Chùa Lim (Hang Bụt, Tân Lạc, Hòa Bình)

Tên gọi và vị trí địa lý

Trước kia ở ngã ba Mãn Đức có một ngôi chùa gọi là chùa Lim. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, chùa bị phá, nhân dân địa phương đã rước bát hương, tượng phật vào hang để thờ cúng nên hang này được gọi là hang Bụt. Hang Bụt nằm ở dãy núi đá vôi thuộc thị trấn Mường Khến, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Cửa hang cách đường quốc lộ khoảng 200m.

Lịch sử

Theo các cụ cao niên, trong lịch sử, ngã ba Mãn Đức đã trở thành ngã ba huyền thoại, làn mưa bom bão đạn của thực dân Pháp không đè bẹp được ý chí quật cường của quân và dân ta. Những năm đó có một ngôi chùa Lim án ngữ tại ngã ba. Bom đạn dữ dằn là vậy, nhưng ngôi chùa vẫn đứng vững. Nhiều người lên Tây Bắc qua đây đều vào trong chùa để làm lễ cầu khấn mong gặp may mắn trong chuyến đi.

Cụ Nguyễn Thị Chén (81 tuổi, khu phố 1, thị trấn Mường Khến) cho biết: “Tôi được các cụ cao niên trong làng kể lại rằng, ở ngã ba Mường Khến trước đây có tới 7 cây đa cổ thụ, ở giữa là ngôi chùa cổ. Ngôi chùa là nơi thể hiện cuộc sống tâm linh của cả vùng. Mỗi khi ngày rằm ngày lễ, nhiều người đến đây lễ bái”.

Cụ Bùi Văn Tiến (78 tuổi, thôn Mường Chiềng) cho hay từ nhỏ ông đã biết đến ngôi chùa đó. Ngôi chùa có tên là chùa Lim, rộng khoảng 3 gian, làm toàn bộ bằng lim rất kiên cố với kiến trúc cổ. Trong chùa thờ ba vị vua, 9 tượng làm bằng gỗ mít đặt trong chùa. Đây là nơi lễ bái của người dân Mường Khến, họ đến đây cầu an lành, cầu cho thần Phật phù hộ mùa màng bội thu. Trước những năm giải phóng Điện Biên (7/5/1954) ngôi chùa là nơi tập kết quân lương vận chuyển lên chiến trường. Bom đạn của thực dân Pháp nhằm vào chùa để tàn phá, nhưng lạ kỳ thay ngôi chùa vẫn không rung chuyển. Sau đợt cải cách ruộng đất, chùa bị phá, những bức tượng trong chùa bị ném chỏng chơ, hai chiếc chuông cổ trong chùa thì bị đánh cắp. Người dân trong vùng thấy vậy đã tìm nhặt những pho tượng trong chùa, mang lên hang Bụt gần đó để thờ cúng.

Kiến trúc cảnh quan

Hang Bụt có ba vòm động, động phía ngoài thờ Thánh Mẫu, Chúa Thượng Ngàn và Thuỷ Cung Công Chúa. Phía dưới bệ thờ có bàn thờ vua Hổ.

Động thứ hai nối với vòm động thứ nhất bằng một lối vào khá rộng. Trên đường vào có một khối nhũ trông giống như một ngôi mộ cổ. Trong vòm động thứ hai này có bàn thờ Phật Thiên Thủ Thiên Nhãn và Phật Quan Âm Bồ Tát.

Từ động thứ hai rẽ trái, qua một bức mành đá, rủ từ trên xuống phía dưới, có khối nhũ hình đầu voi phủ phục, vào vòm động thứ ba. Ở ngay giữa nền động thứ ba này là một cây nhũ đá mọc thẳng, cao 2,5m. Phía trong động có bàn thờ đá thờ Cô, thờ Cậu.

Trong hang Bụt có vô vàn các khối nhũ rủ xuống, nhô ra thiên hình vạn trạng, gần phía cửa có một lối thông thiên, ánh sáng ngoài trời chiếu vào mờ ảo.