Chùa Linh Thông (Chùa Khả Sen – Hậu Lộc, Thanh Hoá)

Chùa Linh Thông (Chùa Khả Sen – Hậu Lộc, Thanh Hoá)

Chùa Linh Thông còn có tên gọi khác là chùa Khả Sen. Chùa Linh Thông nay thuộc thôn Phú Xuân, xã Triệu Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Từ trung tâm thành phố Thanh Hóa, theo tuyến Quốc lộ 1A đi về phía bắc khoảng 16km là đến địa phận xã Triệu Lộc. Từ UBND xã Triệu Lộc đi theo hướng tây bắc khoảng 1,5km là đến chùa Linh Thông.

Vùng đất lịch sử

Theo sách Tên làng xã Thanh Hóacho biết, xã Triệu Lộc xưa gọi là Phú Điền thuộc tổng Đại Lý. Từ 1945 đến nay được gọi là Triệu Lộc, gồm có 5 làng: Phú Điền (Bồ Điền), Phú Gia (Công Khánh), Phú Lương (Xá Lương), Phú Xuân và làng Phú Sơn mới thành lập.

Triệu Lộc là vùng đất có truyền thống lịch sử – văn hóa, cảnh quan thiên nhiên phong phú và đa dạng, một cộng đồng xã hội có tổ chức và truyền thống từ lâu đời. Con người nơi đây có truyền thống cần cù trong lao động, đoàn kết gắn bó với nhau trong sản xuất đấu tranh với thiên tai, địch họa. Chính nhờ vậy mà họ đã tồn tại và phát triển ngày một mạnh mẽ trên mảnh đất quê hương của mình. Người dân nơi đây có quyền tự hào về những đóng góp của cha ông với lịch sử dân tộc, đặc biệt là những chiến công hiển hách trong cuộc khởi nghĩa Bà Triệu:

“Ai về Hậu Lộc Phú Điền

Nhớ xưa Bà Triệu trận tiền giao phong”

Vào năm 248 mảnh đất này đã được Bà Triệu chọn làm nơi xây dựng căn cứ của cuộc khởi nghĩa, nơi đây cũng là chiến trường diễn ra những trận chiến ác liệt. Dưới sự chỉ huy của nữ tướng, quân ta đã anh dũng chiến đấu và chiến thắng quân Ngô dưới sự chỉ huy của Lục Dận, đẩy kẻ địch vào tình thế khó khăn. Sau đó, với âm mưu thâm độc, quân địch đã chiếm được thế thượng phong, song quân ta vẫn chiến đấu rất kiên cường. Sau khi thất trận, bà Triệu đã lên đỉnh núi Tùng để tuẫn tiết. Tưởng nhớ đến công lao của vị nữ tướng anh hùng, nhân dân đã xây lăng mộ và lập đền thờ Bà. Hàng năm, nhân dân trong vùng và du khách thập phương vẫn thường xuyên đến viếng Bà. Triều đình phong kiến đã nhiều lần sắc phong, tặng cho bà mỹ tự Lệ Hải Bà Vương. Năm 2015, khu lăng mộ và đền thờ Bà đã vinh dự được nhà nước công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.

Vị trí địa lý

Hiện nay, xã Triệu Lộc có diện tích khoảng 9,32km2; dân số trên 5 ngàn người. Phía đông của Triệu Lộc giáp xã Tiến Lộc; phía nam giáp các xã Hoằng Trinh, Hoằng Trung và Hoằng Xuân, huyện Hoằng Hóa; phía tây giáp xã Hoằng Khánh, huyện Hoằng Hóa và xã Châu Lộc, huyện Hậu Lộc; phía bắc giáp các xã Châu Lộc và Đại Lộc, huyện Hậu Lộc.

Chùa Linh Thông tọa lạc trên núi Bần, đây là ngọn núi có địa chất tốt hợp với cây thông, cây thông lại rất hợp với cảnh Phật, cảnh chùa. Hiện nay, diện tích đất chùa khoảng trên 1000m2, chùa Linh Thông nhìn về hướng Tây. Phía trước chùa là cánh đồng màu mỡ, phì nhiêu. Ngôi chùa được xem như là không gian chuyển tiếp giữa môi trường sản xuất đồng ruộng với môi trường cư trú xóm làng.

Kiểu kiến trúc

Cho đến nay vẫn chưa tìm thấy một tài liệu thành văn nào viết về thời gian xây dựng chùa. Theo lời kể của các bậc cao niên trong làng cho biết: chùa được xây dựng vào thời Trần, đã qua nhiều lần tu sửa, tôn tạo nên kiến trúc xưa không còn nữa. Ngôi chùa hiện nay có kiến trúc của thời Nguyễn, làm theo kiểu cuốn vòm. Toàn bộ công trình được xây dựng theo kiểu kiến trúc tiền Nhất (-) hậu Đinh (J), với các hạng mục sau:

Sân: diện tích sân chùa còn lại hiện nay rất hẹp, có kích thước chiều rộng là 1,5m, chiều dài là 8,40m, được tráng bằng xi măng.

Hiên: có chiều rộng 1,40m, chiều dài 8,40m.

Nhà Tiền đường: được xây kiểu cuốn vòm, chiều cao vòm trần 4m mái dán ngói vẩy, cửa được làm theo kiểu Tam quan kích thước cửa giữa cao 2,30m; rộng 1,50m, hai cửa bên cao 1,5m; rộng 55cm, chiều dài 8,40m, chiều rộng là 1,60m.

Nhà Trung đường: được xây dựng theo kiểu cuốn vòm với 3 cửa, kích thước như sau: cửa giữa có chiều rộng 1,30m; chiều cao1,70m; hai cửa bên có kích thước: chiều rộng 65cm; chiều cao 1,56m; lòng nhà rộng 2,8m, tường đốc dầy 0,3m, tường hai bên dầy 0,3m, vòm trần cao 2,8m, tổng chiều cao từ đỉnh mái xuống đến mặt móng là 3,5m, nền nhà cao hơn mặt đất 0,5m.

Hậu cung: không gian của Trung đường được nối với Hậu cung qua 3 cửa cuốn vòm có kích thước: cửa giữa có chiều cao 1,80m, chiều rộng 1,50m; hai cửa bên có chiều cao1,60m, chiều rộng 70cm. Trung đường và Hậu cung kết cấu gắn liền nhau bởi máng nước có chiều rộng 0,4m tạo thành một không gian hoàn chỉnh với kết cấu hình chữ Đinh (J) trong đó vòm trần cao 2,5m, chiều rộng 3,2m, mái dán ngói vẩy.

Bài trí thờ tự

Tiền đường hai bên tả và hữu có bố trí hai bệ thờ kích thước bằng nhau: chiều dài 1,2m; chiều rộng 80cm; chiều cao 1m. Trung đường không bố trí đồ thờ.

Hậu cung là nơi trung tâm của việc thờ cúng trong chùa, với 3 bệ thờ, tính từ trên cao xuống thấp, bệ thờ thứ nhất có kích thước chiều rộng 35cm; chiều dài 1,54m, chiều cao1,25m. Bệ thờ này ở trung tâm đặt tượng Thích Ca, tượng có chiều cao 1,10m; rộng 60cm. Đây là hiện vật mới được đưa vào, tượng được sơn son thếp vàng, ngồi trên bệ sen, trên đầu tỏa ra vầng hào quang, tóc xoắn ốc, một tay bắt quyết, một tay đặt trên đầu gối.

Bệ thờ thứ hai, có kích thước chiều rộng 55cm, chiều dài 1,54m; chiều cao 1,05m. Bệ thờ này được bố trí bên hữu đặt tượng Phật Bà Quan Âm với kích thước: chiều cao 80cm, chiều rộng 45cm, đây là hiện vật mới, tượng được sơn son thếp vàng, ngồi trên bệ sen, một tay đặt lòng, một tay bắt quyết. Bên tả đặt tượng Đức Ông có chiều cao 82cm, chiều rộng 45cm, tượng có đặc điểm khuôn mặt hồng hào, mặc áo quan văn, đầu đội mũ cánh chuồn, được ngồi trên ngai thờ.

Bệ thờ thứ ba có kích thước chiều rộng 1,50m; chiều dài 1,54m; chiều cao 80cm. Bệ thờ này, ngay chính giữa có đặt một bát hương cỡ lớn, có kích thước đường kính miệng 40cm, cao 30cm, bên hữu đặt tượng Phật Bà Quan Âm có kích thước cao 80cm, rộng 45cm.

Lễ hội tín ngưỡng

Trong các lễ hội Phật giáo, ở chùa Linh Thông thường tổ chức những ngày lễ Phật Đản, Phật thành Đạo và lễ Vu Lan vào các ngày Rằm tháng tư, tháng bảy và tháng Chạp. Đó là các lễ hướng về ngày sinh và ngày ngộ của Đức Phật cùng với việc báo hiếu của lễ Vu Lan chỉ rõ tinh thần uống nước nhớ nguồn. Ngoài các lễ trên, chùa Linh Thông còn có lễ Tam Nguyên gắn với Trời, với Đất, với Nước nhằm cầu phúc xá tội và rửa oan, diễn ra vào ngày Rằm tháng giêng, tháng Bảy và tháng Mười.

Trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, chùa Linh Thông vẫn tồn tại. Tuy nhiên, hiện nay chùa đang trong tình trạng xuống cấp. Việc tu bổ, tôn tạo là một việc làm hết sức cần thiết nhằm mục đích bảo tồn và phát huy các giá trị của di tích, đồng thời để chùa luôn giữ được vai trò quan trọng trong việc hướng thiện, giáo dưỡng tâm linh với nhiều tầng lớp nhân dân ở địa phương.

Tham khảo

  • Chùa Xứ Thanh (Tập IV), Đào Văn Hòa
Chấm điểm
Chia sẻ
chua-chon-thieng-thanh-hoa

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926