Chùa Hà Cát (Giao Thủy, Nam Định)

Chùa Hà Cát (Giao Thủy, Nam Định)

Vị trí

Chùa Hà Cát (Long Quang Tự) nằm gần trung tâm xã Hồng Thuận cách thị trấn Ngô Đồng, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định khoảng 4km về phía đông nam. Chùa tọa lạc phía sau đền Hà Cát.

Lược sử

Căn cứ vào các nguồn tư liệu còn lưu giữ tại di tích và truyền thuyết ở địa phương, đền – chùa Hà Cát là nơi ghi dấu công lao to lớn của ông tổ 10 dòng họ: Lê, Đặng, Phạm, Đoàn, Hoàng, Trần, Vũ, Bùi, Hà, Nguyễn từ nơi làng cũ thuộc xã Thiên Bản ( nay là xã Lộc An, ngoại thành Nam Định) về đây khai hoang, lấn biển tạo lập làng xã từ đầu thế kỷ XVIII.

Kiến trúc

Đền – chùa Hà Cát nằm trên một khuôn viên rộng rãi, thoáng đãng, có hệ thống nghi môn khang trang, vườn cây tươi tốt. Xung quanh là cánh đồng lúa, hồ ao và khu dân cư.

Chùa Hà Cát là công trình gồm hai tòa nhà xây theo kiểu chữ đinh. Tiền đường là ba gian rộng, tường xây gạch thất để mộc, phía trong có các bộ vì kết cấu chồng rường giá chiêng, bẩy tiền mê cốn chạm trổ cầu kỳ. Các con rường chạm khắc họa tiết cánh sen mềm mại. Phần trụ non trên các cột trốn chạm “Tứ linh”, đầu dư chạm đầu rồng ngọc, các đầu xà, đầu cột điểm xuyết họa tiết lá lật, đầu bẩy chạm “Tứ linh”, cá hóa long, hệ thống cột, hoàng rui gỗ lim bền vững, mái lợp ngói nam bằng phẳng.

Cung cấm ba gian xây dọc, liên kết giao mái bất vần với tiền đường theo kiểu tứ trụ: hai cột cái và hai cột quân, đặc biệt các kẻ xối liên kết giữa hai vì đầu và hoành mái với các cột, tạo nên không gian thoáng đãng nơi thờ tự. Trên các kẻ xối chạm khắc hoa văn rồng chầu mặt nguyệt, hoa lá cách điệu với kỹ thuật: Kênh, bong, lộng, nổi đều đặn, tinh xảo, cân xứng. Từ đầu các cột cái đến cột quân đều chạm “long cuốn thủy”, với thân rồng uốn lượn, bờm râu mềm mại đang bơi lội trong nước cùng rùa, cá chép xen kẽ với các họa tiết cánh sen. Tại bức thuận giữa trang trí mặt hổ có phù có bờm và tay, mặt giống sư tử lân thể hiện sức mạnh của một linh vật, Phía sau đền là chùa có tên “ Long Quang tự” tức chùa Long Quang, chùa có lịch sử xây dựng từ lâu đời nay do tác động của thiên nhiên ngôi chùa cổ đã được nhân dân trùng tu khang trang hơn, song vẫn bảo lưu được phong cách kiến trúc cổ truyền. Chùa là nơi thờ Phật cũng là nơi diễn ra các sinh hoạt văn hóa dân gian đáp ứng một phần đời sống tinh thần không thể thiếu của dân Hà Cát xưa và nay.

Trải qua biến thiên của lịch sử, tác động của con người, khu đền – chùa Hà Cát vẫn giữ được quy mô bề thế với phong cách kiến trúc cổ truyền dân tộc, thể hiện tài năng sáng tạo, thẩm mỹ cao của những nghệ nhân xưa ở một vùng quê gần sông sát biển này.

Giá trị lịch sử

Khu di tích đền – chùa Hà Cát còn là nơi gắn bó, chứng kiến mọi sự thăng trầm hưng vong của làng xã. Đặc biệt thời kỳ đấu tranh cách mạng. Đền – chùa Hà Cát là địa điểm thành lập chi bộ Đảng Hà Cát vào ngày 22 tháng 4 năm 1940, chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Giao Thủy.

Hàng năm tại đền – chùa Hà Cát diễn ra lễ hội “ Hạ điền” vào ngày 25 tháng 5 (âm lịch). Đây là lễ hội mang đặc trưng của cư dân trồng lúa nước. Trong lễ hội có nghi thức lễ cáo yết thành hoàng, cáo yết thần nông tiếp đến nghi lễ “xuống đồng” và cuối cùng là nghi lễ “cấy lúa”, tại thửa ruộng đã được chọn trước. Người được chọn cấy lúa gọi là “chúa đồng” với các tiêu chuẩn: người có tuổi cao, thạo nghề cấy hái, am hiểu đồng đất, thời vụ, phúc hậu, khỏe mạnh, đông con nhiều cháu, gia đình không vướng vào tang ma. Lễ hội “Hạ điền” mang ý nghĩa cầu mong cho trời đất mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, dân an quốc thái.

  • Tham khảo theo cuốn “Lịch sử Phật Giáo Nam Định” – NXB Tôn Giáo

 

Chấm điểm
Chia sẻ
CHUA-HA-CAT-GIAO-THUY-NAM-DINH (2)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *