Giới thiệu chung
Chùa Gia Lâm có tên chữ là “Diên Phúc tự” nằm ở xã Lệ Chi, huyện Gia Lâm, Hà Nội, chùa còn được gọi là chùa Dưới để phân biệt với chùa Trên “Khánh Lâm tự”.
Lược sử và kiến trúc
Chùa có từ thời Lê trung hưng. Trước đây phía trước chùa 50 m có giếng nước cổ, dân thường gọi là giếng thần. Gần sát đường trục trước chùa có ao sen, hai bên tam quan có hai chó đá…Sau tam quan sát đường là hai dãy nhà năm gian đối diện qua một sân lát gạch Bát Tràng cổ rộng. Đến nay ngôi chùa chính vẫn còn nguyên vẹn, trong chùa phần khung gỗ được trạm khắc hoa văn nghệ thuật. Hệ thống tượng phật trong chùa đầy đủ môn tự như các chùa khác trong vùng, song chùa còn có một số pho tượng có những nét đặc biệt.
Theo lời truyền kể của dân làng thì trước đây chùa Diên Phúc có một quy mô khang trang rộng rãi. Sau tam quan là hai dãy nhà năm gian đối diện nhau qua một sân lát gạch Bát Tràng. Chùa chính còn tương đối nguyên vẹn.
Tại chùa Diên Phúc, chùa chính được dựng theo kiểu chữ đinh, ba gian hai dĩ hậu cung hai gian có kết cấu kiểu vì chồng giường làm theo lối cổ. Phần chạm khắc trang trí trên kiến trúc tập trung vào các bức cốn ở gian giữa và phần nối giữa chùa chính và hậu cung. Những nét chạm hoa văn hình hoa lá cách điệu. Hậu cung là một nếp nhà hai gian là nơi tọa lạc của các vị phật và Thập Điện Diêm Vương.
Tại ban thờ chính, bên trái có pho tượng phật, hai tay vòng lên đùi, cổ đeo vòng kim tòng, chân trái để lộ. Pho ở giữa tay trái kết ấn trước ngực, ngồi kiết già hàng ma lộ bàn chân phải. Pho bên phải tay phải giơ lên, tay trái úp trên lòng đùi. Nét mặt ba pho tượng phật khác nhau để thể hiện riêng biệt nội tâm của từng pho.
Pho tượng Quan Âm nhiều tay cao 0,98 m, đôi tay chính chắp trước ngực, mười hai tay khác toả đều sang hai bên.
Đặc biệt chùa còn có pho tượng bà Giàn, nên từ xưa chùa Diên Phúc còn được gọi là đền thờ Đức Thánh Bà, một trong tứ pháp Bà Dâu, Bà Đậu, Bà Giàn, Bà Tướng.
Chùa Diên Phúc hiện nay còn bảo lưu những di vật văn hóa quý như Quả chuông “ Diên Phúc tự chung” đúc ngày tốt tháng 2 niên hiệu Minh Mệnh (1836) do Nhiên Học Lê Văn Trác viết chữ. Bia “Hậu phật bi kị” dựng ngày 1 tháng 8 niên hiệu Khải Định 5(1920), năm pho tượng gỗ và nhiều đồ thờ có giá trị như bát nhang cổ, độc bình cổ, mâm đồng….