Chùa Mật Đa (Nam Ngạn – Nam Ngạn, Thanh Hóa)

Chùa Mật Đa (Nam Ngạn – Nam Ngạn, Thanh Hóa)

Giới thiệu


Chùa Mật Đa (còn gọi là chùa Nam Ngạn), xưa thuộc xã Nam Ngạn, tổng Thọ Hạc, huyện Đông Sơn, phủ Thiệu Thiên, nay là phường Nam Ngạn, thành phố Thanh Hóa.

Ý nghĩa tên chùa: rừng cây hoa thơm trái ngọt của đất Phật, có nhiều quả phúc, vùng đất địa linh nhân kiệt.

Chùa ngoảnh hướng Đông Nam, nằm trên khu đất có hình chữ Vương ở trung tâm làng Nam Ngạn.  Hiện chùa nằm ở phía hữu ngạn sông mã, cách cầu Hàm Rồng 500m. Chùa xưa tọa lạc ở ngoài đê sông Mã, thuộc ấp Hòa Bình, chùa lợp tranh lá vách đất, tượng Phật tạo bằng đất sét.

Tổng diện tích đất theo biên bản khoanh vùng các khu vực bảo vệ di tích chùa Mật Đa là 0,287ha. Diện tích đất nghiên cứu Quy hoạch dự kiến là: 0,290ha.

Các vị trí tiếp giáp:

  • Phía Nam giáp đường Trần Hưng Đạo và tượng đài Nam Ngạn chiến thắng.
  • Phía Tây giáp đường ngõ Chùa Mật Đa.
  • Phía Bắc giáp nhà dân.
  • Phía Đông giáp nhà dân và đền thờ Chu Văn Lương.

Lịch sử hình thành và phát triển


Theo như ghi chép lại, chùa được trùng tu và di dời vào khu đất hiện nay và được xây mới hoàn toàn vào năm Bảo Thái thứ 4 đời vua Lê Dụ Tông (1723). 

Trong hai cuộc chiến tranh chống Pháp và Mỹ chùa bị thiệt hại nặng nề, tuy nhiên nơi đây là nơi nương tựa và cưu mang của nhiều bộ đội, đây còn là nơi tập kết lương thực, thực phẩm, vũ khí đạn dược và là chỉ huy sở. 

Chùa được tu sửa nhiều lần qua các triều đại. Năm 1928 chùa được trùng tu lần 1, lần trùng tu đặc biệt vào thời Nguyễn (thế kỷ XIX). Bởi vậy mà hiện nay chùa còn lưu giữ được nhiều nét đặc sắc của thời Nguyễn. Theo văn bia “ Nam Ngạn tự bi ký” dựng năm Quí Mão (1724) cho biết vị sư trụ trì chùa đầu tiên có tên húy là Nguyễn Công Huy ( Hòa thượng Huệ Minh), người đã trụ trì chùa Đại Khánh – chùa Vồm xã Thiệu  Khánh ngày nay). Hiện Sư cô Thích Đàm Chung chủ trì ngôi chùa.

Kiến trúc của chùa


Chàu thuộc hệ phái Bắc Tông vì vậy Kiến trúc có dạng hình chữ Đinh gồm nhà Tiền đường 5 gian và Hậu Cung chùa 2 gian.

Chùa được xây dựng với kết cấu khung gỗ lim, có chạm trổ hoa văn, mái cong lợp ngói. Bên trong chính diện là bức đại tự sơn son thếp vàng chạm 3 chữ ‘‘Mật Đa Tự ’’ và gian giữa là bức đại tự với dòng chữ ‘‘Pháp giới mông huân”. Hậu cung chùa là nơi đặt tượng Phật. Ngoài hệ thống tượng pháp khá đầy đủ, chùa Nam Ngạn còn có tượng Tổ và tượng Mẫu. Hai pho tượng Hộ pháp khuyến thiện và trừ ác cao hơn 3m. Ở gian phía tả nơi chính diện còn lưu giữ được một pho thổ tượng với đường nét uyển chuyển.

Chính điện chùa Nam Ngạn hôm nay với những bức cửa võng được chạm trổ hoa văn: ‘‘Lưỡng long chầu nhật” với hai giải rũ mà mỗi giải tạo hình chim phượng chầu vào. Đây là một ngôi chùa có bức cửa võng mang đậm nét nghệ thuật điêu khắc thời Lê. Trong hậu cung chùa các pho tượng Phật uy nghiêm nơi Tam Bảo, toát lên tinh thần ‘‘Hòa quang đồng trần” phụng sự cuộc sống xã hội và đời sống tâm linh.

Những bút tích còn lại ngày nay


Trong chùa còn giữ được tấm bia Mật Đa Thiền tự bi ký dựng năm Bảo Thái thứ 4 (1723), bia Trùng tu chùa Nam Ngạn dựng năm Bảo Đại thứ 3 (1927), cùng nhiều đồ thờ hiện vật có giá trị.

Biên bản khảo sát căn phòng xép lưu trữ cổ tại chùa Nam Ngạn ngày 26 tháng 3 năm 1998 cho thấy:

  • Căn phòng xép được xây dựng từ năm Lê Triều Bảo Thái tứ niên (1723) dùng để lưu giữ 8 pho tượng bằng đất đá hỏng khi di chuyển chùa từ ngoại đê sông Mã vào.
  • Do thời gian 8 pho tượng trên đã vụn, người ta thu được 45 đồng tiền cổ.
  • Trong số tiền cổ thu được có 12 đồng tiền Thái Bình thông bảo ( Lương Võ Đế, 556-570); 5 đồng có niên hiệu Thánh Lịch thông bảo (Đường Vũ Hậu, 698); 3 đồng Khai Nguyên thông bảo (Đường Huyền tông, 723-790) và 1 đồng tiền Thái Hòa thông bảo (Đường Văn tông, 827).
  • Ngoài ra còn có 12 đồng tiền cổ từ thời Đinh đến thời Lê.

Lễ hội tại chùa


Tối ngày 17/8 ( tức là ngày 15/7 âm lịch), chùa Mật Đa, thành phố Thanh Hóa đã tổ chức Đại lễ vu lan báo hiếu Phật lịch 2560, dương lịch 2016. Dự buổi lễ có đại diện Ban trị sự giáo hội Phật giáo tỉnh.

Thành tựu


Chùa Mật Đa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin cấp bằng công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 1821/VH-QĐ ngày 6/11/1989.

Tham khảo


  • https://vuonhoaphatgiao.com/tu-vien/cac-chua-trong-nuoc/cac-chua-o-thanh-hoa/chua-mat-da-chua-nam-ngan/
  • https://tpthanhhoa.thanhhoa.gov.vn/web/gioi-thieu-chung/gioi-thieu/chua-mat-da.html
  • https://www.tuvikhoahoc.com/phat-giao/tim-hieu-chua-mat-da-thanh-hoa/
Chấm điểm
Chia sẻ
1. Chùa Mật Đa (Nguồn_Chùa Trực Tuyến - Monastery Online Project)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *