Chùa Lai Thành (Cao Đại Tự – TP Thanh Hoá)

Chùa Lai Thành (Cao Đại Tự – TP Thanh Hoá)

Vị trí

Chùa Cao Đại hay còn gọi là chùa Lai Thành, thuộc thôn Quốc Thích, tổng Thọ Hạc, huyện Đông Sơn, trấn Thanh Hoa. Dưới thời vua Đồng Khánh (1886 – 1888), thôn Quốc Thích sau này được đổi thành thôn Lai Thành, thuộc tổng Bố Đức, huyện Đông Sơn, phủ Thiệu Hóa.

Sau Cách mạng tháng Tám 1945, làng Lai Thành thuộc xã Đông Hương. Từ năm 1953, xã Đông Hương được tách thành hai xã: Đông Hương và Đông Hải. Làng Lai Thành thuộc xã Đông Hải, huyện Đông Sơn. Từ năm 1971, xã Đông Hải được sát nhập vào thành phố Thanh Hóa. Hiện nay chùa Lai Thành thuộc làng Lai Thành, xã Đông Hải, thành phố Thanh Hóa.

Lược sử

Chùa Lai Thành được xây dựng từ thời Lê sơ, có tên gọi là chùa Cao Đại. Nhân dân ở đây quen gọi là chùa Lai Thành hay chùa làng Quốc Thích.

Về tên gọi của chùa, theo lời truyền của nhân dân địa phương nó gắn liền với sự kiện: Khi vua Lê Thánh Tông đi đánh giặc Chiêm Thành đã dừng chân bên bến Muôn (sông nhà Lê) thấy một người con gái xinh đẹp đang ngồi dệt cửi đã lệnh truyền đưa về cung. Sau đó, bà theo nhà vua đi đánh giặc, lập được công lớn. Một lần về thăm quê gặp nước sông dâng cao, thuyền lật, bà cung phi bị chết và hóa. Để tưởng nhớ bà phi, đức vua Lê đã sức cho nhân dân dựng chùa lấy tên là Cao Đại, còn làng được đặt tên là làng Quốc Thích. Sau này dân làng vẫn thường gọi chùa Cao Đại là chùa Quốc Thích. Chùa Quốc Thích ngoài việc thờ Đức Phật còn thờ bà phi vợ vua Lê Thánh Tông (gọi là Bà Chúa Hồng).

Di vật

Chùa Lai Thành trước kia được xây dựng theo kiểu chữ Đinh (J) gồm 5 gian Tiền đường và 1 gian Hậu Cung, mái cong, vì kèo làm bằng gỗ tứ thiết có kết cấu “chồng rường kẻ bẩy” với 6 vì kèo. Trên các bộ vì kèo được trang trí hình hoa sen, lá cúc cách điệu và hình tứ linh. Cổng Tam quan chùa 3 tầng mái, ở gian giữa treo chuông. Do chiến tranh bom đạn đã làm cho ngôi chùa đổ nát. Trong chùa còn lại một số hiện vật như chân tảng, bát hương đá, chậu hoa. Ngoài ra còn một giếng chùa lớn có đường kính (12m) nước trong xanh bốn mùa và không bao giờ cạn.

Bằng nguồn vốn khuyến thiện, chính quyền xã Đông Hải vận động nhân dân làng Lai Thành xây dựng lại ngôi chùa trên nền đất cũ.

Chùa Lai Thành nay có cấu trúc hình chữ Đinh (J) gồm nhà Tiền đường 3 gian và một gian Hậu cung. Nhà Tiền đường có chiều dài 9m, rộng 7,5m (cả hè). Mái lợp ngói mũi và ngói vẩy, nền được lát gạch bát. Xung quanh giằng tường bê tông chắc chắn.

Trong chùa hiện còn lưu giữ một số hiện vật như bát hương sứ cổ, hạc đồng, cây nến và một số hiện vật khác. Đặc biệt bát hương cổ có đường kính 0,36cm, cao 0,40 cm, trang trí đôi rồng 5 móng đang vọng nguyệt. Ẩn giữa thân rồng là những quầng mây lửa, tiêu bản chiếc lư hương rồng 5 móng thường là lư hương được triều đình ban tặng.

Hiện nay làng Lai Thành còn lưu giữ được nhiều tấm bia đá như: Tu ký sự sơ bi ký dựng năm Tự Đức thứ 24 (1871), Lê Tộc tế điền bi ký, dựng năm Tự Đức thứ 26(1883), Văn chỉ bi ký, dựng năm Tự Đức thứ 27 (1874), Cung điền bi ký dựng năm Tự Đức thứ 17 (1864)… Tấm bia Doanh tạo Nhân Lễ kiều bi chép: “Cầu Nhân Lễ ở huyện Đông Sơn, phía tây thông đến Bố Vệ, phía Nam giáp An Khê là nơi đô hội, người đi lại nhộn nhịp đông vui, lâu ngày cầu bị hư hỏng. Bà Cung tần của vua Thế Tông Nghị hoàng đế là Lê Thị Ngọc Lan đã xuất tiền riêng cho dân làng làm lại cầu. Những người đứng ra hưng công là Bà Lê Thị Ngọc Lan, Nguyễn Thị Ngọc Trang (vợ cả Quận công Nguyễn Hữu Thế) và còn khoảng 60 người trong phủ chúa đóng góp thêm tiền như: Thiều Nguyên hầu Nguyễn Công Tuấn, vợ là Đào Thị Sử, Mậu Long hầu và vợ là Trần Thị Ngọc Căn v.v…”

Trải qua qua bao lần đổi thay cùng với những sự kiện lịch sử, chùa Lai Thành đang thu hút du khách đến dâng hương lên Đức Phật và bà Chúa Hồng, người có nhiều gắn bó với mảnh đất này.

Chùa Lai Thành đã được xếp hạng là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp tỉnh năm 2009.     

  • Trích theo cuốn Chùa xứ Thanh Tập II – Tác giả Đại Đức THÍCH TÂM ĐỨC – Xuất bản năm 2016 

 

Chấm điểm
Chia sẻ
chua-lai-thanh-thanh-hoa (2)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926