Chùa Hương Hải Thiền (Gia Lâm, Hà Nội)

Chùa Hương Hải Thiền (Gia Lâm, Hà Nội)
Chùa Hương Hải Thiền (Gia Lâm, Hà Nội)
Thông tin
Địa chỉ: Thôn Chi Đông, xã Lệ Chi
Gia Lâm
Hà Nội
Giới thiệu

Tên gọi

  Chùa có tên chữ là Hương Hải Thiền Tự

Lược sử

Tên chùa là Hương Hải Tự, lấy điển tích nước biển thơm bao quanh núi Tu Di trong Kinh Hoa Nghiêm, và cũng trùng tên của vị cao tăng thời Hậu Lê là thiền sư Hương Hải Minh Châu. Năm 1957 chùa bị sập vì mưa đá; đến 1990 ngôi Tam Bảo được dân làng dựng lại trên nền cũ

Theo Đồng Khánh địa dư chí lược, một bản địa dư cổ cuối cùng của triều Nguyễn thì đất xã Lệ Chi xưa thuộc tổng Cổ Biện, huyện Gia Lâm, phủ Thuận Thành, Bắc Ninh. Xã nằm ngay sát một vùng sông Thiên Đức cũ. Nhưng căn cứ vào cột hương đá còn lại trước sân chùa, dòng chữ trên đá đã phai mờ nhưng kiểu dáng và hình thức trụ đá thời Hậu Lê có thể khẳng định chùa được khởi dựng sớm. Từ một Di tích lịch sử văn hóa, nay ngôi chùa trở thành nơi tu hành theo đường lối đạo Phật nguyên thủy của Tu Viện Chân Như.

Kiến trúc

Chùa Hương Hải có kết cấu hình chữ đinh. Chùa nằm trên một diện tích rộng lớn, có vị trí địa lý khá đẹp, phong cảnh thiên nhiên tươi mát của bờ sông Đuống. Các công trình kiến trúc của chùa được quy hoạch tập trung trong một khoảng không gian rộng, mái chùa ẩn hiện dưới tán đa cổ thụ hàng mấy trăm năm tạo cho cảnh quan của chùa thêm sự thâm nghiêm huyền bí. Chùa nhìn về hướng Nam gồm các công trình kiến trúc như nhà Mẫu, nhà thờ Tổ, nhà Tiền đường, Thượng điện. Từ ngoài vào là khu vực vườn chùa bao quanh, qua một sân gạch hẹp dẫn vào khu nhà thờ Tổ và nhà thờ Mẫu. Nhà thờ Tổ và nhà thờ Mẫu là một dãy nhà 5 gian. Nhà xây kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ta, loại ngói mỏng mũi nhọn. Các bộ đỡ mái được thống nhất theo kiểu “kèo cầu quá giang, cột trốn”, nền nhà lát gạch, phía trước để cửa ra vào, phía sau để trống thông với nhà Thượng điện. Nội thất chia làm 5 gian, sát tường hồi bên phải xây bệ gạch làm nơi thờ tự, bệ giữa thờ mẫu. Bên trái thờ tượng Tổ đã viên tịch, bên phải đặt các bát hương thờ các vong hồn của những người đã mất gửi vào chùa. Các gian ngoài để trống tạo không gian thoáng rộng cho sinh hoạt cộng đồng. Trang trí trên kiến trúc nhà thờ tổ, nhà thờ mẫu đơn giản, chủ yếu là bào trơn đóng bén.

Tiền đường là một nếp nhà xây kiểu tường hồi bít đốc tay ngai, mái lợp ngói mũi hài cổ. Bờ nóc đắp kiểu bờ đinh, giữa nóc gắn một biển hình chữ nhật, ghi ba chữ hán cổ “Hương Hải Tự” nghĩa là chùa Hương Hải, hai đầu đốc đắp hình trụ không trang trí. Nội thất chia làm 5 gian, mặt bằng 4 hàng chân, các cột gỗ tròn làm kiểu thượng thu hạ thách đặt trên các hàng chân tảng bằng đá hình trụ tròn miệng loe. Các vì giữa đỡ mái nhà làm kiểu thượng chồng rường giá chiêng, hạ kẻ bẩy hiên. Hai vì đầu hồi kiểu “kèo cầu quá giang” gác trực tiếp lên tường bổ trụ, mái phân “thượng tam, hạ ngũ”. Trang trí trên kiến trúc nhà tiền đường tập trung chủ yếu trên hai bức cốn nách gian giữa, mặt trong trang trí chạm nổi, chạm lộng các đề tài tứ linh quần hội, mặt ngoài trang trí hoa văn hình học.

Thượng điện là một nếp nhà 3 gian chạy dọc về phía sau tạo thành hình chữ đinh, hồi phía trước nối với gian giữa nhà tiền đường. Trang trí đơn giản chủ yếu là bào trơn, đóng bén, kẻ soi. Cách bài trí tượng thờ tại tòa tam bảo. Nhìn chung việc bài trí vẫn tuân thủ chặt chẽ theo nguyên tắc nghiêm ngặt của giáo lý nhà Phật.

Từ ngoài vào sát tường hồi nhà tiền Đường, bên phải đặt tượng Đức Thánh Hiền, hai bên là Diệu Nhiên và Đại Sỹ. Bên trái đặt ban thờ Đức Ông, hai bên là hai ông Tả, Hữu. Dọc hai bên sát tường hồi thượng điện là bộ tượng Thập Điện Diêm Vương. Sát tường hậu thượng điện bên trái là tượng Quan Âm tọa sơn, bên phải là tượng hậu.

Tam bảo phật được xây bệ cao dần từ ngoài vào làm nơi tọa lạc cho các pho tượng phật và bồ tát. Lớp trên cùng là bộ tượng Tam thế thường trụ diệu pháp thân, đặc trưng cho sự tồn tại của nhà phật trên trục thời gian quá khứ, hiện tại và vị lai. Lớp thứ hai là tượng A Di Đà tam tôn. Lớp thứ ba: Ngồi giữa tượng vua cha Ngọc Hoàng, hai bên là Phạm Thiên, Đế Thích. Lớp thứ tư là tượng Thích Ca sơ sinh đứng trong tòa Cửu Long.

Di vật

Trong chùa hiện lưu giữ được một hệ thống tượng tròn, phần nhiều có từ thời cuối Lê, đầu Nguyễn như các bộ tượng A Di Đà, Tam thế, cây hương đá… Từ ngoài vào sát tường hồi tiền đường, bên phải có tượng Đức Thánh Hiền, hai bên là Diệu Nhiên và Đại Sỹ. Bên trái đặt ban thờ Đức Ông ngồi giữa hai ông Tả, Hữu. Dọc hai bên sát tường hồi thượng điện bày bộ tượng Thập Điện Diêm Vương. Sát tường hậu thượng điện bên trái có pho tượng Quan Âm tọa sơn, bên phải là tượng hậu.

Tòa tam bảo được xây bệ cao dần từ ngoài vào làm nơi tọa lạc cho các pho tượng Phật và Bồ tát. Lớp trên cùng là bộ Tam thế Phật tượng trưng cho quá khứ, hiện tại và vị lai. Lớp thứ hai bày bộ tượng A Di Đà tam tôn. Lớp thứ ba gồm tượng Ngọc Hoàng, hai bên là Phạm Thiên, Đế Thích. Lớp thứ tư bày tượng Thích Ca sơ sinh đứng trong tòa Cửu Long.

Tổng cộng trong chùa còn bảo toàn được 8 bức hoành phi sơn son thiếp vàng, 3 câu đối sơn son , 30 tượng tròn, 1 tượng Tổ, 3 tượng Mẫu, 20 tượng Phật, 1 cây hương đá, 8 bát hương sứ gốm da lươn, 5 bát hương xứ men trắng vẽ lam ngoài ra còn nhiều đồ thờ tự khác và 1 chuông đồng đúc năm Tân Sửu 1841.

Đặc trưng

Chùa Hương Hải Thiền có từ thế kỷ XV. Chùa Hương Hải có kết cấu hình chữ đinh. Chùa có một diện tích rộng lớn, vị trí địa lý khá đẹp, phong cảnh thiên nhiên tươi mát. Trong thời kỳ kháng chiến, trên địa bàn huyện Gia Lâm không ít những di tích lịch sử đình chùa từng là nơi lưu trú, nuôi dưỡng cán bộ Việt Minh. Chùa Hương Hải cùng với đình thôn Chi Đông đã trở thành một địa chỉ đỏ, là nơi liên lạc của cách mạng. Cây đa cổ thụ hiện còn đã chứng kiến nhiều phen truy càn của Thực dân Pháp, đã rủ cành rậm rạp che dấu cho cán bộ của ta thoát khỏi sự săn đuổi của kẻ thù. Nhiều người đã hi sinh anh dũng, nhưng tinh thần cách mạng của các đồng chí, mãi mãi như cành đa gò Mái Dậm muôn đời tỏa bóng, tô thắm truyền thống cách mạng của nhân dân Chi Đông.

Sự kiện – thành tựu

Năm 1996, Bộ Văn hoá – Thông tin xếp hạng chùa Hương Hải Thiền cùng với đình Chi Đông là di tích kiến trúc – nghệ thuật quốc gia.

Trong thời đại mới, dưới ánh sáng soi đường của Nghị quyết Trung ương 5 (Khóa VIII) về bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa truyền thống của dân tộc, việc bảo tồn cụm di tích lịch sử văn hóa – tôn giáo tín ngưỡng của nhân dân làng Chi Đông là rất cần thiết và cấp bách để phục vụ đời sống tinh thần và tâm linh của đông đảo quần chúng nhân dân cũng như góp phần thực hiện chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.

Tham khảo

  1. Chùa Hương Hải thiền viên phát quà hỗ trợ người mù: https://www.phatsuonline.com/brvt-chua-huong-hai-thien-vien-phat-qua-ho-tro-nguoi-mu/
  2. Lễ Vu Lan tại Hương Hải Thiền Viên: https://phatgiaobariavungtau.org.vn/tin-tuc/chum-anh-le-vu-lan-tai-huong-hai-thien-vien-940.html
  3. Pháp thoại tại chùa Hương Hải Thiền: https://tuvienchonnhu.net/phim-video/bai-giang-hinh/video-phap-thoai-tai-chua-huong-hai-thien-chi-dong-ha-noi-ngay-23-11-2011_truong-lao-thich-thong-lac/

 

 

 

 

 

 

0/5 (0 Reviews)
Hình ảnh
Video
Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội & Sự kiện
Nội dung đang được cập nhật.

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *