Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Linh Tiên là một ngôi chùa nổi tiếng tại khu vực miền Trung Việt Nam. Ngôi chùa này tọa lạc tại xóm Đồng Chùa, một xóm nhỏ nhưng thanh bình và yên tĩnh thuộc thôn Tân Hy, xã Bình Đông. Xóm Đồng Chùa nằm trong huyện Bình Sơn, một huyện có nhiều di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh của tỉnh Quảng Ngãi.
Địa điểm này không chỉ dễ dàng tiếp cận mà còn mang đến cho du khách một cảm giác bình yên và gần gũi với thiên nhiên. Với vị trí địa lý thuận lợi, chùa Linh Tiên không chỉ là nơi để các phật tử đến lễ bái mà còn là điểm đến thu hút du khách muốn tìm hiểu về văn hóa và lịch sử của vùng đất này.
Lịch sử
Theo gia phả Ngô tộc tại địa phương thì ông Tổ của dòng họ này là Ngô Công Đường, từ Nghệ An vào đây sinh cơ lập nghiệp. Rồi phát nguyện lập am thờ Phật, tu Thiền trên núi cao, dân làng kính trọng ông là vị Thiền sư. Gọi núi là núi Chùa, vùng nông thôn xung quanh gọi là xóm Đồng Chùa.
Đến nay Ngô tộc đã qua 14 đời, ông là đời thứ nhất và dựa vào niên đại lập gia phả thì am Phật là nền tảng khai sơn cho chùa bây giờ có vào năm Mậu Ngọ (1678). Ông viên tịch vào năm Kỷ Sửu (1709). Mộ táng tại đất chùa, đã di dời về nghĩa trang Bình Đông vào năm 2007.
Kế thừa am Phật đã qua các đời Ngô Công Từ, Ngô Công Cổn, và Ngô Công Thiện.
- Năm Kỷ Tỵ (1749), thiên tai làm cho am Phật sụp đổ, phải chuyển xuống lưng chừng núi, xây dựng thành ngôi chùa. Hiện còn di tích ngôi thờ vọng trên đồi thấp sau chùa bây giờ.
- Năm Canh Ngọ (1750), vì chùa quá nhỏ so với sự phát triển tín đồ, chùa lại được dời xuống chân núi tại địa điểm hôm nay. Lễ khánh thành có Tuần vũ Quảng Ngãi Nguyễn Cư Trinh tham dự và tặng bốn chữ “Thiện Ác Đường Môn”.
- 1750-1925, chùa do các họ Ngô, Nguyễn và Trịnh thay nhau cai quản.
- 1925-1940, do nhà sư thế danh Ngô Ngà trụ trì.
- 1940-1954, do cư sĩ Ngô Cẩn quản tự.
- 1954-1974, do Đại đức Thích Tâm Nhuận, thế danh Lê Tấn Bửu trụ trì. Có các Khuôn trưởng Phật giáo Huỳnh Tấn Đoan (1956-1959), Võ Mẫn (1960-1962), Huỳnh Xương (1963-1975) thay nhau lo việc điều hành.
- 1973-1977, do Khuôn trưởng Phật giáo Trần Nhuế.
- 1977-1981, do Khuôn trưởng Phật giáo Huỳnh Lần.
- 1981-1990, do các Trưởng ban Hộ tự Nguyễn Khâm, Nguyễn Qua (1990-1993), Ngô Cung (1993-1995), Nguyễn Nghiêm (1995-1997), Ngô Công Chính (1997-2007).
Từ 2007 đến nay, do Trưởng ban Hộ tự Nguyễn Đủ, Phó ban Phùng Hữu Tới, Thư ký Nguyễn Xuân Quí, Thủ quỹ Phan Thị Chỉnh.
Chùa có diện tích xây dựng 761m2, giàn cột kèo bằng gỗ mít chạm khắc chữ Hán mang nét cổ truyền.
Năm Ất Mão, Tự Đức thứ 8 (1855), chùa đào giếng, được một cốt tượng bằng đá xanh và hai trứng đá bầu dục ở hai bên tai hình người, đầu voi, cao 0.6m, mỗi cạnh 0.4m, nặng cỡ 60kg. Nhưng hai trứng đá đã bị mất cắp cùng lúc với Đại Hồng Chung, tượng cốt đồng vào năm 1982. Hiện còn tượng Đầu voi gắn chặt trên bệ thờ.
Chùa có Đoàn quán Gia đình Phật tử Chơn Hải, Ban Từ thiện-Xã hội.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa Linh Tiên là một trong những dấu tích đáng chú ý về kiến trúc tôn giáo ở khu vực đông Bình Sơn. Tam quan được xây dựng đơn giản có đặt biểu hiệu là Chùa Linh Tiên, tiến qua Tam quan là khuôn viên của chùa được thiết kế hài hòa với thiên nhiên, tạo ra một cảm giác yên bình và thư thái cho mọi người. Ngay trước chính điện của chùa, có một khoảng sân rộng lớn, được chăm sóc kỹ lưỡng. Sân được tô điểm bằng nhiều chậu cây xanh tươi, mang đến một không gian đầy sức sống và sự thanh thản.
Những chậu cây này không chỉ tạo ra vẻ đẹp thẩm mỹ mà còn góp phần làm dịu tâm hồn và làm cho không khí xung quanh trở nên dễ chịu hơn. Tổng thể, khu vực xung quanh chùa là một bức tranh hài hòa giữa kiến trúc và thiên nhiên, tạo điều kiện lý tưởng cho những giây phút tĩnh lặng và chiêm nghiệm
Bên phải hướng vào chùa đặt tượng Phật Thích Ca Tượng nằm phác họa lại hình ảnh đức Phật Thích Ca Mâu Ni trong tư thế an nhiên tịch tĩnh, Ngài nằm nghiêng về bên phải một cách thong dong, 2 chân duỗi thẳng, tay trái đặt trên đùi, tay phải đặt dưới tai, khuôn mặt thoải mái không vướng âu lo, bên trái đặt tượng Quán Thế Âm Bồ tát.
Ngôi chùa bố trí mặt bằng theo hình chữ Tam, gồm ba nhà: Tiền đường, chánh điện, hậu cung. Đối với sơ đồ bố trí hệ thống tượng thờ Phật trong chính điện như sau:
Lớp thứ nhất: Tam Thế Phật là bộ tượng có 3 pho tượng giống hệt nhau, được tạc trong tư thế ngồi thiền kiết già. Tam Thế Phật nghĩa là Phật 3 thời: quá khứ, hiện tại và vị lai. Phật quá khứ đại biểu là Phật A Di Đà. Phật hiện tại đại biểu là Phật Thích Ca Mâu Ni. Còn Phật tương lai đại biểu là Phật Di Lặc.
Lớp thứ hai: Đặt tượng Thích Ca Đản Sinh, bên trái Mục Kiều Liên Bồ tát và bên phải Địa Tạng Bồ tát.
Lớp thứ ba: Đặt tượng Thất Phật Dược Sư
Xung quanh là nhiều hạng mục công trình khác như Nhà Tổ, nhà khách …
Hiện Vật
Trong nội thất chùa còn 20 pho tượng gỗ, đồng, 1 pho tượng đá.
Pho tượng lớn nhất là pho tượng Phật Thích Ca, bằng đồng, các pho tượng khác có cỡ vừa và nhỏ, bằng đồng hoặc gỗ, một số có thể có niên đại khá sớm, có thể là thế kỷ XVI – XVII, được cúng cho chùa bởi nhiều nguồn khác nhau.
Bên cạnh đó còn có tượng Ganesa, được đặt ở bên phải của các tượng Phật.
Sự kiện và lễ hội
Chùa có giỗ chính vào ngày 10 tháng tư âm lịch hằng năm.
Ngoài ra, những lễ hội lớn tại chùa như Lễ Vu Lan và Lễ Phật Đản luôn thu hút đông đảo phật tử địa phương.
Lễ Vu Lan, vào rằm tháng Bảy âm lịch, là dịp để con cháu tri ân cha mẹ và cầu siêu cho người đã khuất. Tại chùa Long Châu, phật tử tham gia nghe giảng kinh, lễ cầu an và thả đèn hoa đăng, tạo không khí thiêng liêng.
Lễ Phật Đản, vào rằm tháng Tư âm lịch, kỷ niệm ngày sinh Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Chùa được trang trí lộng lẫy với cờ hoa và đèn lồng, có lễ rước, tụng kinh, thả đèn và thuyết giảng Phật pháp, phật tử tham gia đông đảo.
Lễ hội tại chùa không chỉ có ý nghĩa tâm linh mà còn là dịp để phật tử gặp gỡ, giao lưu và gắn kết. Những lễ hội này giúp củng cố niềm tin, tìm sự an lạc và duy trì, phát huy giá trị văn hóa, truyền thống.
Tham khảo
Lê Vinh Bổn, Khảo cứu nghiên cứu lịch sử phật giáo Việt Nam, Lược Sử Phật Giáo và những ngôi Chùa Quảng Ngãi.
