Tam Bảo
Tam Bảo có kiến trúc truyền thống kiểu chữ Đinh (丁), với Tiền Đường phía trước nối liền với Hậu Cung phía sau theo dạng chuôi vồ. Tiền Đường gồm 5 gian, tường hồi xây theo kiểu bít đốc tay ngai, mái lợp ngói mũi hài, khung vì làm từ gỗ lim vững chắc. Hai cột tay ngai được dựng thẳng, nối với tường hồi bằng hai bức tường lưng cao ngang mái. Đỉnh cột được đắp nổi hình búp sen, bên dưới là sáu chiếc lòng đèn có phần thân uốn lượn mềm mại, trang trí bằng các đường gờ chỉ tinh xảo, phần chân thắt lại thanh thoát theo kiểu cổ bồng.
Mặt tiền của ba gian giữa mở ba lối đi, hai gian bên thiết kế cửa sổ hình chữ Thọ. Bên trong, hệ thống vì kèo chịu lực được làm theo lối truyền thống: thượng chồng rường con nhị, hạ kẻ chuyển xà nách, toàn bộ mái được chống đỡ bằng 5 hàng chân cột chắc khỏe. Kiến trúc tổng thể đơn giản, thanh thoát nhưng bền vững, phản ánh quan niệm thẩm mỹ mộc mạc và tinh tế của người xưa.
Hậu Cung gồm ba gian nhà dọc, nối tiếp với gian chính của Tiền Đường. Bộ vì ngoài cùng làm theo kiểu thượng giá chiêng, rường nach, hạ cốn mê, ít chạm khắc trang trí. Gian giữa sử dụng kết cấu thượng con rường con nhị, hạ rường nach, còn gian trong cùng là thượng con rường nhị, hạ kẻ chuyền. Bên trong thượng điện được xây các bệ gạch cao, dẫn từ cửa vào sâu bên trong, làm nơi an vị hệ thống tượng Phật.
Tượng được bố trí theo từng lớp:
- Lớp cao nhất: bộ ba tượng Tam Thế.
- Lớp thứ hai: tượng A Di Đà ở giữa, hai bên là tượng Quan Âm.
- Lớp thứ ba: Quan Âm Chuẩn Đề ở giữa, hai bên là Quan Âm và Quan Âm Tống Tử.
- Lớp thứ tư: tượng Ngọc Hoàng ở trung tâm, hai bên là Nam Tào và Bắc Đẩu.
- Lớp tiếp theo: tòa Cửu Long ở giữa, hai bên là Thổ Địa và Giám Trai.
Ngoài ra, tại tiền đường còn đặt tượng Đức Ông và Thánh Tăng. Hai pho tượng hộ pháp Khuyến Thiện và Trừng Ác vẫn được bảo tồn nguyên vẹn.
Hiện vật
Hiện nay, trong thượng điện vẫn còn bảo tồn được nhiều tượng Phật, các tượng được tạo tác chủ yếu bằng gỗ và đất luyện, có niên đại từ thế kỷ XVIII đến nay. Dù trải qua thời gian dài, nhiều pho tượng vẫn giữ được đường nét thanh thoát, biểu cảm tôn nghiêm, thể hiện tay nghề điêu luyện của các nghệ nhân xưa.
Hiện vật còn lưu giữ tại chùa bao gồm:
- 23 pho tượng thờ,
- 2 bức hoành phi,
- 5 đôi câu đối,
- 1 mõ,
- 1 quả chuông đồng,
- 1 bộ ngai sư tử bằng đồng,
- 3 tấm bia đá từ thời Nguyễn.
Xếp hạng
Chùa Đại Từ được xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Tỉnh ngày 23/9/2004.
Bản dịch Tiếng Anh
Name and Geographic Location
Dai Tu Pagoda, formally named Vinh Phuc Tu (永福寺), is located in Dai Tu hamlet, formerly under Lam Dien commune, Chuong My district, Hanoi. After the administrative boundary adjustment in 2025, the pagoda is now under Quang Bi commune, Hanoi.
History and Figures
Dai Tu Pagoda was first constructed in the 18th century. During the 19th and 20th centuries, it underwent several restorations to preserve its architectural and spiritual values, which embody the cultural identity of Lam Dien.
Architectural Landscape
Currently, Dai Tu Pagoda faces northwest, with a harmonious layout consisting of the main structures: Tam Quan gate, Tam Bao hall, Mother House (Nha Mau), Patriarch House (Nha To), Guest House (Nha Khach), and various auxiliary buildings, creating a solemn and ancient complex.
Tam Quan Gate
The Tam Quan is a two-tiered structure: the upper level houses a bell, while the lower level has three entrances, forming three distinct passageways. The central highlight is the Chinese inscription “Đăng Thiện Môn” (登善門).
Tam Bao Hall
The Tam Bao hall follows the traditional “Dinh” (丁) floor plan, with the front hall (Tien Duong) connected to the rear sanctuary (Hau Cung). The Tien Duong has five compartments, with gable walls of the “bit doc tay ngai” style, tiled roofs, and ironwood (lim) frames. Columns are adorned with lotus bud capitals and decorative hanging lamps with sophisticated carvings.
The facade of the three central compartments has three entrances, while the side compartments feature windows shaped like the character “Tho” (longevity). The wooden frame structure is supported by five rows of columns.
The Hau Cung consists of three longitudinal compartments, with elevated brick platforms leading to the Buddha statues:
-
Top tier: the Triad of the Three Worlds (Tam The).
-
Second tier: Amitabha Buddha flanked by Avalokitesvara Bodhisattvas.
-
Third tier: Cundi Avalokitesvara in the center, with Avalokitesvara and Songzi Avalokitesvara.
-
Fourth tier: Jade Emperor flanked by Nam Tao and Bac Dau.
-
Next tier: Nine Dragons throne in the center, with Earth Deity and Giám Trai.
In the Tien Duong are also placed the statues of Duc Ong and Thanh Tang, as well as two Dharma Protectors: Khuyen Thien and Trung Ac.
Artifacts
The upper sanctuary preserves many Buddha statues made primarily of wood and terracotta, dating from the 18th century onwards. Despite time, many retain their graceful lines and sacred expression, showcasing the refined craftsmanship of ancient artisans.
Current artifacts include:
-
23 worship statues,
-
2 horizontal lacquered boards (hoanh phi),
-
5 pairs of parallel sentences (couplets),
-
1 wooden drum,
-
1 bronze bell,
-
1 bronze lion throne set,
-
3 stone steles from the Nguyen dynasty.
Recognition
On September 23, 2004, Dai Tu Pagoda was recognized as a Provincial-level Architectural and Artistic Relic.
Bản dịch Tiếng Trung
名称与地理位置
大慈寺，字名永福寺，坐落于河内市彰美县原蓝延社的大慈村。2025年行政区划调整后，寺庙现属河内市广备社。
历史与人物
大慈寺建于十八世纪，历经十九、二十世纪多次修缮，以保存蓝延地区的建筑与精神价值。
建筑与景观
现今大慈寺坐北朝西北，整体布局和谐，主要建筑包括三门、三宝殿、母堂、祖堂、客堂及多处辅助建筑，形成庄严古朴的格局。
三门
三门为两层结构：上层悬挂大钟，下层开三门，形成三条独立通道。中央高悬“登善門”三字。
三宝殿
三宝殿采用传统“丁”字形格局，前殿（前堂）与后殿（后宫）相连。前堂五间，山墙为“壁堵台椅”式，屋顶覆瓦，栋架为坚固的铁木。柱头雕饰莲苞形，下悬六盏曲身灯笼，线条流畅，装饰精美。
中三间开三门，两侧间设“寿”字形窗。屋架为传统式样，由五排大柱支撑。
后宫三间纵屋，与前堂正中相连，内设高砖台，供奉佛像：
-
最高层：三世佛。
-
第二层：中为阿弥陀佛，两侧为观音菩萨。
-
第三层：中为准提观音，两侧为观音与送子观音。
-
第四层：中为玉皇大帝，两侧为南斗、北斗。
-
下一层：中为九龙座，两侧为土地神与监斋。
前堂另供德翁、圣僧及两尊护法：劝善与惩恶。
文物
上殿现保存多尊佛像，主要以木与陶土塑成，自十八世纪以来历经岁月，仍保留清秀庄严的神态，展现古代艺匠的高超技艺。
现存文物包括：
-
23尊供奉佛像，
-
2块横额，
-
5副对联，
-
1木鱼，
-
1口铜钟，
-
1套铜狮宝座，
-
3块阮朝石碑。
级别
2004年9月23日，大慈寺被评定为省级建筑艺术遗迹。
Bản dịch Tiếng Pháp
Nom et localisation géographique
La pagode Dai Tu, portant le nom littéraire Vinh Phuc Tu (永福寺), est située dans le village Dai Tu, anciennement rattaché à la commune Lam Dien, district Chuong My, ville de Hanoi. Après le réajustement administratif de 2025, la pagode appartient désormais à la commune de Quang Bi, Hanoi.
Histoire et personnages
La pagode Dai Tu fut fondée au XVIIIe siècle. Aux XIXe et XXe siècles, elle a fait l’objet de nombreuses restaurations afin de préserver ses valeurs architecturales et spirituelles, caractéristiques de la région de Lam Dien.
Architecture et paysage
Aujourd’hui, la pagode Dai Tu est orientée vers le nord-ouest. Son agencement harmonieux comprend : le portail Tam Quan, la salle des Trois Joyaux (Tam Bao), la maison des Déesses (Nha Mau), la maison des Patriarches (Nha To), la maison des Hôtes (Nha Khach), ainsi que divers bâtiments annexes, formant un ensemble majestueux et ancien.
Portail Tam Quan
Construit sur deux niveaux : l’étage supérieur abrite une cloche, l’étage inférieur s’ouvre sur trois passages distincts. Au centre figure l’inscription en caractères chinois « Đăng Thiện Môn » (登善門).
Salle des Trois Joyaux (Tam Bao)
La salle adopte le plan traditionnel en forme de caractère « Đinh » (丁), avec le pavillon avant (Tien Duong) relié au sanctuaire arrière (Hau Cung). Le pavillon avant compte cinq travées, aux murs pignons de type « bit doc tay ngai », toiture en tuiles et charpente en bois de fer (lim). Les colonnes sont ornées de chapiteaux en bouton de lotus et de lanternes décoratives aux lignes raffinées.
La façade centrale comprend trois entrées, les travées latérales ayant des fenêtres en forme du caractère « Shou » (longévité). La structure est soutenue par cinq rangées de colonnes robustes.
Le sanctuaire arrière comprend trois travées longitudinales avec des autels en brique surélevés pour les statues bouddhiques :
-
Niveau supérieur : la triade des Trois Mondes (Tam The).
-
Deuxième niveau : Amitabha au centre, flanqué de deux Avalokitesvara.
-
Troisième niveau : Cundi Avalokitesvara au centre, entourée de deux autres Avalokitesvara (dont Avalokitesvara Songzi).
-
Quatrième niveau : Empereur de Jade au centre, flanqué de Nam Tao et Bac Dau.
-
Niveau suivant : trône des Neuf Dragons, avec le Génie de la Terre et Giam Trai.
Dans le pavillon avant se trouvent aussi les statues de Duc Ong, Thanh Tang, ainsi que les deux gardiens Khuyen Thien et Trung Ac.
Objets conservés
La pagode conserve encore de nombreuses statues bouddhiques, principalement en bois et en argile cuite, datant du XVIIIe siècle. Beaucoup ont gardé leurs traits fins et expressifs, témoignant du savoir-faire raffiné des artisans anciens.
Objets actuellement conservés :
-
23 statues cultuelles,
-
2 panneaux horizontaux (hoanh phi),
-
5 paires de sentences parallèles,
-
1 tambour de bois,
-
1 cloche en bronze,
-
1 trône en bronze à décor de lions,
-
3 stèles de l’époque des Nguyen.
Classement
Le 23 septembre 2004, la pagode Dai Tu a été classée Monument architectural et artistique au niveau provincial.
