Chùa Thanh Trung (Thanh Hoá)

Chùa Thanh Trung (Thanh Hoá)

Chùa Thanh Trung thuộc làng Mân Trung, xã Đông Lĩnh (trước đây thuộc huyện Đông Sơn), nay là thành phố Thanh Hóa.

Sách Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ XIX cho biết, huyện Đông Sơn có 6 tổng trong đó có tổng Thọ Hạc. Tổng Thọ Hạc lúc này gồm 29 xã, thôn, vạn, giáp; giáp Mân Trung thuộc tổng Thọ Hạc.

Năm Minh Mệnh thứ 19 (1838) tổng Thọ Hạc chia làm 2 tổng là Thọ Hạc và Bố Đức, làng Mân Trung thuộc tổng Thọ Hạc. Theo sách “Đồng Khánh Dư địa chí”, cuối thế kỉ XIX huyện Đông Sơn có 9 tổng gồm 147 xã, phường, vạn, giáp, giáp Mân Trung lúc này thuộc xã Sơn Viện, tổng Thọ Hạc. Năm Bảo Đại thứ 3 (1928) huyện Đông Sơn trở thành phủ Đông Sơn. Phủ Đông Sơn lúc này có 7 tổng với 115 làng xã.

Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 đến năm 1946 huyện Đông Sơn đã chia 7 tổng thành 22 xã. Trong 22 xã này có xã Song Lĩnh; làng Mân Trung lúc này thuộc xã Song Lĩnh. Từ năm 1948 đến năm 1953, huyện Đông Sơn tổ chức từ 22 xã thành 13 xã, trong đó có xã Đông Lĩnh, làng Mân Trung thuộc xã Đông Lĩnh.

Theo Nghị quyết số 05/NQCP của Chính phủ từ tháng 2 năm 2012 xã Đông Lĩnh chuyển từ huyện Đông Sơn về thành phố Thanh Hóa.

Xã Đông Lĩnh hiện nay gồm có 7 làng: Trường Sơn, Vĩnh Ngọc, Bản Nguyên, Vân Nhưng, Mân Trung, Tân Lương và Hồ Thôn. Làng Mân Trung gồm có 4 xóm: xóm Phú, xóm Quý, xóm Thọ và xóm Khang.

Đông Lĩnh có nhiều di tích lịch sử – văn hóa. Di chỉ Bái Man tại cánh đồng Cáo phát hiện năm 1975 thuộc di chỉ Hậu kỳ đá mới. Các di chỉ thuộc thời kỳ văn hóa Đông Sơn gồm: di chỉ Bái Tê (làng Bản Nguyên) phát hiện năm 1973, di chỉ Cồn Cấu (xóm Tân) phát hiện năm 1976; di chỉ xóm Rú, phát hiện năm 1970, ngoài ra còn có các di chỉ Bái Khuynh, Bái Rắt, gò Mã Chùa.v.v…

Xã Đông Lĩnh có đền thờ Đàm Văn Lễ đã được xếp hạng Di tích cấp Quốc gia. Di tích đình Phương Chính (làng Bản Nguyên) xếp hạng di tích cấp Quốc gia về kiến trúc nghệ thuật. Đền thờ Tô Hiến Thành, danh nhân thời Lý, xếp hạng Di tích cấp tỉnh. Từ đường họ Ngô, thờ Tiến sĩ Ngô Văn Thông (làng Sơn Viện). Cụ Ngô Văn Thông thi đỗ Tiến sĩ khoa thi năm Mậu Thìn (1508) làm quan tới chức Tả thị Lang Bộ Lễ, Thượng thư Bộ Công. Đình, đền Bản Nguyên thờ Thành hoàng làng; chùa Thái Lai, chùa Thanh Trung thờ Phật .v.v…

Các cụ già làng Mân Trung cho biết: trước đây từ làng theo con đường Cột Cờ là tới đền thờ thành Hoàng làng và chùa Mân Trung. Đền thờ Thành hoàng làng quay hướng Tây, chùa Thanh Trung quay hướng Nam, hướng ra sông nhà Lê, bên kia là núi Cậy.

Đền thờ Thành hoàng thờ người có công với làng, do thất lạc thần tích đến nay chưa rõ hành trạng của thần. Người làng cho biết, vị thần thờ trước kia có tên húy là Quang, trẻ em sinh ra người làng kiêng nên không đặt tên “Quang”. Khi giao tiếp kiêng dùng từ “quang” mà phải nói chệch, ví như nói “đôi quang” thì nói là “đôi giắng”, làm lễ tại đền khi đọc đến tên húy của ngài thì đọc rất nhỏ.v.v…

Chùa Thanh Trung trước kia xây dựng theo kiến trúc chữ “Đinh” (J), gồm nhà Tiền đường và Hậu cung. Hậu cung chùa xây gạch xung quanh, mái đổ bê tông, bên ngoài lợp ngói mũi. Nhà Tiền đường gồm 5 gian lợp ngói, cửa ra vào cuốn vòm. Đây là dạng kiến trúc thời Nguyễn thường thấy ở các ngôi chùa Thanh Hóa.

Hậu cung chùa trước đây có nhiều pho tượng gỗ, đặt trên các bệ xi măng. Phía trên cao sát tường là 3 pho tượng Tam Thế (quá khứ, hiện tại và tương lai), dưới là tượng A Di Đà. Phía dưới là tượng Phật Thích Ca ngồi trên tòa sen, 2 bên là tượng Bồ Tát Phổ Hiền và Bồ Tát Văn Thù. Tượng Phật Thích Ca sơ sinh dưới hình tượng Kim Đồng, một tay chỉ lên trời, một tay chỉ xuống đất. Sát 2 bên hông tường đặt các tượng thờ Đức Ông, tượng Đức Thánh Hiền, tượng Địa Tạng Bồ Tát.v.v…

Nhà Tiền đường có 2 pho tượng Hộ Pháp (ông Khuyến Thiện và ông Trừng Ác), tượng đắp nổi bằng xi măng và tô màu.

Khuôn viên chùa Thanh Trung trước đây rộng, trồng nhiều cây cổ thụ, cây ăn quả.

Trước kia, chùa Thanh Trung không có sư trụ trì, khi cụ Ty được làng giao cho việc trông coi chùa mất đi, bà Phạm Thị Nguộc người làng trông coi và tu ở đây. Bà Nguộc lúc này mới là sư trụ trì chùa. Chùa Thanh Trung lúc đó vườn rộng và vắng, sư Nguộc đưa cô cháu gái tên là Tô Thị Kịch tới chùa ở cùng. Cô Kịch hàng ngày phụ giúp bà bác quét dọn chùa, lau chùi đồ thờ và học các bài kinh kệ. Hai bác cháu lúc đó ăn nghỉ ở một gian đầu hồi nhà Tiền đường.

Sau đó, do mưa bão và chiến tranh, chùa Thanh Trung dần bị hoang phế. Đất đai nhà chùa chuyển sử dụng mục đích khác. Bà sư Nguộc chuyển đi và sau đó về tu tại chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh, làng Duy Tinh, xã Văn Lộc, huyện Hậu Lộc. Sư Nguộc đón cô cháu gái đi cùng. Năm 1966, sư Nguộc viên tịch. Cô cháu gái thay bà bác trông coi và tu tại ngôi chùa này. Cô cháu gái của sư Nguộc chính là Ni trưởng Thích Đàm Tâm trụ trì chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh. Cụ Thích Đàm Tâm trụ trì chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh hơn 50 năm, kể từ năm 1966 cho đến ngày nay.

Ở gần giữa làng Mân Trung hiện nay có nhà văn hóa làng 5 gian bằng bê tông cốt thép, bên cạnh đó là ngôi đền thờ Thành Hoàng làng xây dựng bằng gạch, lợp ngói. Từ khu khuôn viên của làng nhìn về phía Tây, qua một cánh đồng nhỏ là tới khu trước kia là đền thờ Thành hoàng làng và chùa Thanh Trung.

Mới đây, một số bà con người làng Mân Trung phát tâm cùng với sự hỗ trợ kinh phí của một số nhà hảo tâm xây dựng một ngôi chùa thờ Phật trong khuôn viên văn hóa làng. Chùa gồm 2 gian, rộng khoảng 40m2, xung quanh xây gạch, khung nhà bằng gỗ, mái lợp ngói. Cánh cửa chùa đóng theo kiểu Pa nô, nền nhà lát gạch.

Bên trong, xây dọc theo ngôi nhà là một bệ bằng gạch ốp gạch màu. Trên bệ tượng có một số pho tượng Phật với kích thước nhỏ, có bát hương. Vào các ngày mồng một, ngày rằm, một số bà con trong làng đến đây dâng hoa, quả và cúng Phật. Chùa Thanh Trung hiện nay do bà Thắng người làng giữ chìa khóa và trông coi.

Người cao tuổi làng Mân Trung, lúc nhỏ đã từng đến ngôi chùa làng thắp hương thờ Phật đến nay vẫn nhớ về ngôi chùa làng mình. Mong muốn của các cụ là có một ngôi chùa to đẹp để ngày rằm, mồng một đến đây thắp nén hương cúng Phật, cầu cho gia đình no ấm, xóm làng yên vui.

Tham khảo

  • Chùa Xứ Thanh (Tập IV), Lê Thành Hiểu
Chấm điểm
Chia sẻ
eaf8a521bd23787d2132

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926