Chùa Thiên Vương (Tĩnh Gia, Thanh Hoá)

Chùa Thiên Vương (Tĩnh Gia, Thanh Hoá)

Chùa Thiên Vương xưa thuộc xã Khánh Trạch, tổng Tuần La, huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia nay là thôn Thanh Khánh, xã Bình Minh, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Theo sách Đồng Khánh địa dư chí, thời Nguyễn nơi đây thuộc xã Khánh Trạch, tổng Tuần La, huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Đời Lê Quang Thuận, huyện Tĩnh Gia có tên là Tĩnh Ninh, đến thời Lê Trung Hưng vì kiêng tên húy vua Lê Trang Tông nên đổi thành Tĩnh Giang, sau lại đổi làm Tĩnh Gia.

Từ thành phố Thanh Hóa, theo Quốc lộ 1A theo hướng đi các tỉnh phía Nam đến trung tâm huyện lỵ Tĩnh Gia rẽ trái đi khoảng 2km nữa theo tuyến đường liên xã là đến chùa Thiên Vương. Các phương tiện như: xe máy, xe đạp, ô tô… đều đi đến thuận lợi dễ dàng.

Lịch sử dựng chùa

Về lịch sử xây dựng chùa: Đến nay vẫn chưa tìm thấy nguồn tài liệu ghi chép về thời gian xây dựng chùa. Tuy nhiên, căn cứ vào nội dung tấm bia “Thiên Vương tự bi ký” tức Bia ký chùa Thiên Vương hiện còn đang lưu giữ tại khuôn viên chùa ghi lại việc trùng tu chùa cho biết, chùa Thiên Vương được trùng tu lại tháng 8 năm Thiệu Trị thứ 4 (1844) và hoàn thành vào ngày tốt tháng hoa sen (tháng 6) năm Bính Ngọ, niên hiệu Thiệu Trị thứ 6 (1846).

Bia ký chùa Thiên Vương ghi: “… Xã Khánh Trạch có ngôi chùa cổ, chùa có tượng cũng cổ xưa lắm. Các đời trước kinh doanh xây dựng từ xưa đã chuyên cần mà lo xa thế, ngày nay lại bị hư nát dột ngập. Nếu không kịp thời mà tu sửa thì chùa cũ hư hỏng! Làm sao mà còn được.

Vậy là vào tháng Thu năm Giáp Thìn (1844), người dân ấp cùng họp nhau trùng tu. Thế là chỉ phát ra một lời dẫn dắt trước, cả trăm dặm xóm thôn cùng hưởng ứng mà theo. Góp tiền của, gia tư để làm việc phương tiện. Chọn thợ, kén ngày, mỗi người một việc. Dân chúng thì vui vẻ đến giúp, thầy thợ thì gắng tâm làm việc. Chẳng mấy chốc mà tượng vàng tướng ngọc đã huy hoàng, gác tía hiên lâu bỗng chốc thành một cảnh danh lam thắng tích.

Tai mắt được ngắm trông cảnh ấy, thực là quả phúc tròn đầy. Muốn có lời để truyền lại mai sau…”.

Căn cứ vào nội dung tấm bia cho chúng ta biết, chùa Thiên Vương là ngôi chùa có từ rất lâu đời nên đến thời Nguyễn đã bị xuống cấp nghiêm trọng nên phải trùng tu lại. Cũng theo ghi chép của tấm bia trên cho biết, vùng đất nơi chùa tọa lạc được coi là “một danh lam thắng tích” vừa là nơi sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh của người dân nơi đây. Qua đó cũng cho ta sự hiểu biết thêm về tín ngưỡng thờ Phật ở vùng đất Khánh Trạch – Bình Minh xưa cũng như ý thức của nhân dân về việc giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống của cha ông ta từ xưa.

Tôn tạo lại chùa

Mặc dù chùa đã bị phá hủy trong thời kỳ bài phong, nhưng đến năm 2010, được sự ủng hộ của chính quyền địa phương cùng với thiện tâm của các Phật tử và nhà hảo tâm gần xa, chùa Thiên Vương đã được tôn tạo lại trên nền đất cũ. Hiện, chùa Thiên Vương nằm trên một khu đất cao ráo, rộng rãi và thoáng mát, trong khuôn viên của cụm di tích đền Khánh Trạch và chùa Thiên Vương, nhìn về hướng nam, có diện tích là 1330m2. Phía bắc giáp đường đi và cánh đồng; phía nam và phía tây giáp khu vực dân cư; phía đông giáp đường liên thôn.

Từ ngoài vào có các công trình sau:

* Cổng di tích: được xây bằng gạch theo kiểu Tam quan với hai trụ biểu ở giữa và hai lối đi hai bên. Lối đi ở giữa lớn nhất có chiều rộng là 3,4m; hai lối đi hai bên đều rộng 2,2m.

* Sân di tích: được lát bằng gạch bát vuông có kích cỡ 40x40cm, với chiều dài là 18m; rộng 10,5m.

* Chùa chính:

– Về quy mô, cấu trúc: Chùa được cấu trúc theo kiểu hình chữ Đinh (丁) gồm có Tiền đường dài 12m; rộng 7,5m và Thượng điện dài 5,4m; rộng 5,6m. Chùa được xây dựng bằng gạch và bê tông cốt thép theo lối kiến trúc cổ gồm 2 tầng, 8 mái.

Tiền đường: là một ngôi nhà gồm ba gian hai chái vẩy.

– Diện mạo bên ngoài: phần mái được cấu trúc gồm 2 tầng 8 mái cong theo kiểu chồng diêm, mái đổ bê tông, trên dán ngói mũi. Bờ nóc và bờ dải của ngôi nhà được đắp bằng gạch và vôi vữa, chính giữa trang trí đôi rồng chầu mặt nhật. Hai phía của bờ nóc mỗi bên đắp một đấu trụ vuông, phía trên mỗi đấu trụ được gắn một búp sen bằng sứ. Phần cuối của hai bên bờ nóc mỗi bên được đắp một dải hoa văn theo kiểu đường triện. Tám góc mái được đắp theo kiểu mái cong, phần cong của các góc mái được đắp bằng vôi vữa, phía trên gắn ngói máy dạng ống. Tám góc mái được trang trí tám con rồng cách điệu được đắp bằng xi măng cốt thép. Phần chính giữa của cổ diêm phía trước ngôi nhà đắp nổi ba chữ Thiên Vương tự, hai bên trang trí hình phượng và hoa lá.

– Kết cấu kiến trúc bên trong: Vì kèo của ngôi nhà được làm theo kiểu bê tông giả gỗ mô phỏng theo kiểu kiến trúc gỗ truyền thống chồng rường kẻ bẩy của người Việt. Hệ thống cửa của ngôi nhà là cửa bức bàn bằng gỗ, làm theo kiểu thượng song hạ bản.

Bài trí ở Tiền đường gồm năm ban thờ.

Ban hữu là ban thờ Đức Ông gồm có: Tượng Đức Ông bằng gỗ, ngồi trên bệ, một bát hương đồng, hai ống hương gỗ, hai chân nến gỗ, hai nến điện, một lọ hoa sứ và hai lọ hoa điện.

Ban thờ bên tả là ban thờ Thánh Tăng gồm có: Tượng Thánh Tăng bằng gỗ trong tư thế ngồi trên bệ, một bát hương sứ, một chân nến gỗ, hai cây hoa điện, một lục bình sứ.

Ban thờ hồi bên tả phía Đông là ban thờ Đông Phương Tam Bảo vô lượng Phật; Ban thờ hồi bên hữu phía Tây là ban thờ Tây Phương Tam Bảo vô lượng Phật.

Phía trên còn có bức Đại tự ghi: Từ bi vô lượng

Ngoài ra còn có hai câu đối ghi:

Từ lực rộng sâu sáu ngã luân hồi ơn cứu độ

Tuệ quang soi sáng ba đường sinh tử khởi trầm mê.

– Thượng điện: là một ngôi nhà gồm hai gian một chái vẩy, có diện mạo bên ngoài và kết cấu vì kèo bên trong giống nhà Tiền đường. Thượng điện được bài trí thờ tự gồm có năm lớp như sau:

Lớp trên cùng có chiều dài là 2,3m; rộng 0,7m; cao 2,5m là nơi đặt ba pho tượng Tam Thế Phật ngồi trên bệ sen, bằng gỗ trong tư thế tọa thiền.

Lớp thứ hai cao 2,1m, rộng 0,59m; cao 2,3m, là nơi đặt ba pho tượng, trong đó chính giữa là tượng Phật A Di Đà, bên trái là Đại Thế Chí Bồ tát, bên phải là Quan Âm Bồ tát.

Lớp thứ ba cao 1,73m, rộng 0,60m; dài 2,3m, là nơi đặt tượng Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật ở giữa; đức Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát ở bên trái; đức Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát bên phải.

Lớp thứ tư cao 1,33m, rộng 0,60m; cao 2,3m, là nơi đặt Tượng đức Thích Ca đản sanh ở chính giữa, bên trái là tượng Đế Thích và Phạm Thiên ở bên phải

Dưới cùng là nhang án là nơi đặt hương án gồm có 1 bát hương đồng trang trí đôi rồng chầu, một bát hương đồng, 2 chân nến đồng, 2 hạc đồng đang ngậm cánh sen, 2 lọ cắm hoa. Hai bên còn có đôi cấu đối bằng gỗ ghi:

Phật pháp cao siêu hóa độ quần sinh khởi phật tích

Chân tâm quảng đại tiêu tam duyên nghiệp chính chân như.

Ngoài ra, phía trên là bức Đại tự ghi: Thiên Vương tự”.

Hai bên phía trước nhà Thượng điện còn có hai tượng thần Hộ pháp ngồi trên lưng sư tử cao 2,2m.

Tượng phía tả mặc áo xanh, tay trái cầm kiếm, tay phải để trên đầu sư tử.

Tượng phía hữu mặc áo đỏ, tay phải cầm đại đao, tay trái để trên đầu sư tử, mắt nhìn thẳng trông rất dữ tợn, dáng vẻ giống như tượng bên tả. Phía dưới đặt một bát hương sứ.

Chùa Thiên Vương trải qua thời gian đã không còn giữ được kiến trúc cũ, nhưng hiện ngôi chùa đã được tôn tạo lại theo kiểu dáng kiến trúc truyền thống và đang là nơi sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng tâm linh quan trọng của nhân dân xã Bình Minh, huyện Tĩnh Gia cũng như nhân dân quanh vùng.

Tham khảo

  • Chùa Xứ Thanh (Tập IV), Lê Văn Viện
Chấm điểm
Chia sẻ
eaf8a521bd23787d2132

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Hình ảnh
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926