Chùa Hinh Sơn (Chùa Động – Thanh Hoá)

Chùa Hinh Sơn (Chùa Động – Thanh Hoá)

Vị trí

Dưới chân núi Vọng Phu còn có “Chùa cổ Hinh Sơn muôn thuở còn lưu danh tiếng” (văn bia chùa Hinh Sơn). Gọi là ngôi chùa nhưng thực tế đây là một cái động đã được con người cải tạo làm chùa, nên chùa còn có tên khác là chùa Hang, hay Động. Cửa chùa quay về hướng đông bắc, trên cửa có bức đại tự bằng đá đề “Hinh Sơn động” (dài 2m, rộng 0,5m) bước qua cửa chùa bên phải là ngách hang có thể đi lên đỉnh núi Vọng Phu. Bên trái là cấu trúc chùa gồm có 3 cung Tiền đường, Trung đường và Hậu cung.

Tiền đường đặt tấm bia “Hinh Sơn cổ tự bi” (bia chùa cổ Hinh Sơn) dựng tháng 3 mùa xuân, năm đầu niên hiệu vua Kiến Phúc (1884) nội dung ghi về việc tu tạo chùa. Hai bên đặt hai pho tượng quan hầu bằng đá.

Trung đường (Chính điện) là nơi đặt các pho tượng Phật (hiện nay không còn). Bệ đặt tượng bằng đá có kích thước khá lớn.

Hậu cung là tượng Khổng Minh được khắc vào vách hang, tượng cao gần 2m, nét chạm sâu, đường nét uyển chuyển, dáng người to lớn, đôi mắt sáng hiền dịu.

Cảnh quan

Trong văn bia chùa cổ Hinh Sơn có ghi: “Phong cảnh Đông Sơn có núi Khế linh thiêng, chùa cổ Hinh Sơn muôn thuở còn lưu danh tiếng. Chùa xây từ bao đời xưa chưa được rõ! Cửa chùa xưa còn dấu rêu ghi trên đá. Tới ngày Trần Đình Viện – Trưởng vệ xung Đề đốc Thanh Hóa. Thành Hạc hỏa hoạn vào năm Tự Đức thứ 32 (1879). Mùa xuân, nhân ngày ông nhàn hạ cùng vợ là Ngô Thị Định, Nguyễn Thị Dậu đi về xã An Hoạch, mắt ngắm phong cảnh đẹp mà lòng xúc động, bèn xuất của nhà, mệnh sai dân làng Nhồi phục dịch tạc tượng vào đá, hưng công xây dựng, khánh thành, sau đó bèn đổi tên là Động. Cửa động dài rộng, phụng thờ Khổng Minh bắt đầu vào năm đó. Năm Giáp Thân (1884), lại làm thêm mái ngói, xây tường, trang hoàng tượng, tăng thêm vẻ đẹp đẽ tráng lệ…

Qua nội dung văn bia trên, chúng ta hiểu rõ thêm về ngôi chùa Hinh Sơn. Đều đáng lưu ý ở đây là toàn bộ cấu trúc chùa được đặt gọn trong động. Có hai vì kèo bằng đá ở nhà Chính điện tạo thành một kiến trúc ba gian. Mặt khác các pho tượng hầu hết được tạc vào thành vách của hang động. Bên ngoài có sân lát đá, ngày xưa có cổng trụ xây bằng đá nay không còn, phía ngoài có hồ thả sen. Các đồ thờ khác đều được làm ra từ nguồn đá ở núi Nhồi. Ở Tiền đường có hai tượng bằng đá, Hậu cung có hai bệ thờ, Trung đường có một bệ, tất cả điều được chạm khắc rất công phu và tinh xảo.

Chùa Hinh Sơn là một hang động cạn, trong động có Hậu cung và Trung đường, phía ngoài có nhà lợp ngói hiện nay không còn. Nhà Trung đường xưa có hai vì kèo bằng đá, nay chỉ còn một vì phía bên tả. Đây là vì kèo quý hiếm. Tượng Phật trong chùa không còn, song phần bệ tượng còn lại đã cho ta nhận biết quy mô của công trình. Đặc biệt ở bên hữu của nhà Tiền đường còn lại tấm bia “Hinh Sơn cổ tự” đã khẳng định vị trí và không gian của chùa. Ở cánh tả chùa có cửa hang thông lên hòn Vọng Phu, và cửa xuống ra sông Lê, đây là nét độc đáo mà không di tích nào có được.

Với vị trí và cảnh quan của Hinh Sơn tự, trong tương lai ta sẽ khôi phục lại diện mạo xưa, tạo điều kiện cho du khách hành hương vọng chiêm ngưỡng.

Tham khảo

  • Chùa Xứ Thanh (Tập I), CN. Nguyễn Đăng Ngân 
Chấm điểm
Chia sẻ
chua-chon-thieng-thanh-hoa

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926