Chùa Kim Trúc (Gia Lâm, Hà Nội)

Tên gọi và vị trí địa lý

Chùa Bát Tràng, có tên chữ là Kim Trúc Tự, là một ngôi chùa cổ kính tọa lạc tại thôn 2, làng Bát Tràng, xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Tên gọi “Kim Trúc Tự” được khắc rõ trên bia đá cổ và ghi trên chuông đồng có niên đại từ thế kỷ XIX, như chuông “Kim Trúc Tự Chung” (1852) và “Hoàn Quang Đức Chung” (1892).

Lịch sử và nhân vật

Dựa trên một phiến đá cổ khắc chữ Hán được lưu giữ tại chùa, Kim Trúc Tự được khởi công xây dựng vào năm Vĩnh Hựu thứ nhất (1734) dưới triều Lê. Ngôi chùa sớm hình thành với các hạng mục công trình cơ bản của một ngôi chùa cổ truyền. Chùa được đại tu vào thời Lê Thuần Tông và hoàn thành dưới đời Lê Ý Tông.

Trải qua thời gian, Kim Trúc Tự gặp nhiều biến cố. Năm 1942, một phần chùa bị lở xuống sông. Đến năm 1958, khi công trình đại thủy nông Bắc Hưng Hải được xây dựng, một phần chùa tiếp tục bị ảnh hưởng. Do đó, chùa được di dời về vị trí hiện nay, trên nền đất của chùa Am (hay Bách Linh Tự, còn gọi là chùa Âm Hồn). Từ đó, ngôi chùa mới ra đời với quy mô bề thế hơn, kế thừa tinh thần từ cả Kim Trúc Tự và chùa Am.

Năm 1999, với sự đoàn kết và nỗ lực của cộng đồng địa phương, chùa Kim Trúc được phục dựng, hợp nhất tinh thần và không gian hai ngôi chùa xưa. Đến năm 2021, chùa tiếp tục được trùng tu, tôn tạo nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng ngày càng tăng và bảo tồn di sản văn hóa tâm linh làng nghề.

Về nhân vật lịch sử, hiện chưa có ghi chép cụ thể về người sáng lập hay các vị trụ trì tiêu biểu trong quá khứ. Tuy nhiên, Kim Trúc Tự không gắn với một cá nhân cụ thể, mà luôn là biểu tượng tâm linh gắn bó với cộng đồng cư dân làng Bát Tràng. Chính cộng đồng này đã nhiều lần đứng ra bảo vệ, phục dựng và phát triển chùa qua các thời kỳ biến động.

Chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa – tinh thần của người dân địa phương. Nơi đây là điểm tựa tinh thần, là không gian gắn kết xóm làng, góp phần duy trì truyền thống tốt đẹp và bản sắc của làng gốm lâu đời.

Kiến trúc và cảnh quan

Chùa Bát Tràng được xây dựng theo hướng Tây, tọa lạc trên một mặt bằng rộng, mang dáng vẻ cổ kính và bề thế. Tổng thể kiến trúc chùa bao gồm nhiều hạng mục chính: chùa chính, nhà Tổ, nhà Mẫu, nhà khách, hành lang, sân vườn và vườn tháp.

Chùa chính có bố cục hình chữ công (工) gồm ba phần: Tiền đường, Thiêu hương và Thượng điện.

• Tiền đường là một nếp nhà ngang năm gian hai dĩ, xây kiểu tường hồi bít đốc tay ngai, khung gỗ với sáu bộ vì (năm bộ kiểu thượng chồng rường, giá chiêng hạ kẻ; một bộ có hạ cốn), mái lợp ngói ta. Bờ nóc, bờ dải trang trí gạch hoa, chính giữa đắp nổi hình mặt trời, hai đầu hồi tạo hình rồng cách điệu, kết thúc bằng hai trụ biểu cao 4m, đỉnh trụ đắp hình chim phượng bằng sứ xanh. Mặt tiền có hàng hiên rộng, đỡ mái là hệ thống cột đá vuông chạm khắc câu đối chữ Hán, kẻ chạm hình rồng và hoa văn tinh xảo. Giữa hiên đặt phiến đá lớn khắc nổi ba chữ Hán “金竹寺” (Kim Trúc Tự), tạo dấu ấn trang nghiêm cho toàn thể kiến trúc.
• Thiêu hương là gian nhà nối giữa Tiền đường và Thượng điện, gồm ba gian, kết cấu vì gỗ kiểu thượng chồng rường, giá chiêng kẻ nách, chạm khắc hoa văn thực vật.
• Thượng điện xây bệ gạch lớn, phía trên treo hoành phi “Bảo Minh Điện”. Nơi đây an trí hệ thống tượng thờ bài trí thành nhiều lớp:
  • Lớp thứ nhất: Bộ Tam Thế Phật (quá khứ – hiện tại – vị lai).
  • Lớp thứ hai: Bộ Di Đà Tam Tôn (A Di Đà, Quan Âm, Thế Chí).
  • Lớp thứ ba: Bộ Hoa Nghiêm Tam Thánh (Thích Ca Mâu Ni và hai Bồ Tát).
  • Lớp thứ tư: Tượng Chuẩn Đề Quan Âm và hai thị giả.
  • Lớp thứ năm: Tượng Ngọc Hoàng, Nam Tào và Bắc Đẩu.
  • Dưới cùng: Tượng Thích Ca sơ sinh, tòa Cửu Long.
  • Hai bên thượng điện đặt tượng Quan Âm tọa sơn và Quan Âm tống tử, dọc hai bên là bộ Thập điện Diêm Vương.

Phía sau chùa chính là nhà Tổ gồm bảy gian, ba gian giữa thờ chư vị Tổ sư. Hai dãy hành lang năm gian nối tiền đường và nhà tổ, đặt tượng La Hán sát tường hậu, cột đá vuông chạm khắc tương tự hiên tiền đường.

Bên trái chùa chính là nhà Mẫu bố cục hình chữ đinh (丁) gồm ba gian tiền tế và một gian hậu cung. Mái ngói ta, bờ nóc đắp đôi rồng chầu nhật, bên trong thờ hệ thống tượng Mẫu phong phú trong các khám lớn. Nhà khách gồm năm gian, bộ khung đơn giản, mái ngói ta, hiên đổ bê tông, cột chủ yếu bằng gạch. Bên phải chùa chính là khu vườn và vườn tháp, tuy nhỏ nhưng tạo nên cảnh quan thoáng đãng, thanh tịnh, hài hòa với tổng thể. Mặc dù phần lớn kiến trúc hiện nay được trùng tu về sau, nhưng vẫn tuân thủ chặt chẽ quy tắc kiến trúc cổ truyền, thể hiện rõ qua các họa tiết rồng, vân mây, lá đề, đầu dư, rường, xà đều được chạm nổi, chạm lộng tinh xảo và sinh động.

Hiện vật

Chùa Kim Trúc lưu giữ hệ thống hiện vật phong phú, đa dạng về chất liệu và niên đại, phản ánh giá trị lịch sử, nghệ thuật và tâm linh đặc sắc của ngôi chùa cổ vùng Kinh Bắc – Thăng Long.

• Hiện vật đá:
  Hệ thống cột đá tại nhà Tiền đường và hai dãy hành lang là những phiến đá nguyên khối được tạo tác chắc chắn, có tiết diện vuông, mặt cột đục các gờ nổi tinh xảo và khắc nổi những câu đối chữ Hán trên ba mặt, thể hiện sự giao thoa giữa nghệ thuật điêu khắc và thư pháp cổ truyền. Ngoài vai trò kết cấu, các cột đá này còn là di vật quý mang dấu ấn kiến trúc truyền thống.
  Đặc biệt, chùa còn bảo tồn một phiến đá cổ khắc nổi ba chữ Hán “Kim Trúc Tự”, mặt sau khắc dòng chữ Hán nhỏ ghi lại niên đại xây dựng chùa vào năm Vĩnh Hựu thứ nhất (1734) triều Lê. Diềm phiến đá chạm hoa lá cách điệu, chữ chạm chân phương, đều đặn. Đây là hiện vật mang tính biểu tượng, đặc trưng riêng có của chùa Bát Tràng.
  Ngoài ra, trong khuôn viên chùa còn lưu giữ lư hương đá và khánh đá, là những pháp khí quan trọng gắn liền với không gian nghi lễ Phật giáo truyền thống.
• Hiện vật kim loại (chuông đồng): Chuông “Kim Trúc Tự Chung”, đúc năm 1852 dưới thời Nguyễn, chuông “Hoàn Quang Đức Chung” đúc năm 1892, và đặc biệt là chuông “Bảo Minh Tự Chung”, có niên đại từ thời Tây Sơn, khoảng năm 1795. Các chuông đều có hình thức thanh nhã, thân chuông khắc nổi văn tự Hán cổ, mang âm hưởng thiền vị sâu lắng, là chứng tích cho hoạt động Phật giáo lâu đời tại địa phương.

• Hiện vật gỗ: Hệ thống tượng thờ tại chùa là kho tàng quý giá về mỹ thuật tôn giáo, gồm gần 70 pho tượng Phật và các vị sư tổ Phật giáo, cùng với 25 pho tượng Mẫu lớn nhỏ. Các pho tượng được tạc bằng gỗ phủ sơn thếp, thể hiện phong cách điêu khắc truyền thống tinh xảo, nhiều pho có niên đại từ thế kỷ XVIII, mang phong cách nghệ thuật Lê – Tây Sơn. Ngoài tượng thờ, chùa còn gìn giữ các đại tự và hoành phi gỗ cổ như “Bảo Minh Điện” treo tại Thượng điện, hay bức thư pháp “Pháp Môn Vô Lượng”, đều là những tác phẩm đặc sắc thể hiện trình độ thư pháp và mỹ thuật thời kỳ hậu Lê – Nguyễn.
• Hiện vật gốm sứ: Một chi tiết độc đáo trong tổng thể kiến trúc chùa là hình tượng bốn con chim phượng bằng sứ xanh đắp nổi trên đỉnh hai trụ biểu cao 4m ở Tiền đường. Các chim phượng tạo thành hình thế đối xứng, hướng về phía mặt trời, không chỉ là yếu tố trang trí mà còn thể hiện kỹ nghệ gốm sứ tinh xảo – dấu ấn nghệ thuật riêng của làng nghề Bát Tràng.

Tổng thể, các hiện vật tại chùa Kim Trúc không chỉ có giá trị nghệ thuật và kiến trúc mà còn là nguồn sử liệu quý báu phục vụ việc nghiên cứu lịch sử làng Bát Tràng, chùa làng Bắc Bộ và sự phát triển của Phật giáo Việt Nam qua các thời kỳ.

Sự kiện và lễ hội

Chùa Kim Trúc, tọa lạc trong không gian văn hóa đặc sắc của làng gốm Bát Tràng, là nơi diễn ra nhiều hoạt động lễ hội truyền thống mang đậm bản sắc làng nghề và tín ngưỡng dân gian kết hợp Phật giáo.

Lễ hội tiêu biểu nhất được tổ chức tại chùa là vào dịp rằm tháng Giêng âm lịch hàng năm – đúng ngày diễn ra Lễ hội làng Bát Tràng, gắn liền với tục thờ thành hoàng làng và tưởng niệm tổ nghề gốm. Trong khuôn khổ lễ hội, chùa Kim Trúc là nơi diễn ra các nghi lễ dâng hương, cầu quốc thái dân an, tụng kinh cầu nguyện cho dân làng và du khách thập phương. Không gian chùa trở thành trung tâm tâm linh trong suốt những ngày lễ.

Xếp hạng

Chùa Bát Tràng đã được Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội xếp hạng là di tích Lịch sử – Nghệ thuật vào năm 2002. Quyết định này công nhận những giá trị về mặt lịch sử và kiến trúc nghệ thuật của ngôi chùa. Đây là một công trình kiến trúc Phật giáo cổ có giá trị về nhiều mặt. Ngôi chùa này mang ý nghĩa trấn an và gắn liền với địa danh của làng gốm truyền thống nổi tiếng Bát Tràng.

Tham khảo

1. Giới thiệu Chùa Bát Tràng – Xã Bát Tràng (2021), trên trang:  battrang.gialam.hanoi.gov.vn.
2. Chùa Kim Trúc, trên trang: visitgialam.com. 
3. Bích Khánh (2025), Bát Tràng – Nơi lưu giữ hồn gốm Việt, trên trang: baodauthau.vn. 
4. Mai Lữ (2025), Rộn ràng, đậm đà bản sắc dân tộc ở Lễ hội truyền thống làng Bát Tràng, Báo Nhân Dân.
5. Đồng Thài, Dấu ấn văn hóa độc đáo ở Lễ hội truyền thống làng cổ Bát Tràng, trên trang: nongnghiepmoitruong.vn. 

Các ngôn ngữ khác 

1. Tiếng Anh (English)

Name and Geographical Location

Bat Trang Pagoda, also known by its Sino-Vietnamese name Kim Truc Tu, is an ancient pagoda located in Hamlet 2, Bat Trang village, Bat Trang commune, Gia Lam district, Hanoi. The name “Kim Truc Tu” is clearly engraved on an ancient stone stele and on bronze bells dating back to the 19th century, such as the “Kim Truc Tu Chung” bell (1852) and the “Hoan Quang Duc Chung” bell (1892).

History and Figures

Based on an ancient stone tablet with Han Chinese characters preserved at the pagoda, Kim Truc Tu was initially built in the first year of the Vinh Huu era (1734) under the Le Dynasty. The pagoda was soon completed with the fundamental structures of a traditional ancient pagoda. It underwent a major renovation during the reign of King Le Thuan Tong and was completed under King Le Y Tong.

Over time, Kim Truc Tu faced many challenges. In 1942, a part of the pagoda collapsed into the river. In 1958, when the Bac Hung Hai irrigation project was built, another part of the pagoda was affected. Consequently, the pagoda was moved to its current location, on the foundation of Am Pagoda (or Bach Linh Tu, also known as Am Hon Pagoda). From then on, the new pagoda was built on a grander scale, inheriting the spirit of both Kim Truc Tu and Am Pagoda.

In 1999, with the unity and effort of the local community, Kim Truc Pagoda was restored, merging the spirit and space of the two former pagodas. In 2021, the pagoda was further renovated to meet the growing demand for religious activities and to preserve the spiritual and cultural heritage of the craft village.

Regarding historical figures, there are no specific records about the founder or prominent abbots in the past. However, Kim Truc Tu is not tied to a specific individual but has always been a spiritual symbol closely associated with the Bat Trang village community. This community has repeatedly taken the initiative to protect, restore, and develop the pagoda through periods of turmoil.

The pagoda is not only a place for religious activities but also plays a vital role in the cultural and spiritual life of the local people. It is a source of spiritual support, a space that connects the villagers, and helps maintain the good traditions and unique identity of the long-standing pottery village.

Architecture and Landscape

Bat Trang Pagoda is built facing west on a spacious ground, giving it an ancient and imposing appearance. The overall architecture of the pagoda includes several main sections: the main sanctuary, the Patriarch’s Hall, the Mother Goddess Hall, the guest hall, the corridors, the courtyard, and the stupa garden.

The main sanctuary has a “cong” (工) shape layout, consisting of three parts: the Front Hall (Tien duong), the Incense Hall (Thieu huong), and the Main Shrine (Thuong dien).

The Front Hall is a five-bay horizontal building with two extensions. It is constructed in the bit doc tay ngai style with a wooden frame and a system of six roof trusses. The roof is covered with traditional tiles. The roof ridge and eaves are decorated with patterned bricks. The center features a sun motif in relief, while the two gable ends are adorned with stylized dragons, culminating in two tall pillars (4m high) topped with blue ceramic phoenixes. The front has a wide veranda supported by square stone columns, intricately carved with Han Chinese couplets, dragons, and sophisticated floral patterns. In the middle of the veranda, a large stone slab is carved with the three Han Chinese characters “金竹寺” (Kim Truc Tu), adding a solemn touch to the entire architecture.

The Incense Hall is a three-bay connecting structure between the Front Hall and the Main Shrine. Its wooden frame is built in the traditional style with carvings of floral motifs.

The Main Shrine is built on a large brick platform, above which hangs a horizontal lacquered board with the inscription “Bao Minh Dien”. It houses a layered system of statues:

• First layer: The Three World Buddhas (past, present, future).

• Second layer: The Three Amitabha Saints (Amitabha, Avalokiteshvara, Mahasthamaprapta).

• Third layer: The Three Avatamsaka Sages (Shakyamuni Buddha and two Bodhisattvas).

• Fourth layer: The statue of Cundi Avalokiteshvara and two attendants.

• Fifth layer: The statues of the Jade Emperor, Nan Dou, and Bei Dou.

• Bottom layer: The statue of the newborn Shakyamuni and the Nine Dragons platform.

On both sides of the main shrine are statues of seated Avalokiteshvara and Avalokiteshvara with a child, while along the sides are the Ten Kings of Hell.

Behind the main sanctuary is the Patriarch’s Hall, a seven-bay structure where the middle three bays are dedicated to the Buddhist patriarchs. Two five-bay corridors connect the Front Hall and the Patriarch’s Hall. They house Arhat statues along the back wall and have square stone columns similar to those on the Front Hall veranda.

To the left of the main sanctuary is the Mother Goddess Hall, laid out in a “dinh” (丁) shape, consisting of a three-bay front hall and a one-bay inner sanctuary. It has a traditional tiled roof with two dragons facing the sun on the roof ridge. Inside, a rich collection of Mother Goddess statues is displayed in large shrines. The Guest Hall is a five-bay structure with a simple frame, tiled roof, and a concrete veranda, with columns mainly made of brick. To the right of the main sanctuary is a small garden and a stupa garden, creating an open, serene, and harmonious landscape. Although most of the current architecture was restored later, it strictly adheres to the rules of ancient traditional architecture, evident in the sophisticated and lively relief and openwork carvings of dragons, clouds, fig leaves, and other structural elements.

Artifacts

Kim Truc Pagoda preserves a rich and diverse collection of artifacts in terms of materials and age, reflecting the unique historical, artistic, and spiritual value of this ancient pagoda in the Kinh Bac – Thang Long region.

• Stone Artifacts: The system of stone columns in the Front Hall and the two corridors are solid monolithic stone slabs with a square cross-section. The column faces are meticulously carved with raised grooves and engraved with Han Chinese couplets on three sides, showing the fusion of traditional sculpture and calligraphy. Beyond their structural role, these stone columns are valuable relics bearing the imprint of traditional architecture. Notably, the pagoda also preserves an ancient stone slab with the three Han Chinese characters “Kim Truc Tu” in relief. The back of the slab has a small Han Chinese inscription recording the pagoda’s construction date in the first year of the Vinh Huu era (1734) under the Le Dynasty. The slab’s edges are carved with stylized leaves and flowers, and the characters are simple and uniform. This is a unique and symbolic artifact of Bat Trang Pagoda. In addition, the pagoda grounds still house a stone incense burner and a stone chime, which are important ritual objects associated with traditional Buddhist ceremonies.
• Metal Artifacts (Bronze Bells): The “Kim Truc Tu Chung” bell, cast in 1852 during the Nguyen Dynasty; the “Hoan Quang Duc Chung” bell, cast in 1892; and especially the “Bao Minh Tu Chung” bell, dating from the Tay Son period, around 1795. The bells have an elegant appearance, and their bodies are engraved with ancient Han Chinese script, exuding a profound Zen atmosphere and serving as a testament to the long-standing Buddhist activities in the area.
• Wooden Artifacts: The system of statues at the pagoda is a valuable treasure of religious art, including nearly 70 statues of Buddha and Buddhist patriarchs, along with 25 Mother Goddess statues of various sizes. The statues are carved from wood, coated with lacquer and gilded, showcasing a refined traditional carving style. Many of them date from the 18th century and reflect the art style of the Le-Tay Son era. In addition to the statues, the pagoda also preserves ancient wooden panels and horizontal lacquered boards like “Bao Minh Dien” hanging in the Main Shrine, or the calligraphy “Phap Mon Vo Luong” (Infinite Dharma Gate), which are distinctive works demonstrating the level of calligraphy and art during the later Le and Nguyen periods.
• Ceramic Artifacts: A unique detail in the pagoda’s overall architecture is the set of four blue ceramic phoenixes in relief on the tops of the two 4m-high pillars in the Front Hall. The phoenixes are arranged symmetrically, facing the sun, and are not only decorative elements but also showcase the sophisticated ceramic craftsmanship – a unique artistic mark of the Bat Trang craft village. Overall, the artifacts at Kim Truc Pagoda have not only artistic and architectural value but are also a valuable source of historical data for studying the history of Bat Trang village, ancient Northern Vietnamese village pagodas, and the development of Vietnamese Buddhism through different periods.

Events and Festivals

Kim Truc Pagoda, located within the unique cultural space of the Bat Trang pottery village, is the venue for many traditional festivals deeply imbued with the identity of the craft village and the fusion of folk and Buddhist beliefs.

The most prominent festival held at the pagoda is on the full moon day of the first lunar month each year, coinciding with the Bat Trang village festival, which is linked to the worship of the village’s tutelary god and the commemoration of the pottery trade’s founder. As part of the festival, Kim Truc Pagoda is the place for incense offering rituals, prayers for peace and prosperity, and recitations for the villagers and visitors from all over. The pagoda becomes the spiritual center throughout the festive days.

Classification

Bat Trang Pagoda was classified as a Historical – Artistic relic by the Hanoi People’s Committee in 2002. This decision recognizes the historical and artistic architectural values of the pagoda. This is an ancient Buddhist architectural work of multi-faceted value. The pagoda holds significant meaning for the community and is closely associated with the famous traditional pottery village of Bat Trang.

References

• Gioi thieu Chua Bat Trang – Xa Bat Trang (2021), from the website: battrang.gialam.hanoi.gov.vn.

• Chua Kim Truc, from the website: visitgialam.com.

• Bich Khanh (2025), Bat Trang – Noi luu giu hon gom Viet (Bat Trang – Where the Soul of Vietnamese Ceramics is Preserved), from the website: baodauthau.vn.

• Mai Lu (2025), Ron rang, dam da ban sac dan toc o Le hoi truyen thong lang Bat Trang (Lively, Rich in National Identity at the Traditional Festival of Bat Trang Village), Nhan Dan Newspaper.

• Dong Thai, Dau an van hoa doc dao o Le hoi truyen thong lang co Bat Trang (Unique Cultural Imprint at the Traditional Festival of Ancient Bat Trang Village), from the website: nongnghiepmoitruong.vn

2. Tiếng Trung (Chinese)

名称与地理位置

八场寺，其汉字名为金竹寺，是一座古老的寺庙，坐落于河内市嘉林县八场乡八场村2号村。其名称“金竹寺”清晰地刻在古石碑和铸于19世纪的铜钟上，如“金竹寺钟”（1852年）和“圜光德钟”（1892年）。

历史与人物

根据寺庙保存的一块刻有汉字的古石板记载，金竹寺始建于黎朝永佑元年（1734年）。寺庙早年已形成了一个古老寺庙的基本建筑格局。寺庙在黎纯宗时期进行了大修，并于黎懿宗时期完工。

历经沧桑，金竹寺遭遇了许多变故。1942年，寺庙的一部分因河岸坍塌而滑入河中。到1958年，由于北兴海大水利工程的建设，寺庙再次受到影响。因此，寺庙被迁移到现在的地址，即庵寺（又称百灵寺或阴魂寺）的旧址上。自那时起，一座规模更加宏伟的新寺庙诞生了，它继承了金竹寺和庵寺的精神。

1999年，在当地社区的团结和努力下，金竹寺得以重建，融合了两座古寺的精神和空间。到2021年，寺庙继续进行翻修和整建，以满足日益增长的信仰需求，并保护这个传统手工艺村庄的精神文化遗产。

关于历史人物，目前尚无关于创始人或过去著名住持的具体记载。然而，金竹寺并非与某个特定个人相关联，它始终是八场村社区的精神象征。正是这个社区在各个动荡时期多次站出来保护、重建和发展了这座寺庙。

寺庙不仅是宗教活动场所，还在当地居民的精神文化生活中扮演着重要角色。它是精神支柱，是连接村庄社区的空间，有助于维护这个古老陶器村庄的优良传统和文化特色。

建筑与景观

八场寺朝西而建，坐落在一个宽敞的场地上，呈现出古老而宏伟的姿态。寺庙的整体建筑包括几个主要部分：正殿、祖师殿、圣母殿、客房、回廊、庭院和塔林。

正殿采用“工”字形布局，由三部分组成：前殿、烧香亭和上殿。

前殿是一座五开间带两个翼间的横向建筑，采用人字形山墙，带有“泰斗”（泰斗）式屋脊，木质框架，六个屋架（五个为“上重梁、下托檩”式，一个为“下托角”式），屋顶铺设本地瓦。屋脊和瓦边装饰有花砖，中央浮雕太阳图案，两端塑有抽象龙形，末端是两根4米高的石柱，柱顶塑有青瓷凤凰。正面有宽敞的门廊，支撑屋顶的是一排方形石柱，上面雕刻着汉字对联，横梁上刻有龙和精致的花卉图案。门廊中央放置一块巨大的石板，上面浮雕着三个汉字“金竹寺”，为整个建筑增添了庄严的气氛。

烧香亭是连接前殿和上殿的建筑，由三开间组成，木质结构，采用“上重梁、下承檩”式屋架，雕刻有植物花纹。

上殿建有大型砖台，上方悬挂着“保明殿”的匾额。这里供奉着多层佛像系统：

• 第一层：三世佛（过去、现在、未来）。

• 第二层：弥陀三尊（阿弥陀佛、观音、大势至）。

• 第三层：华严三圣（释迦牟尼和两位菩萨）。

• 第四层：准提观音和两位侍者。

• 第五层：玉皇大帝、南斗和北斗。

• 最底层：释迦牟尼诞生像，九龙台。

上殿两侧放置着观音坐山像和送子观音像，两侧是十殿阎王像。

正殿后方是祖师殿，共七开间，中间三间供奉历代祖师。两排五开间的回廊连接前殿和祖师殿，沿后墙放置罗汉像，廊柱为方形石柱，其雕刻风格与前殿门廊相似。

正殿左侧是圣母殿，呈“丁”字形布局，由三开间前殿和一开间后宫组成。屋顶铺设本地瓦，屋脊塑有双龙朝日图案，内部供奉着圣母信仰中丰富的神像。客房有五开间，结构简单，屋顶铺设本地瓦，门廊为混凝土结构，柱子主要由砖砌成。正殿右侧是庭院和塔林区，虽然不大，但营造出开阔、宁静的景观，与整体和谐统一。尽管大部分建筑是后期翻修的，但它们严格遵循了古老的建筑原则，通过浮雕、透雕的龙、云纹、菩提叶、斗拱、梁、檩等图案，展现出精湛而生动的传统雕刻技艺。

文物

金竹寺保存了丰富的文物系统，材质和年代多样，反映了这座位于京北-升龙地区的古老寺庙独特的历史、艺术和精神价值。

• 石质文物： 前殿和两排回廊的石柱都是由整块石料坚固地雕刻而成，截面为方形，柱面有精美的凸起花纹，并在三面上刻有汉字对联，体现了雕刻艺术与古代书法的交融。除了结构作用外，这些石柱也是带有传统建筑印记的珍贵遗物。尤其值得一提的是，寺庙还保存着一块古老的石板，上面浮雕着三个汉字“金竹寺”，背面刻有一行小小的汉字，记录了寺庙建于黎朝永佑元年（1734年）。石板边缘雕刻着抽象的花叶，字体朴素、工整。这件文物具有象征意义，是八场寺独有的特色。此外，寺庙院内还保存着石香炉和石磬，这些是与传统佛教仪式空间紧密相关的法器。
• 金属文物（铜钟）： “金竹寺钟”铸于阮朝时期的1852年，“圜光德钟”铸于1892年，尤其还有“保明寺钟”，其年代可追溯到西山朝时期，约1795年。这些钟造型雅致，钟身上刻有古汉字，意境深远，是当地佛教悠久活动的见证。
• 木质文物： 寺庙的佛像系统是珍贵的宗教艺术宝库，包括近70尊佛像和佛教祖师像，以及25尊大小不一的圣母像。这些佛像由木头雕刻，并上漆、贴金，展现了精湛的传统雕刻风格，其中许多可追溯到18世纪，带有黎朝-西山朝时期的艺术风格。除了佛像外，寺庙还保存着古老的木质大字匾额和横匾，如悬挂于上殿的“保明殿”，以及“法门无量”书法匾额，这些都是反映后黎-阮朝时期书法和美术水平的杰出作品。
• 陶瓷文物： 寺庙整体建筑中一个独特的细节是前殿两根4米高石柱顶部的四只青瓷凤凰浮雕。这些凤凰呈对称姿态，朝向太阳，不仅是装饰元素，更体现了精湛的陶瓷技艺——这是八场村独有的艺术印记。总而言之，金竹寺的文物不仅具有艺术和建筑价值，还是研究八场村历史、越南北部村庄寺庙和越南佛教在各个时期发展的宝贵史料。

事件与节庆

金竹寺位于八场陶器村独特的文化空间中，是许多传统节庆活动的举办地，这些活动充满了手工艺村庄的特色，融合了民间信仰和佛教。

寺庙最典型的节日是每年农历正月十五，恰逢八场村的村庄庙会，与供奉村庄城隍和纪念陶艺祖师的习俗紧密相连。在庙会期间，金竹寺是举行供香仪式、祈求国泰民安、诵经为村民和四方游客祈福的地方。寺庙空间在节日期间成为精神中心。

评级

八场寺于2002年被河内市人民委员会评定为历史-艺术遗迹。这一决定肯定了寺庙在历史和建筑艺术方面的价值。这是一座在多方面都具有价值的古老佛教建筑。它具有镇宅安神的意义，并与著名的八场传统陶器村紧密相连。

参考文献

• 八场乡八场寺介绍（2021），摘自：battrang.gialam.hanoi.gov.vn。

• 金竹寺，摘自：visitgialam.com。

• 碧庆（2025），八场-越南陶瓷之魂的栖息地，载于：baodauthau.vn。

• 梅侣（2025），八场村传统庙会热闹非凡，充满民族特色，《人民报》。

• 同泰，古老八场村传统庙会中的独特文化印记，载于：nongnghiepmoitruong.vn。

3. Tiếng Pháp (French)

Nom et situation géographique

La Pagode de Bat Trang, dont le nom sino-vietnamien est Kim Truc Tu, est une ancienne pagode située dans le hameau 2 du village de Bat Trang, commune de Bat Trang, district de Gia Lam, ville de Hanoï. Le nom “Kim Truc Tu” est clairement gravé sur une ancienne stèle de pierre et sur des cloches de bronze datant du XIXe siècle, comme la cloche “Kim Truc Tu Chung” (1852) et “Hoan Quang Duc Chung” (1892).

Histoire et personnages

D’après une ancienne stèle en pierre gravée de caractères chinois et conservée dans la pagode, le temple Kim Truc Tu a été commencé en l’an Vinh Huu premier (1734) sous la dynastie Le. La pagode s’est rapidement développée avec les principales structures d’une pagode traditionnelle. Elle a été largement restaurée sous le règne de Le Thuan Tong et achevée sous celui de Le Y Tong.

Au fil du temps, le temple Kim Truc Tu a connu de nombreux bouleversements. En 1942, une partie de la pagode s’est effondrée dans la rivière. Puis, en 1958, lors de la construction du grand ouvrage hydraulique de Bac Hung Hai, une autre partie de la pagode a été affectée. Par conséquent, la pagode a été déplacée à son emplacement actuel, sur le site de la pagode d’Am (ou Bach Linh Tu, également appelée pagode Am Hon). C’est ainsi qu’une nouvelle pagode, plus vaste, a vu le jour, héritant de l’esprit des temples Kim Truc Tu et Am.

En 1999, grâce à l’unité et aux efforts de la communauté locale, le temple Kim Truc a été reconstruit, fusionnant l’esprit et l’espace des deux anciennes pagodes. En 2021, la pagode a de nouveau été rénovée et embellie pour répondre à la demande croissante d’activités religieuses et pour préserver le patrimoine culturel et spirituel du village artisanal.

En ce qui concerne les personnages historiques, il n’existe pas de documents précis sur le fondateur ou les abbés marquants du passé. Cependant, le temple Kim Truc Tu n’est pas lié à une seule personne, mais a toujours été un symbole spirituel de la communauté du village de Bat Trang. C’est cette communauté qui a, à plusieurs reprises, défendu, reconstruit et développé la pagode au fil des périodes de bouleversements.

La pagode n’est pas seulement un lieu de culte religieux, elle joue également un rôle important dans la vie culturelle et spirituelle des habitants locaux. Elle est un pilier spirituel, un espace qui renforce les liens communautaires et contribue à maintenir les traditions et l’identité de ce village de potiers ancestral.

Architecture et paysage

La Pagode de Bat Trang est orientée vers l’ouest et se dresse sur un vaste terrain, affichant une allure ancienne et majestueuse. L’ensemble architectural de la pagode comprend plusieurs parties principales : le sanctuaire principal, la maison des ancêtres, la maison de la Déesse Mère, la maison d’hôtes, les couloirs, la cour et le jardin des stūpas.

Le sanctuaire principal est agencé en forme de la lettre sino-vietnamienne “cong” (工) et se compose de trois sections : le Tien duong, le Thieu huong et le Thuong dien.

Le Tien duong est un bâtiment de cinq travées et deux dépendances, construit avec des murs pignons fermés (bit doc tay ngai). Sa charpente en bois comprend six ensembles de fermes (cinq de style à poutres superposées, à chevrons et traverses horizontales, et un ensemble de style à jambes de force). Son toit est recouvert de tuiles vietnamiennes. Le faîtage et les arêtes sont décorés de tuiles florales. Au centre du faîtage est sculpté un motif de soleil en relief, et les deux pignons sont ornés de dragons stylisés. Ils se terminent par deux grands piliers d’honneur de 4 mètres de haut, au sommet desquels se trouvent des sculptures de phénix en céramique bleue. La façade est dotée d’un large porche, dont le toit est soutenu par un système de colonnes de pierre carrées sculptées de sentences en caractères chinois. Les poutres de support sont sculptées de motifs de dragons et de fleurs complexes. Au milieu du porche se trouve une grande stèle de pierre sur laquelle sont gravés les trois caractères chinois “金竹寺” (Kim Truc Tu), conférant une impression de solennité à l’ensemble de l’architecture.

Le Thieu huong est une salle qui relie le Tien duong et le Thuong dien, composée de trois travées. Sa charpente en bois est de style à poutres superposées et à chevrons, avec des décorations florales.

Le Thuong dien est construit sur une grande plate-forme de briques. Au-dessus est suspendu un panneau horizontal “Bao Minh Dien”. C’est ici que sont disposées les statues de culte, organisées en plusieurs couches :

• Première couche : Le groupe des Trois Bouddhas des trois temps (passé, présent et futur).

• Deuxième couche : Le groupe d’Amitabha et des Trois Sages (Amitabha, Avalokiteshvara et Mahasthamaprapta).

• Troisième couche : Le groupe des Trois Sages du Sutra Huayan (Shakyamuni et deux bodhisattvas).

• Quatrième couche : La statue de Cundi Avalokiteshvara et deux assistants.

• Cinquième couche : Les statues de l’Empereur de Jade, de Nam Tao et de Bac Dau.

• En dessous : La statue de l’enfant Bouddha et la base du Neuf Dragons. De chaque côté du Thuong dien se trouvent les statues de Quan Am assise sur un rocher et de Quan Am qui donne des enfants. Le long des deux côtés, il y a le groupe des Dix Rois de l’Enfer.

Derrière le sanctuaire principal se trouve la maison des ancêtres, composée de sept travées, dont les trois travées centrales sont dédiées à l’adoration des maîtres et patriarches. Deux rangées de couloirs de cinq travées relient le Tien duong et la maison des ancêtres, avec des statues d’Arhats placées le long du mur arrière et des colonnes de pierre carrées sculptées de manière similaire à celles du porche du Tien duong.

Sur la gauche du sanctuaire principal se trouve la maison de la Déesse Mère, disposée en forme de “dinh” (丁), comprenant trois travées d’avant-salle et une travée de sanctuaire arrière. Le toit est en tuiles vietnamiennes, et le faîtage est orné d’un couple de dragons faisant face au soleil. À l’intérieur, un riche ensemble de statues de la Déesse Mère est disposé dans de grands autels. La maison d’hôtes, de cinq travées, a une structure simple, un toit en tuiles vietnamiennes et un porche en béton, avec des piliers principalement en brique. À droite du sanctuaire principal se trouve un jardin avec des stūpas. Bien que petit, il crée un paysage aéré, paisible et harmonieux avec l’ensemble du complexe. Bien que la majeure partie de l’architecture actuelle ait été restaurée plus tard, elle respecte strictement les règles architecturales traditionnelles, ce qui est clairement visible dans les motifs de dragons, nuages, feuilles de bodhi, poutres et solives, qui sont tous sculptés en relief et minutieusement ajourés de manière vivante.

Objets sacrés

Le temple Kim Truc abrite un riche et diversifié ensemble d’objets sacrés, tant par leur matériau que par leur ancienneté, qui reflètent la valeur historique, artistique et spirituelle unique de cette ancienne pagode de la région de Kinh Bac – Thang Long.

Objets en pierre : Le système de colonnes de pierre dans le Tien duong et les deux couloirs sont des blocs de pierre massifs, solidement construits, de section carrée. La surface des colonnes est sculptée de cannelures fines et gravée de sentences en caractères chinois sur trois faces, illustrant l’interpénétration de la sculpture et de la calligraphie traditionnelles. En plus de leur rôle structurel, ces colonnes de pierre sont des reliques précieuses qui portent l’empreinte de l’architecture traditionnelle. En particulier, la pagode conserve également une ancienne stèle de pierre sur laquelle sont gravés en relief les trois caractères chinois “Kim Truc Tu”. Le dos de la stèle est gravé d’une petite inscription en chinois qui documente la date de construction de la pagode en l’an Vinh Huu premier (1734) de la dynastie Le. La bordure de la stèle est sculptée de fleurs et de feuilles stylisées, et les caractères sont gravés de manière régulière et simple. C’est une relique symbolique, une caractéristique unique de la Pagode de Bat Trang. De plus, dans l’enceinte de la pagode, on trouve également un brûle-encens en pierre et une cloche de pierre (khanh da), qui sont des instruments rituels importants liés à l’espace de cérémonie bouddhiste traditionnelle.

Objets en métal (cloches de bronze) : La cloche “Kim Truc Tu Chung”, fondue en 1852 sous la dynastie Nguyen ; la cloche “Hoan Quang Duc Chung”, fondue en 1892 ; et surtout la cloche “Bao Minh Tu Chung”, datant de la dynastie Tay Son, vers 1795. Toutes les cloches ont un aspect élégant, avec des inscriptions en caractères chinois anciens gravées sur leur corps, qui évoquent une profonde résonance zen. Elles sont des témoignages de l’ancienne activité bouddhiste dans la région.

Objets en bois : Le système de statues de culte de la pagode est un trésor précieux de l’art religieux, comprenant près de 70 statues de Bouddha et de maîtres patriarches bouddhistes, ainsi que 25 statues de la Déesse Mère de différentes tailles. Les statues sont sculptées dans le bois et recouvertes de laque dorée. Elles montrent le style de sculpture traditionnelle raffiné, et beaucoup datent du XVIIIe siècle, dans le style artistique des dynasties Le et Tay Son. Outre les statues, la pagode conserve également de grands caractères chinois sculptés et d’anciens panneaux horizontaux en bois comme le “Bao Minh Dien” suspendu au Thuong dien, ou l’œuvre calligraphique “Phap Mon Vo Luong” (Le Dharma est sans limites), qui sont tous des œuvres exceptionnelles reflétant le niveau de calligraphie et d’art des dynasties Le et Nguyen tardives.

Objets en céramique : Un détail unique dans l’ensemble architectural de la pagode est la sculpture de quatre phénix en céramique bleue placés sur le sommet des deux piliers d’honneur de 4 mètres de haut dans le Tien duong. Les phénix sont agencés de manière symétrique, tournés vers le soleil, et sont non seulement un élément décoratif, mais aussi une démonstration de l’artisanat de la céramique raffiné, une marque artistique distinctive du village de Bat Trang.

Dans l’ensemble, les objets sacrés du temple Kim Truc n’ont pas seulement une valeur artistique et architecturale, mais sont aussi de précieuses sources historiques pour l’étude de l’histoire du village de Bat Trang, des pagodes du Nord du Vietnam et du développement du bouddhisme vietnamien à travers les époques.

Evénements et festivals

Le temple Kim Truc, situé au cœur de la culture unique du village de potiers de Bat Trang, est le lieu de nombreux festivals traditionnels imprégnés de l’identité du village artisanal et des croyances populaires mêlées au bouddhisme.

Le festival le plus important qui s’y déroule a lieu chaque année lors de la pleine lune du premier mois lunaire, le même jour que le Festival du village de Bat Trang, qui est lié au culte de la divinité tutélaire du village et à la commémoration du fondateur du métier de potier. Dans le cadre du festival, le temple Kim Truc est le lieu de cérémonies d’offrande d’encens, de prières pour la paix du pays et la prospérité du peuple, ainsi que de récitations de sūtras pour les villageois et les visiteurs. L’espace du temple devient le centre spirituel pendant les jours de fête.

Classement

La Pagode de Bat Trang a été classée monument historique et artistique par le Comité populaire de la ville de Hanoï en 2002. Cette décision reconnaît les valeurs historiques et architecturales de la pagode. Il s’agit d’un édifice bouddhiste ancien de grande valeur. La pagode a une signification rassurante et est intimement liée au célèbre village de potiers traditionnels de Bat Trang.

Références

• Gioi thieu Chua Bat Trang – Xa Bat Trang (2021), sur le site : battrang.gialam.hanoi.gov.vn.

• Chua Kim Truc, sur le site : visitgialam.com.

• Bich Khanh (2025), Bat Trang – Noi luu giu hon gom Viet (Bat Trang – Le lieu qui conserve l’âme de la poterie vietnamienne), sur le site : baodauthau.vn.

• Mai Lu (2025), Ron rang, dam da ban sac dan toc o Le hoi truyen thong lang Bat Trang (Animé et riche en identité nationale au festival traditionnel du village de Bat Trang), journal Nhan Dan.

• Dong Thai, Dau an van hoa doc dao o Le hoi truyen thong lang co Bat Trang (Une empreinte culturelle unique au festival traditionnel de l’ancien village de Bat Trang), sur le site : nongnghiepmoitruong.vn