Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Trinh Lương, còn được gọi là Trinh Lương tự, hiện tọa lạc tại phường Phú Lương, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa Trinh Lương được xây dựng từ rất sớm, mang phong cách kiến trúc truyền thống đặc trưng của chùa cổ Việt Nam. Bố cục tổng thể của chùa được sắp xếp hài hòa, gồm các công trình chính như Tam quan, Tiền đường, Tam bảo, nhà Tổ, nhà Mẫu và các công trình phụ trợ khác.
- Tam quan: Cổng chính của chùa được xây dựng quy mô lớn bằng gạch lục, với các bộ vì kết cấu theo kiểu kèo kẻ quá giang, bào trơn đóng bén. Công trình tạo ấn tượng bởi sự uy nghi và vững chãi, dẫn vào sân chùa lát gạch, mở ra không gian Tiền đường và Thượng điện.
- Tiền đường: Chùa chính có kết cấu hình chữ “đinh,” với Tiền đường gồm 5 gian, hai hồi bít đốc. Bờ nóc được đắp hình mặt nguyệt, hai đầu là hình con kìm ngậm. Nổi bật tại gian giữa tiếp giáp Thượng điện là phần bưng ván chạm khắc tinh xảo, mang phong cách thời Nguyễn với các họa tiết rồng, lá lật, tứ linh, tứ quý.
- Thượng điện: Phần Thượng điện được thiết kế theo kiểu “chồng rường giá chiêng,” tạo nên không gian thờ tự uy nghiêm và trang trọng.
- Nhà Mẫu: Nằm phía sau chùa chính, nhà Mẫu gồm 5 gian với 3 gian thờ chính. Công trình mới được trùng tu nhưng vẫn giữ được các hoa văn chạm khắc độc đáo, như trúc hóa long và tứ quý, tạo nên sự giao thoa giữa nghệ thuật và tín ngưỡng truyền thống.
Hiện vật
Chùa Trinh Lương hiện lưu giữ hệ thống tượng Phật đồ sộ, bao gồm hơn 30 pho tượng có niên đại từ thế kỷ XIX, được chế tác từ gỗ và đất luyện.
Trong Tam bảo:
- Lớp cao nhất là bộ tượng Tam Thế.
- Lớp thứ hai là bộ tượng Di Đà Tam Tôn, gồm tượng Phật A Di Đà ở trung tâm, hai bên là Quan Thế Âm và Đại Thế Chí.
- Lớp thứ ba là tượng Thích Ca giáo chủ tọa trên bệ sen, hai bên là tượng Nhị Thiên Vương.
- Các tượng khác gồm Cửu Long, Thổ Địa và Giám Trai được bố trí cân đối hai bên.
Tại Tiền đường: Hai pho tượng Đức Ông và Thánh Tăng được đặt trang nghiêm ở hai bên.
Nhà Mẫu: Nơi đây thờ pho tượng đức Thánh Trần, hai bên là các thị giả. Phía dưới là ba pho tượng Mẫu. Các bức cốn trong nhà Mẫu được chạm khắc nhiều đề tài truyền thống, thể hiện sự tinh tế trong nghệ thuật thời Nguyễn.
Xếp hạng
Năm 2007, chùa Trinh Lương được UBND tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội) công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh. Điều này khẳng định giá trị to lớn của chùa trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống của dân tộc.
Tham khảo
- Lưu Minh Trị, (2010), Hà Nội – Danh thắng và di tích (Tập 2), Nxb Hà Nội.
