Chùa Giác Lâm (Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh)

Chùa Giác Lâm (Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh)

Chùa Giác Lâm tọa lạc ở số 118 đuờng Lạc Long Quân, phường 10, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, được Bộ trưởng Bộ Văn hóa ký quyết định số 1288-VH/QĐ ngày 16/11/1998 xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Sự hình thành

Chùa Giác Lâm – Dí tích lịch sử văn hóa, Trần Hồng Liên, Nxb. Khoa học Xã hội, 1997 ghi “Mùa xuân năm Giáp tý – 1744 đời vua Thế Tôn thứ 7, nguời xã Minh Hương là Lý Thoại Long quyên của xây dụng nhà chùa trang nghiêm, cửa thiền u tịch… Từ khi lập chùa (1744) đến 1772, chùa Cẩm Đệm mang chức năng của một niệm phật đuờng, là nơi vãng cảnh, lễ bái của khách thập phương chứ chưa có tăng sĩ trụ trì. Mãi đến gần ba mươi năm sau, Lý Thoại Long mới đến chùa Từ Ân xin một tăng sĩ về trụ trì, hòa thượng Phật Ý đã cho đệ tử là Thiền sư Viên Quang về. Từ năm 1744, khi Thiền sư Viên Quang về trụ trì chùa Cẩm Đệm, đã đổi tên thành chùa Giác Lâm”.

Cảnh quan

Chùa Giác Lâm tọa lạc trong khuôn viên rộng rãi, thoáng đãng, có nhiều cổ thụ, là quần thể các công trình kiến trúc phật giáo có giá trị về lịch sử văn hóa và kiến trúc nghệ thuật bao gồm tháp Ngũ gia tông phái cao vút, cây bồ đề được đưa từ Ấn Độ sang trồng ở chùa, ngôi mộ Ngô Nhơn Tịnh mới được cải táng tại khuôn viên chùa, khu mộ tháp của các vị tổ các đời trụ trì vá cổng Nhị quan ở phía trước nối liền với tường bao xung quanh chùa.

Kiến trúc

Kiến trúc tổng thể của chùa gồm các tòa nhà chính điện, trai đường, giảng đường nằm trên một trục dọc. nhà bếp nằm ở hông bên phải giảng đường (theo hướng từ ngoài vào), nhà kho nằm ở hông bên trái giảng đường, mái của các toà nhà lợp ngói âm dương, gờ nóc mái ngang phẳng trang trí tượng gốm men hình cặp rồng tranh châu, phù điêu gốm men hình ba vòm cửa với 11 tượng người, gờ mái xuôi bẻ hai góc trên trang trí hình tượng cá chép hóa rồng. Mặi tiền chùa có hai cửa chính và bốn cửa sổ, trên bốn cột gỗ tròn ờ hiên trước chạm chìm trực tiếp hai cặp liễn đối trên cột rất mỹ thuật “Bồ đề đạo, thánh phàm cộng nhập, Bát nhã môn, thiên hạ thông hành” (Đạo Bồ Đề. thánh phàm thảy tới, Cửa Bát Nhã mọi người cùng đi), “Thiền môn đại lộ thông tam giới, Phật pháp cao siêu biến thập phuơng” (Cửa thiền rộng lớn thông ba cõi, phép Phật cao siêu, khắp thập phương).

Chính điện là tòa nhà được xây dựng kiểu tứ trụ với bốn cột cái bằng gỗ tròn cao lớn kê trên đá tảng đỡ hai vì kèo mái, mõi vì kèo mái có con đội và xà câu đầu kết nối hai đầu cột, hai vì kèo kết nối bốn đầu cột thành hai cặp, kết nối hai cặp với nhau bằng hai cây xà ở phía trước và phía sau có chiều dài bằng chiều dài của xà câu đầu, tạo thành tứ trụ hình vuông cố định. Từ đầu của bốn cột cái phát triển hai vì kèo ra phía trước, phía sau, ra bên phải và bên trái bằng những đoạn kèo nối với mục đích mở rộng đều diện tích sử dụng ra xung quanh. 28 cây cột gỗ có độ cao theo quy định đỡ các đoạn kèo nối cùng với các cây xà ngang, xà dọc, đòn tay, rui mè tạo thành tòa nhà cao lớn, uy nghi, có bốn mái bằng nhau. Điểm đặc biệt ở tường bao xung quanh chùa là phần giáp mái ngói của tường bao được gắn mỹ thuật hai hàng gốm cổ men trắng xanh các loại, ước tính có khoảng chục ngàn cổ vật gốm. Ở đây có các án thờ Hộ pháp, Thập điện Minh vương, Thập bát La hán, Quan Ầm, Thế chí. Ở giữa chính điện là án thờ Đại hùng bảo điện, Hoàng kim điện, Quá khứ, Hiện tại, Tương lai. Các án thờ gỗ được tạo hình và chạm trổ tinh xảo hình tượng chim hoa lá quả. Các tượng gỗ cổ có niên đại trong khoảng thời gian từ đầu thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX. Ở chính điện còn có các hoành phi, liễn đối, bao lam gỗ được chạm chìm, chạm nổi, chạm lọng tinh xảo các đề tài chử Hán, rồng mây, chim hoa lá quả “Huyền cơ diệu đạo” (Đạo Phật huyền diệu), làm năm 1909, “Giác Lâm tự” làm năm 1744, “Đại Hùng bảo điện” làm năm 1909, “Hoàng Kim điện thượng” (Điện Hoàng Kim), “Bảo cự cao huy, hoàng hoàng bất dạ liên hoa giới, Kim lư tĩnh niễu, ái ái trường xuân cực lạc thiên” (Đèn báu soi cao, cõi liên hoa không tối, Lò vàng khói ấm, trời cực lạc trường xuân), “Ngũ bách ứng chân tăng, phục hổ hàng long, trì ngọc bát, Nhất thiên vô thượng sĩ, thừa xa tượng giá, toạ kim liên” (Năm trăm chân tăng, phục hổ hàng long cầm bát ngọc, Một ngàn thượng sĩ, giong voi cưỡi liễn ngự sen vàng), “Sắc tức thị không, không tức thị sắc, tu tín tinh trung vô quải ngại, Phật bất ly tâm, tâm bất ly phật, thùy vân thân ngoại hữu bồ đề” (Sắc là không, không là sắc, tin như thế trong tâm không trở ngại, Phật là tâm, tâm là Phật, ai nói ta không giác ngộ). Ở đây còn có bốn bao lam cửa võng chạm lọng tinh xảo hình tượng chim hoa lá quả vá chiếc chuông đồng to lớn làm năm 1744.

Nhà tổ (tổ đuờng) được ngăn với chính điện bằng bức tường. Ba án thờ tổ thờ bài vị cùa các vị tổ như lão tổ hòa thượng Hoán Bích Siêu Bạch đời thứ 33 Lâm Tế chính tông chùa Sắc tứ Quốc Ân, lão tổ hòa thượng Nguyệt Ân Thành Đẳng đời thứ 34, đại lão tổ hòa thượng Phật Ý Nhạc Công đời thứ 35, Đại lão tổ hòa thượng Viên Quang Tổ Tông đời thứ 36, Đại lão tổ hòa thượng Tiên Giác Hải Tịnh đời thứ 37, hòa thượng Quảng An Minh Lý đời thứ 38, Đại sư Chơn Không Như Nhu đời thứ 39… Các bài vị bằng gỗ này được tạo hình, chạm nổi, chạm chìm rất mỹ thuật hình tượng rồng mây, chữ Hán. Ngoài ra, ở đây còn nhiều hoành phi, liễn đối, bao lam cửa võng chạm trổ tinh xảo.

Trai đường là tòa nhà được xây dựng kiểu tứ trụ giống như tòa nhà chính điện, mái lợp ngói âm dương, ở đây có các án thờ Chuẩn Đề, Di Đà, Quan Âm, Thế Chí, Di Lặc với các pho tượng Phật bằng gỗ, hoành phi, liễn đối rời, liễn đối liền với cột, bao lam cửa võng chạm trổ mỹ thuật chữ Hán, hình tượng rồng mây, nho sóc, dãy bầu dãy bí, bát tiên.

Thiên tỉnh là khoảng trống giữa trai đường và giảng đường. Ở đây có hòn non bộ và các loại cây cảnh. Bên trái và bên phải thiên tỉnh có hai hành lang ngắn nối liền trai đường và giảng đường.

Giảng đường là tòa nhà ba gian hai chái được xây dựng bằng tường gạch, cột, kèo mái, xà, đòn tay, rui mè gỗ tạo thành tòa nhà cao rộng, mái lợp ngói âm dương. Ở đây có án thờ phật Thích Ca và các hoành phi, liễn đối, bao lam dược chạm trổ tinh xảo hình tượng rồng mây, bát tiên, Phật nhập niết bàn, chim hoa. Hiện tại chùa còn lưu giữ các cổ vật gắn với di tích gồm liễn đối, hoành phi, bài vị, bao lam, án thờ, tượng, chuông, lư hương… bằng gỗ, đồng, gốm.

Lễ hội

Chùa Giác Lâm tổ chức trọng thể ngày Phật đản và ngày giỗ tổ hàng năm với nghi thức lễ truyền thống của phật giáo.

Tham khảo

  • Trích “Di tích lịch sử văn hoá ở Thành phố Hồ Chí Minh”, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh
Chấm điểm
Chia sẻ
Chua-Giac-Lam-Tan-Binh-TP-HCM (1)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *