Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Hải Quang tại xóm Hải Phú, thôn An Cường, xã Bình Hải, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
Lịch sử
Thời sơ khai chùa tọa lạc tại Chòm Giành, xóm Hải Khương cùng thôn, đã bị tàn phá dần hồi qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954) và chống Mỹ (1965-1975). Do thời gian quá lâu nên không rõ đích xác vị nào khai sơn và chùa có từ niên độ nào. Bổn đạo chỉ còn lưu giữ được cốt tượng Phật cho đến bây giờ.
Năm 1975, Phật tượng được đưa về trụ sở thôn An Cường chờ xin phép lập chùa mới. Năm 1980, cư sĩ Lê Thô xin chuyển Phật tượng về tư gia tạm thời làm Niệm Phật Đường trong khi chờ đợi.
Năm 1993, thể theo nguyện vọng của tín đồ Phật giáo địa phương, Phật tượng được tôn trí tại Gò Chùa, nơi còn nền móng Dinh thần của xóm Hải Phú, do cư sĩ Huỳnh Toàn khai quang.
Các cư sĩ Nguyễn Yến, Dương Kịch, … cùng bổn đạo đứng ra tái lập, có diện tích xây dựng 500m2, trong diện tích chung 1500m2.
Năm 2008, trùng tu cổng tam quan, dựng tượng đài Quan Thế Âm lộ thiên, nhà trù, nhà kho, nâng cấp toàn bộ khuôn viên, tu sửa Dinh thần, hình thức mỹ quan, thông thoáng.
Các Ban Hộ tự thành hình từ năm 2000, từ cư sĩ Huỳnh Văn Thơm, đến Võ Duy Trinh. Năm 2008, do Trưởng ban Hộ tự Nguyễn Phước Hiệu kiêm Khuyến học. Các Phó ban Lê Văn Chương và Nguyễn Văn Thân kiêm Gia đình Phật tử Hải Quang, Thư ký Dương Văn Minh, Nghi lễ Nguyễn Văn Hơn, Thủ quỹ Nguyễn Kiện, Từ Thiện Nguyễn Thị Hương.
Kiến trúc cảnh quan
Hiện nay chùa đã được trùng tu cổng tam quan, dựng tượng đài Quan Thế Âm lộ thiên ngay trong khuôn viên chùa gần lối vào, còn xây dựng nhiều công trình như nhà trù, nhà kho, nâng cấp toàn bộ khuôn viên chùa với nền xi măng và tu sửa Dinh thần. Tất cả các công trình đều được thực hiện với mục tiêu tạo nên một hình thức mỹ quan và không gian thông thoáng, góp phần làm cho chùa trở nên khang trang và thoải mái hơn cho người đến viếng thăm.
Chùa có kiến trúc hình chữ nhật, cấp 4 với tường gạch và mái ngói, kết nối liền mạch, ngoài ban công Chính điện đặt tượng Quán Thế Âm Bồ tát. Phần bố trí không gian tại Chính điện cũng như bao ngôi chùa vùng Duyên Hải Nam Trung bộ, xây dựng hình chữ nhật, phía trước là ban thờ Phật gồm 3 lớp:
Lớp thứ nhất: Đặt tượng Thích Ca Đản Sinh, bên trái Mục Kiều Liên Bồ tát và bên phải Địa Tạng Bồ tát.
Lớp thứ hai: Đặt tượng Phật Di Lặc
Lớp thứ ba: Đặt tượng Thất Phật Dược Sư Đặt tượng Phật nhập niết bàn
Hai bên đặt tượng Ngài Địa Tạng Bồ tát (bên phải) và Ngài Mục Kiền Liên (bên trái), Chính điện xây dựng đơn giản mà uy nghi, thanh tịnh. Ngoài ra gần lối vào từ Tiền đường đặt đối xứng hai bên còn có hai vị Hộ pháp thường được tạc to lớn hơn người thường, trang phục như võ tướng, đầu đội mũ trụ, mặc áo giáp, thân thể vạm vỡ, có sẵn khí giới để bảo vệ Đạo Pháp.
Phía sau là ban thờ Tổ, với bố trí sơ đồ lần lượt đặt tượng Ngài Đạt Ma phía trên sau đó là di ảnh Tổ sư khai sơn chùa.
Sự kiện và lễ hội
Tại chùa, Lễ Vu Lan và Lễ Phật Đản là những dịp lễ lớn và quan trọng, thu hút đông đảo phật tử địa phương tham gia.
Lễ Vu Lan diễn ra vào rằm tháng Bảy âm lịch, được tổ chức trang trọng và đầy ý nghĩa. Đây là dịp để con cháu bày tỏ lòng hiếu kính, tri ân đối với cha mẹ và tổ tiên, cũng như cầu siêu cho các vong linh đã khuất. Tại chùa Long Châu, phật tử tụ họp để nghe giảng kinh, làm lễ cầu an và thả đèn hoa đăng, tạo nên không khí thiêng liêng và ấm cúng.
Lễ Phật Đản, diễn ra vào rằm tháng Tư âm lịch, kỷ niệm ngày sinh của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Chùa trang hoàng lộng lẫy với cờ hoa và đèn lồng, tổ chức các hoạt động như lễ rước, tụng kinh, thả đèn hoa đăng và thuyết giảng Phật pháp. Phật tử địa phương cùng nhau tham gia, thể hiện lòng thành kính và niềm vui mừng trước sự ra đời của Đức Phật.
Việc tổ chức lễ hội tại chùa không chỉ có ý nghĩa tâm linh mà còn là dịp để cộng đồng phật tử gặp gỡ, giao lưu, và gắn kết. Những lễ hội này giúp phật tử địa phương củng cố niềm tin, tìm thấy sự an lạc trong tâm hồn và duy trì, phát huy những giá trị văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Tham khảo
Lê Vinh Bổn, Khảo cứu, nghiên cứu lịch sử phật giáo Việt Nam, 2/10/2012 https://levinhbon.com/2012/10/02/209/
