Chùa Kim Giang (Chùa Lủ – Hoàng Mai, Hà Nội)

Chùa Kim Giang (Chùa Lủ – Hoàng Mai, Hà Nội)

Giới thiệu


Kim Giang tên Nôm là Lủ Cầu, vốn là một xóm cổ của làng Lủ cùng với hai xóm khác là Lủ Văn (Kim Văn) và Lủ Trung (Kim Lũ), dần dần lớn thành ba làng riêng. Đầu thế kỷ XIX, sau cải cách hành chính của vua Minh Mệnh, ba làng này thuộc xã Kim Lũ, tổng Khương Đình, huyện Thanh Trì, trấn Sơn Nam Thượng. Năm 1889 huyện Thanh Trì thuộc về tỉnh Cầu Đơ (năm 1904 đổi thành tỉnh Hà Đông), từ tháng 6-1961 sáp nhập vào thành phố Hà Nội (nay là  quận Thanh Xuân, TP Hà Nội).

Chùa Kim Giang vốn là ngôi chùa chung của ba làng Lủ nên thường gọi là chùa Lủ. Lúc đầu, chùa nằm trên một khu đất giữa hai thôn Kim Lũ và Kim Văn, đến khoảng giữa thế kỷ XVIII mới chuyển đến vị trí “đắc địa” tọa lạc bên cạnh đình Kim Giang và đền Mẫu Sòng ở ven sông Tô Lịch, làm thành một cụm di tích đẹp đẽ và rộng lớn như hiện nay.

Kiến trúc


Chùa Lủ tọa lạc bên cạnh đìnhđền Kim Giang, hướng quay ra bờ sông Tô Lịch – con sông gắn với địa danh Thăng Long – Hà Nội. Chùa bao gồm các hạng mục: Tam quan, tiền đường và thượng điện, nhà tổ, nhà mẫu.

Tiền đường gồm 5 gian 2 chái, xây kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp bằng ngói ri. Chính giữa bờ nóc là bình nước cam lồ có gắn mảnh sành, cuối hai bờ nóc là đấu đinh có đỉnh đắp nụ sen, nối với hai cấp ra đấu khác có dạng trụ biểu. Từ đầu tường hồi có bức tường lửng nối ra hai trụ biểu lớn được kiến tạo gồm các phần: đỉnh trụ là tứ phượng chụm, ô lồng đèn khắc tứ linh, thân trụ được soi gờ chỉ và khắc chữ Hán, đế trụ có dạng cổ bồng.

Vào bên trong, tương ứng với các gian là các bộ vì liên kết theo cách thức thống nhất kiểu “Thượng giá chiêng chồng rường, hạ chồng rường côn bảy hiên”. Các con rường được chạm khắc khá tinh tế với đề tài chủ yếu là lá lật, vân sóng nước. Các bức cốn tại hiên Tiền đường chạm nổi tứ quý với hình ảnh hoa sen khá nổi bật được thể hiện tập trung cho thấy sự khéo léo của nghệ nhân xưa. Ngoài những mảng chạm trên, khá đặc biệt tại ngũ cấp dẫn lên tiền đường chùa Lủ, ứng với gian giữa là đôi rồng đá có dạng sóng nước, giữa là một phiến đá có tiết diện khá lớn, chạm khắc nổi hình tượng cửu long quần tụ khá sinh động.

Nối với gian giữa tiền đường là 3 gian thượng điện trên mặt bằng chữ Đinh. Các bộ vì của hạng mục kiến trúc này được liên kết theo cách thức tương tự như các bộ vì tại tiền đường. Đặc biệt tại đốc hậu, phần tường sau thượng điện có gắn những chữ Hán bằng chất liệu gốm xanh là những điều răn của đạo Phật đến các kiếp đời, hãy sống hướng tới cái thiện, loại trừ những cái ác. Bên cạnh những nét nổi bật về kiến trúc, giá trị nghệ thuật của chùa Lủ còn được thể hiện qua hệ thống di vật, chủ yếu là những pho tượng bằng chất liệu gỗ.

Tượng chùa Lủ không chỉ là sự hiện diện của các nhân vật của tôn giáo Phật giáo mà còn là những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc có giá trị, được thiêng hóa, mang linh hồn của từng nhân vật đã trải qua các cấp độ tu hành khác nhau. Ở vị trí cao nhất trên Phật điện là ba pho Tam Thế trong tư thế ngồi thiền kiết già trên đài sen, hàng thứ hai là tượng Adiđà, hai bên là nhị vị Bồ tát, hàng thứ ba là tượng Thích Ca Niêm Hoa, hai bên là tượng AnanCa Diếp trong tư thế đứng. Ngoài ra có tượng Quan âm Thiên Thủ Thiên Nhãn, tiếp theo là tượng Phạm ThiênĐế Thích. Hàng thứ năm là tòa Thích Ca Cửu Long, hai bên và thấp hơn là tượng Thổ Địa và Giám Trai. Ngoài các tượng trên Phật điện, tại Thượng điện chùa Lũ còn có sự hiện diện của tượng Quan âm Tọa Sơn bên sườn trái, sát tường sau thượng điện; bên phải là tượng Quan âm Chuẩn Đề.

Tại tiền đường, hai bên lối vào thượng điện là hai vị hộ Pháp trong tư thế của hai võ tướng, ban thờ bên trái là tượng Thánh Tăng, bên phải là tượng Đức ông. Cũng tại tiền đường chùa còn có hai dãy tượng Thập điện Diêm Vương trong tư thế ngồi trên bệ nhị cấp…

Tại nhà tổ chùa Lủ còn có tượng tổ Đạt Ma và tượng tổ chùa; nhà mẫu có tượng Tam tòa Thánh Mẫu, Ngũ vị tôn ông, tượng Cô Cậu, tượng Bà và tượng Đức Thánh Trần.

Di vật


Ngoài kiến trúc đẹp thừa hưởng của nghệ thuật thời cuối Lê đầu Nguyễn, trong chùa còn có một hệ thống tượng Phật giáo gồm hơn 50 pho được tạo tác từ thế kỷ XVII—XVIII, chủ yếu bằng chất liệu gỗ. Đặc biệt là pho tượng Quan Âm mang phong cách thế kỷ XIX với 8 đôi cánh tay đều cầm pháp giới, một đôi tay kết ấn chuẩn đề trước ngực và một đôi đặt trên lòng đùi trong tư thế ngồi thiền trên đài sen ở hàng thứ ba của Phật điện.

Trong chùa còn lưu giữ nhiều cổ vật quý giá làm bằng các chất liệu khác nhau. Cổ nhấtquả chuông đồng có niên hiệu Dương Đức 5 (năm 1674) ghi việc nhân dân góp công sức tu sửa chùa. Cần kể đến các bức hoành phi, cuốn thư, cửa võng, câu đối, nhang án… trong đó, bức hoành phi treo tại nhà Mẫu đề 4 chữ Hán “Ứng hiển thông linh” có ghi niên đại Khải Định.

Giá trị


Ngày 21/1/1989, chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng Di tích lịch sử — văn hóa quốc gia.

Với hệ thống tượng và kiến trúc đặc sắc, Chùa Lủ không chỉ là một trung tâm văn hóa phục vụ nhu cầu tín ngưỡng tôn giáo nơi cửa Thiền hướng con người ta đến cái Chân – Thiện – Mỹ theo giáo huấn của Phật là “khuyến điều thiện, trừ điều ác” đồng thời là nét đặc trưng tích cực của Phật giáo và người Việt xưa đã nhận thấy và tin theo.

Tham khảo


  • http://wikizisan.vn/baiviet/?article=3050
  • http://ditichlichsu-vanhoahanoi.com/2017/10/03/chua-kim-giang/
  • https://hoangmai.hanoi.gov.vn/en/doan-thanh-nien/-/view_content/6770000-di-tich-lich-su-chua-thien-phuc.html
Chấm điểm
Chia sẻ
1. Chùa Kim Giang (Nguồn mytour.vn)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926