Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Ngọc Đình có tên chữ là Thắng Phúc Tự, xưa kia thuộc tổng Thủy Cam, huyện Thanh Oai, phủ Ứng Hòa. Hiện nay, chùa tọa lạc tại thôn Ngọc Đình, xã Hồng Dương, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. Chùa Ngọc Đình là không gian tâm linh nơi diễn ra các hoạt động thờ tự và sinh hoạt tín ngưỡng thường xuyên của nhân dân địa phương.
Xã Hồng Dương là một xã thuộc huyện Thanh Oai, thuộc ngoại thành Hà Nội, gồm 7 thôn: Hoàng Trung, Tảo Dương, Ba Dư, Mạch Kì, Phương Nhị, Ngô Đồng và Ngọc Đình.
Lịch sử và nhân vật
Theo cuốn Địa bạ huyện Thanh Oai có chép: “Huyện Thanh Oai, sách Đại Nam nhất thống chí chép: “Huyện Thanh Oai ở cách phủ 17 dặm về phía đông bắc; đông tây cách nhau 11 dặm, nam bắc cách nhau 33 dặm. Phía đông đến địa giới hai huyện Thượng Phúc và Thanh Trì phủ Thường Tín 7 dặm, phía tây đến địa giới huyện Chương Đức 4 dặm, phía nam đến địa giới huyện Sơn Minh 20 dặm, phía bắc đến địa giới huyện Từ Liêm 13 dặm”.
Chùa Ngọc Đình được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân trong vùng. Mặc dù hiện nay chưa xác định được chính xác niên đại khởi dựng, nhưng căn cứ vào các di vật còn lưu giữ tại chùa có thể thấy, công trình đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo. Đặc biệt, đợt trùng tu lớn nhất diễn ra dưới triều Nguyễn, vào năm Tự Đức thứ 35 (1882). Đáng chú ý, sự hiện diện của bệ đá hình hoa sen mang phong cách nghệ thuật thời Trần là một dấu hiệu quan trọng, cho phép suy đoán rằng chùa có thể đã được dựng lên từ khoảng thế kỷ XIII–XIV, tức trong giai đoạn từ năm 1225 đến 1400.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa Ngọc Đình nằm ở vị trí thoáng đãng, không gian quanh chùa thanh tĩnh, cây cối xanh tốt bao bọc, phía trước là cánh đồng, phía sau là khu dân cư sinh sống, tạo nên thế đất hài hòa, phong thủy thuận lợi.
Chùa Ngọc Đình quay mặt về hướng Tây Nam, có bố cục kiến trúc theo hình chữ “Công”, gồm ba phần chính: Thượng Điện, Ống muống và Hậu Cung. Thượng điện được bài trí trang nghiêm, nổi bật là bức hoành phi đề ba đại tự “Phúc Thắng Tự”, được sơn son thếp vàng ở gian giữa. Phía dưới là y môn chạy suốt hai cột cái, phần trên y môn chạm khắc hình rồng chầu mặt nguyệt. Phần dưới là ba ô trang trí cánh sen, rồng cuộn, rồng phượng.
Bên trong hệ thống tượng thờ được đặt theo các gian gồm: tượng Đức Thánh Tăng, Tôn Ngộ Không, ông Sâm, ông Sét, Đức Ông, hai ông Hộ Pháp. Trong đó, tượng ông Khuyến Thiện cao 3,1m, với chiều cao nổi bật khác biệt so với các ngôi chùa thường thấy. Tượng có khuôn mặt rộng mở, to, vuông, hậu hỹ, rất nhân hậu và gần gũi với người đời. Pho Trừng ác cao 2,9m. Ánh mắt tượng, cánh môi, sống mũi hung trông dữ tợn để ngài có thể trừng trị được cái ác trên đời. Hai ông được đắp vẽ trong tư thế một võ tướng, tay cầm gươm đao, ngôi trên lưng sư tử. Đây là tác phẩm nghệ thuật đẹp và thực sự quý hiếm.
Ngoài ra, tại Tiền Đường còn lưu giữ một quả chuông đồng đúc năm Minh Mệnh thứ 12 (1831). Chuông có 4 núm, chia thành 4 ô, trong các ô có khắc chữ 6 bài minh.
Gian Hậu Cung được nối liền với gian Ống Muống, là không gian thờ chính của ngôi chùa. Bên trong bài trí các bậc thờ theo thứ tự tôn nghiêm, trên đó đặt các tượng Phật:
Trên bậc cao nhất là ba pho tượng Tam Thế Phật bằng gỗ, được sơn son thếp vàng tinh xảo, mang phong cách nghệ thuật thời Hậu Lê.
Tầng dưới là tượng Phật A Di Đà và Bồ Tát Quan Thế Âm, đều được tạc bằng gỗ, có niên đại thuộc thời Nguyễn.
Tầng thứ ba là các tượng Bồ Tát Đại Thế Chí, Kim Đồng, Ngọc Nữ, Thiện Tài và Long Nữ, được nặn bằng đất và sơn thếp công phu.
Tầng thứ tư là Thích Ca sơ sinh.
Một hiện vật đặc sắc, có giá trị đặc biệt về mặt lịch sử và nghệ thuật tại chùa Ngọc Đình là nhang án đá có niên đại từ thời Trần. Nhang án được đặt trang trọng tại Thượng điện, chế tác từ đá xanh nguyên khối với chất liệu mịn, mát.
Chiếc nhang án có kích thước lớn, dài 2m98, rộng 1m35, được chạm khắc vô cùng công phu. Các hoa văn, họa tiết được thể hiện sống động và tinh tế: những bông hoa nổi gờ mềm mại, uyển chuyển; hình rồng uốn lượn; những dấu chấm, nhị hoa nhỏ, hay giọt nước như đang rơi tạo nên một tổng thể hài hòa và sinh động.
Cấu trúc nhang án gồm nhiều tầng.
Tầng thứ nhất, cao 13cm, được ghép bởi 5 viên đá có chiều dài ngắn khác nhau, liên kết bằng kỹ thuật bắt góc tinh xảo với một phiến đá liền khối được cưa uốn cong.
Tầng thứ hai, cao 15cm, gồm 4 phiến đá ghép khít với nhau, bề mặt được chạm khắc họa tiết sóng nước hai lớp. Lớp trên là những đường sóng nổi hình núi nhấp nhô đều đặn, lớp dưới là sóng nước trải đều và uốn lượn, tạo cảm giác chuyển động.
Ngoài ra, trong khuôn viên chùa còn có các hạng mục công trình như Nhà Tổ, Nhà Mẫu và một số công trình phụ trợ khác, góp phần tạo nên tổng thể kiến trúc hài hòa và phong phú.
Nhà Tổ là nơi thờ các vị Tổ sư đã có công truyền bá Phật pháp và gắn bó với lịch sử ngôi chùa. Không gian này thường được bài trí trang nghiêm, thể hiện lòng tôn kính đối với tiền nhân.
Nhà Mẫu là nơi thờ Mẫu là một tín ngưỡng dân gian đặc trưng của người Việt, thể hiện sự hòa quyện giữa Phật giáo và tín ngưỡng bản địa.
Các công trình phụ trợ khác như nhà khách, khu bếp, sân vườn, lầu chuông, lầu trống,.. vừa phục vụ sinh hoạt tu hành, vừa tạo nên cảnh quan thanh tịnh, giúp cho chùa trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng và chiêm bái linh thiêng, gần gũi với đời sống cộng đồng.
Xếp hạng
Chùa Ngọc Đình được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1989.
English Translation
Name and Geographical Location
Ngoc Dinh Pagoda, formally named Thang Phuc Tu, formerly belonged to Thuy Cam canton, Thanh Oai district, Ung Hoa prefecture. Today, the pagoda is located in Ngoc Dinh hamlet, Hong Duong commune, Thanh Oai district, Hanoi city. Ngoc Dinh Pagoda is a spiritual space where local people regularly practice worship and religious activities.
Hong Duong commune is part of Thanh Oai district, suburban Hanoi, consisting of 7 hamlets: Hoang Trung, Tao Duong, Ba Du, Mach Ki, Phuong Nhi, Ngo Dong, and Ngoc Dinh.
History and Figures
According to the Thanh Oai cadastral records, the Dai Nam Nhat Thong Chi describes: “Thanh Oai district lies 17 li northeast of the prefecture; east to west spans 11 li, north to south spans 33 li. To the east borders Thuong Phuc and Thanh Tri districts of Thuong Tin prefecture, 7 li away; to the west borders Chuong Duc district, 4 li away; to the south borders Son Minh district, 20 li away; to the north borders Tu Liem district, 13 li away.”
Ngoc Dinh Pagoda was built to meet the spiritual needs of the local population. Although its exact founding date is unknown, artifacts preserved at the site show that the pagoda has undergone many restorations, the most significant being under the Nguyen dynasty, in the 35th year of Emperor Tu Duc (1882). Notably, the presence of a lotus-shaped stone pedestal in Tran dynasty style suggests the pagoda may have been established between the 13th–14th centuries (1225–1400).
Architectural Landscape
Ngoc Dinh Pagoda is located in a spacious and tranquil area, surrounded by lush greenery. In front are rice fields, behind is a residential area, creating a harmonious and auspicious feng shui setting.
The pagoda faces southwest, with an architectural layout in the shape of the Chinese character “Cong” (工), consisting of three main sections: Upper Hall (Thuong Dien), Connecting Hall (Ong Muong), and Rear Sanctuary (Hau Cung).
The Upper Hall is solemnly arranged, highlighted by a gilded horizontal plaque inscribed with three characters “Phuc Thang Tu”. Below is a lintel spanning the two main pillars, carved with dragons facing a moon. Decorative panels feature lotus petals, coiling dragons, and dragon-phoenix motifs.
Inside are statues arranged by compartments, including: Holy Monk (Duc Thanh Tang), Sun Wukong, Ong Sam, Ong Set, Duc Ong, and two Dharma guardians. The Khuyen Thien statue, 3.1m tall, stands out with its benevolent, open-faced expression, unlike typical guardian images. The Trung Ac statue, 2.9m tall, has fierce eyes, lips, and nose, embodying his mission to punish evil. Both are sculpted as martial generals holding swords, seated on lions—masterpieces of rare artistic value.
Also preserved in the Front Hall is a bronze bell cast in the 12th year of Emperor Minh Mang (1831), decorated with four knobs dividing the surface into four panels, each inscribed with six poems.
The Rear Sanctuary, connected to the central hall, is the main worship space. Statues are arranged hierarchically:
-
Top tier: Three Worlds Buddhas (Tam The), wooden, gilded, Late Le dynasty style.
-
Second tier: Amitabha Buddha and Avalokitesvara Bodhisattva, wooden, Nguyen dynasty.
-
Third tier: Mahasthamaprapta, Kim Dong, Ngoc Nu, Thien Tai, Long Nu, clay, intricately gilded.
-
Fourth tier: Infant Shakyamuni.
A particularly valuable relic is a stone incense altar from the Tran dynasty, placed in the Upper Hall. Carved from monolithic greenstone, it measures 2.98m long, 1.35m wide, with elaborate motifs: flowing lotus petals, winding dragons, water-drop patterns, creating vivid harmony.
The altar structure has multiple tiers:
-
First tier (13cm high): assembled from 5 stones with precise joint techniques.
-
Second tier (15cm high): 4 stone slabs tightly joined, carved with two layers of wave motifs—upper undulating like mountains, lower flowing smoothly, evoking motion.
Other structures include the Patriarch’s House (Nha To), dedicated to abbots and masters, and the Mother Goddess House (Nha Mau), reflecting the Vietnamese Mother Goddess belief blending with Buddhism. Additional facilities such as guesthouse, kitchen, gardens, bell and drum towers contribute to a sacred yet community-centered environment.
Recognition
In 1989, Ngoc Dinh Pagoda was recognized by the Ministry of Culture and Information as a National Architectural-Art Monument.
🇨🇳 中文翻译
名称与地理位置
玉亭寺，字名胜福寺，旧属清淮县水柑总、应和府。今位于河内市清淮县鸿阳社玉亭村。玉亭寺是当地居民举行祭祀与宗教活动的重要精神空间。
鸿阳社隶属清淮县，位于河内郊区，下辖七村：黄中、藻阳、巴余、麦奇、芳二、梧桐、玉亭。
历史与人物
据《清淮县地籍》与《大南一统志》记载：“清淮县在府东北十七里，东西相距十一里，南北相距三十三里。东至上福、清池两县（常信府），七里；西至章德县，四里；南至山明县，二十里；北至慈廉县，十三里。”
玉亭寺为满足地方居民的宗教需求而建。虽确切始建年代未详，但从现存文物可见，寺庙历经多次修缮，其中最大规模的一次为阮朝嗣德三十五年（1882）。尤其是寺内保存的莲花形石座，具备陈朝艺术风格，推测寺庙可能建于十三至十四世纪（1225–1400）。
建筑景观
玉亭寺地势宽阔清幽，前有稻田，后为居民区，四周绿树成荫，风水和谐。
寺庙朝向西南，整体布局呈“工”字形，包括三部分：上殿、中堂、后宫。
上殿庄严肃穆，正中悬挂鎏金大匾书“三字：福胜寺”。其下横梁雕刻双龙戏月，梁下装饰莲瓣、盘龙、龙凤纹样。
殿内供奉诸尊像：圣僧、孙悟空、森公、雷公、德翁、二护法。其中，高3.1米的劝善尊像，面容方正慈祥，与众不同；高2.9米的惩恶尊像，目光凌厉，嘴鼻狰狞，手持刀剑，骑狮而坐，均塑为武将形象，艺术价值极高，世所罕见。
前殿保存一口铜钟，铸于明命十二年（1831），四钮分区，其间刻有六篇铭文。
后宫与中堂相连，为主要祭祀空间。佛像分层供奉：
-
上层：三世佛，木雕鎏金，后黎风格。
-
二层：阿弥陀佛、观世音菩萨，木雕，阮朝时期。
-
三层：大势至、金童、玉女、善财、龙女，泥塑鎏金。
-
四层：释迦太子诞生像。
寺内一件极具历史与艺术价值的文物是陈朝石香案。整石雕成，长2.98米，宽1.35米，纹饰精美：莲瓣流畅、游龙盘绕、水滴点缀，整体生动和谐。
香案分层结构：
-
第一层，高13厘米，由五块石拼合，工艺精湛。
-
第二层，高15厘米，由四块石严密拼接，表面雕二层波浪纹，上层起伏如山，下层平缓流动，极富动感。
此外，寺院还建有祖师殿、娘庙及宾舍、厨房、庭院、钟楼、鼓楼等附属建筑，既服务僧众生活，又营造清静氛围。
等级
1989年，玉亭寺被越南文化与信息部认定为国家级建筑艺术遗迹。
🇫🇷 Traduction française
Nom et situation géographique
La pagode Ngoc Dinh, appelée en caractères sino-vietnamiens Thang Phuc Tu, appartenait autrefois au canton Thuy Cam, district Thanh Oai, préfecture Ung Hoa. Aujourd’hui, elle est située au hameau Ngoc Dinh, commune Hong Duong, district Thanh Oai, ville de Hanoï. La pagode constitue un espace spirituel où les habitants pratiquent régulièrement leurs activités cultuelles.
La commune Hong Duong fait partie du district Thanh Oai, en banlieue de Hanoï, comprenant 7 hameaux : Hoang Trung, Tao Duong, Ba Du, Mach Ki, Phuong Nhi, Ngo Dong et Ngoc Dinh.
Histoire et figures
Selon le registre cadastral de Thanh Oai et le Dai Nam Nhat Thong Chi, il est écrit : « Le district Thanh Oai se situe à 17 li au nord-est de la préfecture ; il mesure 11 li d’est en ouest et 33 li du nord au sud. À l’est, il confine aux districts Thuong Phuc et Thanh Tri (préfecture Thuong Tin), à 7 li ; à l’ouest, au district Chuong Duc, à 4 li ; au sud, au district Son Minh, à 20 li ; au nord, au district Tu Liem, à 13 li. »
La pagode Ngoc Dinh fut construite pour répondre aux besoins spirituels des habitants. Bien que sa date de fondation exacte soit inconnue, les vestiges conservés témoignent de nombreuses restaurations, dont la plus importante eut lieu sous la dynastie Nguyen, en la 35e année du règne de Tu Duc (1882). La présence d’un socle de lotus en pierre de style Trân suggère que la pagode pourrait dater des XIIIe–XIVe siècles (1225–1400).
Architecture et paysage
La pagode se situe dans un cadre spacieux et paisible, entourée de verdure. Devant s’étendent les rizières, derrière se trouve la zone résidentielle, formant un site harmonieux et favorable au feng shui.
Orientée au sud-ouest, la pagode présente un plan en forme de caractère chinois “工” (Cong), avec trois parties principales : le sanctuaire supérieur (Thuong Dien), la salle intermédiaire (Ong Muong), et le sanctuaire arrière (Hau Cung).
Le sanctuaire supérieur est solennel, dominé par une grande plaque dorée portant l’inscription “Phuc Thang Tu”. Sous la poutre principale, des sculptures représentent des dragons entourant la lune, tandis que des panneaux décorés montrent des pétales de lotus, dragons enroulés et motifs de dragon-phénix.
Les statues comprennent : le Saint Moine (Duc Thanh Tang), Sun Wukong, Ong Sam, Ong Set, Duc Ong et les deux gardiens dharmiques. La statue de Khuyen Thien, haute de 3,1 m, se distingue par son visage bienveillant et accueillant ; celle de Trung Ac, haute de 2,9 m, arbore une expression farouche, toutes deux représentées en généraux assis sur des lions, armes en main — des œuvres d’une rare valeur artistique.
Le sanctuaire conserve aussi une cloche de bronze coulée en la 12e année de Minh Mang (1831), ornée de quatre boutons délimitant quatre panneaux, chacun gravé de six inscriptions poétiques.
Le sanctuaire arrière, relié à la salle centrale, est l’espace de culte principal. Les statues y sont disposées par niveaux :
-
Niveau supérieur : les Trois Bouddhas du Temps (Tam The), bois doré, style post-Lê.
-
Niveau inférieur : Bouddha Amitabha et Avalokiteshvara, bois, époque Nguyen.
-
Troisième niveau : Mahasthamaprapta, Kim Dong, Ngoc Nu, Thien Tai, Long Nu, terre cuite dorée.
-
Dernier niveau : le Bouddha Shakyamuni enfant.
Un objet remarquable est une table à encens en pierre datant de la dynastie Trân, placée dans le sanctuaire supérieur. Taillée dans du grès monolithique, elle mesure 2,98 m de long et 1,35 m de large, richement sculptée de lotus, dragons et motifs ondulants, exprimant vivacité et harmonie.
La structure est composée de plusieurs niveaux :
-
Premier niveau (13 cm) : cinq blocs de pierre assemblés avec une technique d’angle sophistiquée.
-
Deuxième niveau (15 cm) : quatre dalles sculptées de vagues à deux couches, la supérieure évoquant des montagnes ondulées, l’inférieure des vagues fluides.
D’autres bâtiments comprennent la Maison des Patriarches (Nha To), dédiée aux maîtres fondateurs, et la Maison de la Déesse-Mère (Nha Mau), témoignant de la fusion du bouddhisme et du culte vietnamien des déesses-mères. Des annexes comme maison d’hôtes, cuisine, jardins, pavillons de cloche et de tambour complètent l’ensemble.
Classement
En 1989, la pagode Ngoc Dinh fut classée Monument national d’architecture et d’art par le Ministère de la Culture et de l’Information.
Tài liệu tham khảo
- Vũ Văn Quân (2022), Tuyển tập Địa bạ Thăng Long – Hà Nội, Địa Bạ huyện Thanh Oai, tập 1, Nxb Hà Nội.
- Tuấn Tú, “Về bước đi của dấu tích văn hoá Việt ở đầu thời tự chủ”, Tạp chí Di sản văn hoá, số 8-2004.
- Lưu Minh Trị (2011), Hà Nội Danh thắng và Di tích, tập 2, Nxb Hà Nội.
