Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Đức Lâm tọa lạc tại thôn Mỹ Lộc, làng Mỹ Long, nay là thôn Mỹ Long, xã Bình Minh, huyện Bình Sơn, cách thị trấn Châu Ổ – trung tâm huyện lỵ khoảng 11 cây số về hướng tây.
Lịch sử
Trải qua nhiều biến cố chiến tranh, chùa không còn sử liệu để biết Đức Lâm tự được khai sơn từ thời điểm nào. Theo bản sơ lược tiểu sử chùa do ông Trưởng ban hộ tự Phạm Hoàng dựa vào lời tiền nhân truyền lại đã ghi chép thì do Hòa thượng Huệ Quang khai sơn nhưng không biết gì về tiểu sử và hành trạng Ngài và sau đó có ba vị tổ kế tiếp trụ trì.
Có lẽ lời truyền lại cũng căn cứ vào mộ cổ trong vườn chùa, nằm phía bên trái chính điện. Bia mộ được xây bằng đá xanh xuất xứ ở Quảng Nam với tam hợp chất, trên bia có hàng chữ lớn: Nhất linh Đường thượng Huệ Quang. Hai bên có hai mộ tổ kế thừa không thấy bút tích.
Trong diễn văn tổ chức lễ an vị tượng Quan Thế Âm lộ thiên tại sân chùa ngày 20 tháng 9 năm 2009 thì chùa được xây dựng vào giữa thập niên 30 của thế kỷ 18 (1735).
Căn cứ vào văn tự Hán Nôm còn đọc được trên hồng chung mà chùa bảo lưu đến hiện nay thì quả chung này do Triệt Đại sư hiệp chủ bá tánh chú tạo vào năm Nhâm Thân – Gia Long thứ 10 (1812). Theo quý cao niên được nghe thuật lại thì chùa được tu bổ nhiều lần.
Từ năm 1945, chùa Đức Lâm không có tăng sư trụ trì và cũng không người quản tự. Trong tình hình chung lúc ấy, những tự vật, tự khí cũng đã hy sinh cho công cuộc kháng chiến chống Pháp.
Mãi đến năm 1956, Khuôn hội Phật học làng Mỹ Long được thành lập, ông Trịnh Cân làm Khuôn trưởng đã chủ trương xây dựng lại vào năm 1958 rồi đến năm 1963 làm thêm cổng ngõ còn lại đến nay.
Tháng 2 năm 1960, có Tỳ kheo Thích Chơn Tịnh về trụ trì đến tháng 5 năm 1965 thì chiến tranh khốc liệt, chùa sụp nát thành bình địa. Năm 1975, hòa bình trở lại, chùa chỉ còn một tượng Phật đồng cao hơn 1m mà quý thầy Minh Châu, Hồng Ân, Chánh Trực đã thường ca ngợi và một hồng chung cao 1m40 đường kính 60cm. Đạo hữu làng Mỹ Long đã tạm thời dựng lại bằng tranh tre vách đất để thờ phụng. Nhưng rồi đêm mùng 8 tháng chạp năm 1977, ngôi chùa đã bị hỏa hoạn thiêu rụi.
Đến năm 1994 ông Dương Văn Tổng hiệp cùng Ban hộ tự và Đạo hữu phát tâm dựng lại ngôi chùa xây gạch lợp ngói. Gia đình Phật tử chùa Đức Lâm được hình thành năm 1958 với hơn 150 Đoàn sinh đến ngày 5-5-1965 di tản sinh hoạt tại xã Bình Long.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa được xây dựng trên sườn núi tựa như vai bên trái con rồng đất thật đẹp. Mặt chùa nhìn về phía nam trạch đông, có đường liên xã ngang qua cổng ngõ dưới chân triền đồi. Song song với đường này là dòng kênh Đá Giang phát nguyên từ nguồn nước vực Bà chảy về. Các thế hệ tiền bối thường ca ngợi chùa Đức Lâm đứng trong giữa cảnh quang tuyệt mỹ.
Phía trước chùa đối xứng 2 bên là hai công trình lầu Quan Thế Âm Bồ tát, trong khuôn viên chùa trước tòa Chính điện đặt tượng A Di Đà đứng trên tòa sen. Chùa có kiến trúc hình chữ nhật, cấp 4 với tường gạch và mái ngói, kết nối liền mạch với khu nhà ở.
Phần bố trí không gian tại Chính điện cũng như bao ngôi chùa vùng Duyên Hải Nam Trung bộ, xây dựng hình chữ nhật, phía trước là ban thờ Phật gồm 3 lớp:
Lớp thứ nhất: Đặt tượng Thích Ca Đản Sinh, bên trái Mục Kiều Liên Bồ tát và bên phải Địa Tạng Bồ tát.
Lớp thứ hai: Đặt tượng Phật Di Lặc
Lớp thứ ba: Đặt tượng Thất Phật Dược Sư Đặt tượng Phật nhập niết bàn
Hai bên đặt tượng Ngài Địa Tạng Bồ tát (bên phải) và Ngài Mục Kiền Liên (bên trái), Chính điện xây dựng đơn giản mà uy nghi, thanh tịnh. Ngoài ra gần lối vào từ Tiền đường đặt đối xứng hai bên còn có hai vị Hộ pháp thường được tạc to lớn hơn người thường, trang phục như võ tướng, đầu đội mũ trụ, mặc áo giáp, thân thể vạm vỡ, có sẵn khí giới để bảo vệ Đạo Pháp.
Tượng Khuyến thiện tô mặt trắng, nét mặt thanh thản, đặt bên tay phải bàn thờ Phật tay cầm viên ngọc thiện tâm. Tượng ngài Hộ pháp Trừng ác tô đỏ, đặt bên phải ban thờ Phật, tượng có nét mặt thần giận dữ, lăm lăm vũ khí để trừng trị kẻ ác tâm như răn đe mọi người lánh xa con đường tới cái xấu.
Phía sau là ban thờ Tổ, với bố trí sơ đồ lần lượt đặt tượng Ngài Đạt Ma phía trên sau đó là di ảnh Tổ sư khai sơn chùa.
Sự kiện và lễ hội
Chùa tổ chức lễ hiệp kỵ liệt tổ theo ngày viên tịch của tổ khai sơn 27 tháng giêng hằng năm. Tất cả long vị chư tổ đã bị chiến tranh thiêu hủy. Hiện nay, đạo hữu thuộc bổn tự có khoảng hơn 100 người. Ông Phạm Hoàng thay mặt ban hộ tự điều hành công tác Phật sự.
Tham khảo
Lê Vinh Bổn, Khảo cứu, nghiên cứu lịch sử phật giáo Việt Nam, 2/10/2012 https://levinhbon.com/2012/10/02/209/
