Chùa Khải Minh (Sầm Sơn, Thanh Hoá)

Chùa Khải Minh (Sầm Sơn, Thanh Hoá)

Chùa Khải Minh ở trung tâm thị xã du lịch Sầm Sơn. Ngôi chùa được xây dựng từ thế kỷ XVII nhưng đã bị hư hỏng nặng do thời gian, kiến trúc hiện nay mới được tôn tạo. Đây là một trong những ngôi chùa được phục hồi, tôn tạo tương đối hoàn chỉnh các hạng mục của công trình.

Cảnh quan, kiến trúc và tượng pháp

Cấu tạo mặt bằng chùa gồm: hồ Bán nguyệt, Tam quan, Chính điện, nhà Tổ, nhà Mẫu, nhà Hậu chùa và một số công trình phụ khác với tổng diện tích 1.300 m2. Đề tài trang trí hoa văn những bức chạm trổ ở Chính điện là hình rồng, phượng và hình hoa lá. Trong chùa có nhiều pho tượng cổ và di vật quý hiếm như: ba pho tượng Tam Thế, tượng Phật Di Đà (có kích thước lớn), tượng Quan Âm, tượng Thế Chí, tượng Quan Âm toạ sơn, tượng Ngọc Hoàng, tượng Thổ Địa, tượng Thánh Tăng; Ngoài ra còn có bức Đại tự cổ Khải Minh Tự; hai khánh đá độc đáo được làm thời vua Tự Đức thứ 5 (1825) dài 3m, rộng 1m được xem là lớn nhất tính đến thời điểm này. Trong những năm qua, chùa còn tiếp nhận nhiều pho tượng mới có giá trị như: tượng Phật Niết Bàn, Phật Di Lặc, tòa Cửu Long, Ca Diếp (Anan), Hộ pháp, Thập điện Diêm Vương, Địa Tạng, Đức Ông, Đức Thánh, tượng Tổ Tây, Tổ Ta. Ở nhà Mẫu còn có các pho tượng Tam tòa Thánh Mẫu, Ngọc Hoàng, Nam Tào Bắc Đẩu, Ngũ vị Tôn Ông, Đức Thánh Trần, chúa Bản Đền, tượng Hoàng Bơ, tượng Hoàng Bẩy, tượng Hoàng Mười.

Sẽ là không toàn vẹn nếu chỉ nhìn ngôi chùa ở sự ngưỡng vọng cõi tâm linh của những cư dân đầu tiên của đất này làm nghề chài lưới. Sự thực thì nghề chài lưới đã tập hợp cư dân quanh một vùng sông nước, và nhu cầu sinh hoạt văn hóa đã tập hợp họ sum vầy quanh ngôi chùa. Và họ đã thực sự đau lòng khi nhìn thấy ngôi chùa vắng tiếng chuông ngân mỗi buổi hoàng hôn nhắc nhở nhân sinh làm điều thiện, tránh điều ác. Rồi họ cũng đau lòng hơn khi thấy ngôi chùa làng mình đã bị phá hủy nặng nề trong các cuộc “bài phong” quyết liệt trước đây. Tường đổ vỡ, điện thờ lạnh hương khói. Các pho tượng Phật phải “ở nhờ” đền Độc Cước. Khu vực chùa cỏ mọc um tùm. Hầu như không ai nghĩ đến số phận của những pho tượng cổ và những di vật quý khác của chùa còn hay mất! Không còn hơi ấm của con người, không còn dấu chân của khách vãng lai, chùa cô đơn như một công trình bị bỏ quên từ hồi tiền sử. Số phận ấy chịu sự chi phối về cơ chế bao cấp và nhiều lý do khác.

Đôi nét lịch sử

Năm 1981, thị xã du lịch Sầm Sơn được thành lập, đất nước bước vào công cuộc đổi mới, nhưng phải hơn 10 năm sau ý tưởng phục hồi các di tích văn hóa dân tộc ở địa bàn Sầm Sơn mới được thực hiện. Từ năm 1995, công trình thi công tôn tạo chùa Khải Minh chính thức hoạt động. Khó khăn đầu tiên là thiếu kinh phí, vật tư ít, do đó phải tiến hành thi công thành nhiều đợt. Tam quan được tu bổ xong năm 1996. Công trình này được phục hồi theo lối kiến trúc cũ, tức là tái tạo lại khuôn viên của công trình cũ.

Trong năm 1996 đã hoàn thành việc tu bổ chùa Chính, làm lại toàn bộ công trình theo nguyên mẫu. Phần Tiền đường chùa được cấu trúc 5 gian với 4 vì kèo gỗ, 4 hàng chân cột. Hậu cung cũng làm bằng gỗ 2 gian để làm điện thờ Phật. Để khoảng cách giữa chùa Chính, nhà Mẫu, nhà Tổ liên hoàn trong một thể thống nhất, các kiến trúc sư còn thiết kế 3 gian cung thờ Mẫu, thông hiên với nhà Tổ ở phía phải chùa, nhằm phù hợp với tổng quan ngôi chùa, đồng thời đảm bảo sự chính xác của nguyên mẫu.

Năm 1997, di tích được lát lại nền sân trước Tam quan, sân trước chùa Chính và những đường nhỏ vòng quanh chùa, làm nhà tiếp khách và nhà ở cho các nhà sư, trồng thêm một số cây như: cau, đại, lan, mẫu đơn…

Với giá trị về cảnh quan, kiến trúc, tượng pháp và tín ngưỡng của mình, chùa Khải Minh rất xứng đáng được giữ gìn và tôn tạo để bổ sung vào khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ vốn có của Sầm Sơn thơ mộng. Nó được người dân Sầm Sơn và du khách coi là một địa điểm tham quan du lịch trong quần thể di tích lịch sử – văn hóa quý của xứ Thanh.

Tham khảo

  • Chùa Xứ Thanh (Tập I), TS. Phạm Tuấn
5/5 (2 bình chọn)
Chia sẻ
Chua-Khai-Minh-Sam-Son-Thanh-Hoa (3)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *