Chùa Khánh Quang (Bỉm Sơn, Thanh Hoá)

Chùa Khánh Quang (Bỉm Sơn, Thanh Hoá)

Xứ Thanh có rất nhiều chùa, nhưng những ngôi chùa được ghi trong sử sách hoặc trong Từ điển văn hóa Việt Nam quả thực là rất hiếm, chùa Khánh Quang là một trong những ngôi chùa hiếm hoi đó.

Di tích văn hoá Việt Nam

Theo sách Từ điển di tích văn hóa Việt Nam do tác giả Ngô Đức Thọ (Chủ biên) thì chùa Khánh Quang ở xã Trạch Lâm, huyện Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Chùa do Chính phi của Thanh Đô vương Trịnh Tráng là Nguyễn Thị Ngọc Tú xây dựng. Bà là con gái Đoan Quốc công Nguyễn Hoàng. Sau khi làm nội cung của Trịnh Tráng (1623), bà về thăm quê hương ở huyện Tống Sơn, nhân đó bỏ tiền công đức dựng chùa Khánh Quang. Trong chùa có tượng Vương phi tức là tượng thờ bà.

Theo sách Hoàng Việt nhất thống dư địa chí của Thượng thư Bộ Binh Lê Quang Định, biên soạn vào năm 1806 (triều vua Gia Long), bản dịch NXB Thuận Hóa và Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông Tây năm 2003, ở trang 166-167 chép “… Hai bên đường đều là ruộng cấy lúa đến trang Biển Sơn. Ở đây có quán trạm, khách đi đường có thể nghỉ chân, phía tây có một con đường mới đắp, đi 697 tầm thì đến chùa Khánh Quang ở xã Trạch Lâm. Trong chùa có 10 pho tượng Phật, có 01 pho tượng là chân dung bà Chính phi và 02 pho tượng hầu nương. Chuyện kể lại rằng chùa này do bà Vương phủ Tây Cung Chính phi Lê Thị Ngọc Tú lập ra.”

Theo những cứ liệu trên, chúng ta có thể khẳng định rằng: Chùa Khánh Quang ở xã Trạch Lâm, huyện Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa (nay là xã Quang Trung, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hoá) do bà Chính phi của Thanh Đô vương Trịnh Tráng là Nguyễn Thị Ngọc Tú bỏ tiền của xây dựng vào thế kỷ XVII. Chùa nằm gần trục đường thiên lý Bắc – Nam, cách quê hương đất tổ Nhà Trịnh hơn 20 km, cách quê hương nhà Nguyễn của bà khoảng 5 km.

Chùa Khánh Quang còn nổi tiếng bởi sự có mặt thường xuyên của Thiền sư Chuyết Chuyết và đệ tử của ngài là Thiền sư Minh Hành. Chuyết Chuyết Thiền sư tên thật là Lý Thiên Tộ, pháp danh là Hải Trừng, pháp hiệu là Viên Vân thường được gọi là Chuyết Công. Chuyết Công sinh năm 1590 tại Phúc Kiến, Trung Quốc. Ban đầu ngài xuất gia với Tiệm Sơn, rồi theo Đà Đà Hòa thượng, một cao tăng được vua Minh phong là Khuông Quốc Đại sư. Sau khi đắc pháp, Chuyết Công cùng một số đệ tử của mình đi thuyền về các nước phương Nam thuyết pháp. Năm 1663 ngài cùng đệ tử thân tín của mình là Minh Hành tới Thăng Long, ở chùa Khán Sơn giảng Phật pháp. Sau đó ngài dời về chùa Phật Tích ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh ngày nay. Chúa Trịnh Tráng và vua Lê Huyền Tông đều rất tôn kính ngài. Theo lời thỉnh cầu của chúa Trịnh Tráng và bà Chính phi Nguyễn Thị Ngọc Tú, ngài thường xuyên về chùa Khánh Quang thuyết pháp. Ngày rằm tháng bảy năm 1664 Thiền sư Chuyết Công viên tịch, được vua Lê Chân Tông phong hiệu là Minh Việt Phổ Giác Quảng Tế Đại Đức Thiền sư. Đệ tử Minh Hành đã dựng tháp Bảo Nghiêm thờ xá lị của thầy.

Lại nói về Minh Hành, Minh Hành thiền sư pháp hiệu là Tại Tại quê Giang Tây, Trung Quốc, đệ tử xuất sắc nhất của Chuyết Công. Ngài đã vân du cùng thầy năm 1630. Ngài viên tịch ngày 26 tháng 3 năm 1659, đệ tử của ngài đã dựng tháp Tôn Đức đặt xá lị thầy. Ở chùa Khánh Quang cũng có tháp mộ sư Minh Hành, trong có pho tượng bằng đồng. Tháp 3 tầng sau vườn chùa và pho tượng đồng chính là tháp và tượng thờ Thiền sư Minh Hành.

Quần thể di tích chùa Khánh Quang

Chùa Khánh Quang vang bóng một thời chỉ còn lại trong sử sách và trong ký ức của người dân địa phương. Sau thời kỳ đổi mới, nhân dân địa phương và tín đồ Phật tử khắp nơi đã công đức phục dựng lại chùa gần nền đất cũ. Hiện nay ngôi chùa toạ lạc bên sườn đồi, tại một khu đất thoáng đãng của làng Trạch Lâm, xã Quang Trung, thị xã Bỉm Sơn. Chùa Khánh Quang nằm trong quần thể Di tích Lịch sử – Văn hóa xã Quang Trung, thị xã Bỉm Sơn gồm 04 di tích:

1. Di tích đền thờ Đặng Quang (thôn Cẩm La).
2. Di tích đền thờ Từ Thức (thôn Cẩm La).
3. Di tích chùa Khánh Quang (thôn Trạch Lâm).
4. Di tích khu mộ cổ Trạch Lâm (thôn Trạch Lâm).

Quần thể di tích chùa Khánh Quang đã được công nhận là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp tỉnh tại Quyết định số 336/QĐ-VH ngày 26 tháng 10 năm 1995.

Chùa Khánh Quang nằm ở cửa ngõ phía bắc tỉnh Thanh Hóa, gần quốc lộ 1, là điểm dừng chân vãn cảnh của rất nhiều du khách thập phương trong và ngoài tỉnh, đồng thời cũng là niềm tự hào của dân làng Trạch Lâm, xã Quang Trung nói riêng và nhân dân thị xã Bỉm Sơn nói chung.

Tham khảo

  • Chùa Xứ Thanh (Tập I), CN. Trịnh Tiến Huynh
5/5 (1 bình chọn)
Chia sẻ
Chua-Khanh-Quang-Bim-Son-Thanh-Hoa

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *