Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Long Hưng tọa lạc tại thôn Phương Trạch, xã Vĩnh Ngọc, huyện Đông Anh (nay thuộc xã Vĩnh Thanh, Thành phố Hà Nội). Ngôi chùa tọa lạc trên vị trí cao nhất của gò đất, được bao quanh bởi dòng sông Thiếp uốn lượn.
Lịch sử và nhân vật
Long Hưng là một ngôi cổ tự có lịch sử lâu đời, gắn bó mật thiết với đời sống tín ngưỡng của nhân dân thôn Phương Trạch. Theo lời kể của các bậc cao niên, ngôi chùa được xây dựng từ thế kỷ XV. Trải qua biến thiên lịch sử, ngôi chùa được ban lãnh đạo thôn cùng chư Tăng Giáo hội Phật giáo Việt Nam trùng tu, tôn tạo nhiều lần. Năm 2017, theo nguyện vọng của nhân dân, ban lãnh đạo thôn đã thỉnh Thượng tọa Thích Thanh Phong về trụ trì chùa Long Hưng. Từ đó, thầy đã tu bổ chùa trở nên khang trang hơn.
Tháng 3 năm 2020, Trung tâm Biên – Phiên dịch Tư liệu Phật giáo quốc tế – Vĩnh Nghiêm tùng thư, trực thuộc Ban Phật giáo Quốc tế, đã đặt văn phòng tại chùa. Đến nay, trung tâm đã xuất bản hơn 100 tác phẩm chuyên về Phật học, thiền học, ứng dụng lời dạy của Đức Phật trong cuộc sống.
Từ năm 2017, Thượng Tọa Thích Thanh Phong trụ trì chùa Long Hưng, đồng thời vẫn trụ trì chính thức Tổ đình Vĩnh Nghiêm (TP Hồ Chí Minh). Thượng tọa là đệ tử Hòa thượng Thích Thanh Kiêm, Sơn môn Trung Hậu.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa Long Hưng ngày nay được xây mới trên diện tích hơn 35.000m², gồm nhiều hạng mục công trình kiến trúc tâm linh quan trọng như: Tam Quan, Tam Bảo, Nhà Mẫu, Nhà Tổ, Nhà Ni, Nhà Tăng, Thư viện và một số công trình phụ trợ khác như Nhà giáo dục môi trường tương lai xanh, Phòng phát hành sách Vĩnh Nghiêm, Trung tâm biên, phiên dịch tư liệu Phật giáo,… trở thành điểm đến tâm linh có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống Phật giáo.
Tam Quan
Tam Quan chùa được kiến tạo theo hình dáng như một bức tường thành với lối đi hình vòm cung, toàn bộ phần này được xây dựng bằng đá ong, hai bên bố trí cầu thang dẫn lên lầu gác phía trên. Tại cửa giữa phía trên tường gắn chữ “Cùng Lên Bờ Giác” hai cửa hai bên là “An Lạc”, “Giải Thoát”.
Đi lên phía tầng trên được thiết kế thành gác chuông gồm 3 gian, mỗi gian gồm hai tầng mái, gác chuông được làm hoàn toàn bằng gỗ. Gian giữa đặt tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay ngồi thiền trên bệ hoa sen, phía trên tường khắc dòng chữ “Cửa Giải Thoát, hai gian bên treo chuông và khánh, mỗi gian, cả phía trước và phía sau, đều được làm cửa võng chạm lộng tinh xảo. Mái lợp ngói mũi hài, đầu đao hình rồng uốn cong các góc, chính giữa nóc mái tôn trí bánh xe pháp luân, đầu guột gắn con kìm.
Bước qua Tam Quan dẫn vào sân bên trong, khuôn viên có rất nhiều cây xanh và có những bức tượng A Di Đà, Hộ Pháp có kích thước lớn.
Tam Bảo
Tòa Tam Bảo được xây dựng trên nền cao, từ sân chùa bước lên là một hệ thống bậc thang dài, tạo thế tôn nghiêm và bề thế. Đây là công trình có quy mô lớn nhất, được thiết kế theo phong cách hiện đại nhưng vẫn kế thừa những giá trị kiến trúc truyền thống.
Toàn bộ tầng dưới được bố trí làm giảng đường, phục vụ sinh hoạt Phật sự và thuyết pháp. Ở phía hành lang hai bên công trình có cầu thang dẫn lên tầng trên, đây là không gian thờ tự chính. Tại tầng hai, tòa Tam Bảo nằm ở vị trí trung tâm, xung quanh là hành lang rộng bao bọc. Phía trước tòa đặt tượng Phật Di Lặc có kích thước lớn, được tạc từ đá cẩm thạch xanh, tạo điểm nhấn nổi bật.
Tổng thể công trình mang bố cục kiến trúc chữ Công (工), phần hiên Tam Bảo sử dụng hệ thống cột lớn làm kết cấu chịu lực, nâng đỡ toàn bộ phần mái, tại cửa ra vào là hệ thống cửa gỗ bức bàn được chạm khắc họa tiết tứ quý. Bên trong Tiền Đường, các gian đều được trang trí bằng hệ thống cửa võng sơn thếp vàng lộng lẫy, chạm khắc hình rồng, mây và hoa lá cách điệu. Không gian được điểm xuyết bằng hoành phi, câu đối, trong đó chữ được viết theo lối thư pháp Quốc ngữ, ca ngợi công đức của Đức Phật và chư vị Tổ sư. Mỗi gian đều đặt tượng thờ trên bệ trang nghiêm.
Nối liền giữa Tiền Đường và Hậu Cung là gian Ống Muống, đóng vai trò chuyển tiếp không gian. Gian trong cùng là Hậu Cung, nơi đặt hệ thống tượng thờ chính của chùa. Phần mái Hậu Cung được thiết kế đặc biệt với bốn mái, diềm mái chạm nổi hình hổ phù, các góc mái uốn cong hình đầu rồng mềm mại và uy nghi, trên đỉnh mái đặt mô hình tòa tháp. Hệ thống tượng Phật tại Tam Bảo có số lượng lớn, được tạo tác công phu, nhiều kích thước khác nhau.
Bao quanh Tam Bảo là hệ thống tường rào bằng đá, vừa tạo sự bảo vệ, vừa tôn thêm vẻ vững chãi và trang nghiêm cho không gian thờ tự trung tâm của ngôi chùa.
Nhà Tổ
Nhà Tổ được bố trí ở phía sau tòa Tam Bảo, gồm bảy gian, từ sân chùa dẫn lên Nhà Tổ là hệ thống bậc thang dài, hai bên thành bậc được chạm khắc hình rồng. Công trình được xây dựng theo kiến trúc chữ Đinh (丁), đây là nơi thờ các vị Tổ sư những bậc tiền nhân có công khai sơn, trụ trì và phát triển ngôi chùa qua các thời kỳ.
Không gian nội thất Nhà Tổ được trang trí công phu với hoành phi, câu đối nội dung ca ngợi công đức của chư Tổ, chất liệu sơn son thếp vàng, các pho tượng đều được tạc trong tư thế ngồi trang nghiêm, xung quanh bày trí các đồ thờ tự. Ở mỗi gian là hệ thống cửa võng chạm lộng dày đặc các họa tiết rồng, mây, hoa lá cách điệu, Phía trước gian giữa đặt bộ bát bửu.
Trung tâm biên, phiên dịch Phật giáo tư liệu
Tháng 3 năm 2020, Trung tâm Biên – Phiên dịch Tư liệu Phật giáo Quốc tế – Vĩnh Nghiêm Tùng Thư, trực thuộc Ban Phật giáo Quốc tế của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chính thức được thành lập và đặt trụ sở tại chùa Long Hưng.
Công trình được xây dựng theo phong cách kiến trúc hiện đại, gồm một khối nhà cao bốn tầng, mỗi tầng được bố trí thành nhiều phòng chức năng, đáp ứng yêu cầu nghiên cứu, biên dịch, lưu trữ và trao đổi tư liệu Phật giáo trong nước và quốc tế.
Ngoài ra, trong khuôn viên chùa hiện nay còn được xây dựng thêm nhiều công trình phụ trợ khác.
Di vật
Trải qua chiến tranh, ngôi chùa đã bị mất nhiều di vật cổ, dấu tích duy nhất còn lưu giữ được là cây bồ đề cổ hàng trăm năm tuổi, mọc lên từ ngôi tháp cổ của chùa. Ngôi tháp cổ đã bị cây bồ đề bao bọc xung quanh, hiện chỉ còn thấy một phần nhỏ của ngôi tháp.
Tài liệu tham khảo
- Văn bia chùa Long Hưng, do chốn thiêng cung cấp
- Khám phá chùa Long Hưng – trung tâm biên phiên dịch quốc tế tại Hà Nội, kênh thông tin điện tử Lao động.vn
- Tư liệu thực tế tại chùa Long Hưng.
