Chùa Long Nhương (chùa Đông Tác, Tp Thanh Hoá)

Chùa Long Nhương (chùa Đông Tác, Tp Thanh Hoá)

Lược sử

Chùa Đông Tác tọa lạc ở làng Đông Tác, phường Đông Thọ, thành phố Thanh Hóa. Chùa còn có tên chữ là “Long Nhương tự” hay “Long Khánh tự”. Theo các bậc cao niên trong làng cho biết thì cái tên “Long Nhương tự” có trước, còn “Long Khánh tự” mới được đặt vào thế kỷ XIX.

Chùa Đông Tác ở ngay trên khu đất của đền Mẫu (tức phủ Thiên Tiên) thuộc khuôn viên của chùa xưa. Năm 1975, toàn bộ kiến trúc của chùa và đền Mẫu bị phá dỡ. Sau đó, đất chùa lại được chia cho một số hộ dân nên chỉ còn lại ao chùa, giếng chùa và đất phủ Mẫu. Cách đây gần chục năm, thể theo nguyện vọng của nhân dân, chính quyền địa phương đã tạo điều kiện cho làng Đông Tác phục hồi lại chùa Long Khánh với diện tích trên 200m2 làm nơi thờ Phật. Tuy mới phục hồi nhưng chùa Đông Tác vẫn có dáng vẻ kiến trúc truyền thống như các ngôi chùa khác thường thấy. Hiện tại chùa hướng mặt ra phía đường sắt và Quốc lộ 1A mới, xưa kia, chùa hướng về phía tây nam.

Chùa Đông Tác là ngôi chùa có gắn bó kỷ niệm với một nhân vật lịch sử nổi tiếng của dân tộc, đó là Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ của triều Tây Sơn (Thế kỷ XVIII). Chính vị Hoàng đế anh hùng này đã đặt tên chữ cho chùa Đông Tác là “Long Nhương tự” (theo truyền thuyết của địa phương)

Thời Cần vương chống thực dân Pháp, chùa Đông Tác cũng là điểm tập hợp của các văn thân, sĩ phu có lòng yêu nước tham gia vào lực lượng nghĩa quân của Đề đốc Trần Xuân Soạn, người Thọ Hạc – vị thủ lĩnh nghĩa quân Cần Vương hồi cuối thế kỷ XIX.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1965 – 1975), chùa Đông Tác là địa điểm sơ tán của nhà Ga Thanh Hóa. Từ chùa chính đến Nhà tổ, Nhà khách và phủ Mẫu trở thành nơi cất giữ hàng hóa, súng đạn và lương thực, thực phẩm cho Nhà nước.

Kiến trúc

Cảnh trí hiện tại của chùa có nhiều thay đổi so với trước, nhưng ao chùa, giếng chùa, đường làng, ngõ xóm, xứ đồng vẫn còn. Tại khu đất chùa cũ, (không phải chỗ chùa chính mà chỗ đền Mẫu sát cạnh – dù là trong khu vực khuôn viên đất chùa xưa), một ngôi chùa mới mang tên “Long Nhương” đã mọc lên, tuy không quy mô bề thế được như xưa, nhưng tạo cho người dân làng Đông Tác và những du khách nơi xa có điều kiện đến chùa làng thắp hương thờ Phật, hàn huyện ôn lại những kỉ niệm truyền thống, êm đềm, sống động của một thời đã qua đáng nhớ và tự hào. Ngôi chùa Đông Tác có kiểu kiến trúc hình chữ Đinh (J), gồm 3 gian Tiền đường và Hậu cung.

Nhà Tiền đường được làm bằng gỗ lim, xây tường bít đốc. Từ mặt nền lên đến Thượng lương cao 6m, từ mặt đất lên đến đỉnh đốc là 6,3m. Chùa rộng 8m, sâu 7m. Trong 3 gian Tiền đường thì gian giữa rộng 3,1m, hai gian bên mỗi gian rộng 2,15m. Kiến trúc gỗ của nhà Tiền đường làm theo kiểu gác chếnh vững chắc.

Nhà Hậu cung nối liền với Tiền đường, chiều rộng 3m, sâu 4,3m, 2 bên nách Hậu cung có cửa trổ ra phòng sư tăng ở. Trước chùa là một sân gạch dài 8m, rộng 5,8m.

Hiện nay chùa Đông Tác còn lưu giữ được 8 pho tượng cổ và nhiều pho tượng đồ thờ, rất có giá trị như: tượng Tam Thế, tượng Nam Tào, tượng Bắc Đẩu, tượng Đức Ông, tượng Đức Thánh… Ngoài hệ thống tượng Phật, tượng Mẫu, trong chùa còn có một số hiện vật mới, được sắp xếp khá đầy đủ trên các ban thờ như đỉnh hương, lư lương, chân đèn, chân nến, chim hạc… đều bằng đồng, các loại mâm bồng, quả hộp, lọ hoa, lục bình bằng gỗ, bằng sứ… Đặc biệt, các tín đồ phật tử đã cung tiến 4 quả chuông đồng (đúc theo phong cách chuông đồng thời Nguyễn). Hai chuông lớn đều có chiều cao 1,2m và đường kính miệng 0,40m.

Với các pho tượng cổ và những tấm bia công đức còn lại đã trở thành những hiện vật vô giá giúp cho ta đánh giá một cách khá trung thực về giá trị lịch sử của chùa Đông Tác. Với tất cả những gì còn lại ở đây, sẽ có tác dụng nhắc nhở chúng ta cần nâng niu, bảo tồn và phát huy một di sản văn hóa dân tộc rất có ý nghĩa – đó là chùa Đông Tác. Trong một tương lai gần, phát huy sự đóng góp tự nguyện của nhân dân, cùng sự quan tâm của các cấp chính quyền chùa Đông Tác sẽ là một trung tâm văn hóa tâm linh, thu hút nhiều du khách gần xa tới tham quan, dâng hương cúng Phật.

  • Trích theo cuốn Chùa xứ Thanh Tập II – Tác giả Đại Đức THÍCH TÂM ĐỨC – Xuất bản năm 2016 

 

 

Chấm điểm
Chia sẻ
chua-long-nhuong-thanh-hoa (2)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *