Tên gọi và vị trí địa lý
Cách trung tâm Hà Nội hơn một giờ di chuyển theo tuyến cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, chùa Vạn Điểm hiện lên thanh bình giữa lòng làng nghề đúc đồng nổi tiếng Vạn Điểm, thuộc thị trấn Lâm, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định.
Vùng đất Ý Yên – Nam Định từ lâu vốn được biết đến như cái nôi văn hóa cổ truyền, nơi đình, chùa, miếu, phủ đều mang dáng dấp uy nghiêm, trầm mặc, chất chứa dấu tích lịch sử và cách mạng. Dân quanh vùng quen gọi chùa theo tên làng, đó là chùa Vạn Điểm nhưng theo các cụ bô lão làng Vạn Điểm thì chùa có tên hiệu là Lục Long tự, nghĩa là 6 con rồng cùng chầu vào, linh thiêng vô cùng.
Lịch sử và nhân vật
Chùa Vạn Điểm có lịch sử hàng trăm năm, với một số văn bia ghi nhận việc trùng tu vào thời vua Thành Thái, cách đây hơn một thế kỷ.
Theo hai văn bia còn để lại ở chùa, một văn bia ghi công đức của các cụ ngày xưa góp công góp của trùng tu ngôi chùa thì chùa được trùng tu từ thời Thành Thái, cách đây tròn 117 năm.[…] Ông Dương Xuân Thiều, một cao niên trong làng kể rằng, chùa Vạn Điểm nằm giữa hai cây thánh giá, một bên là nhà thờ Vạn Điểm, bên kia là nhà thờ An Lộc, nhưng lúc nào không gian chùa cũng yên bình. Dân cư quanh vùng luôn giữ được hòa hảo, giáo – lương đoàn kết một lòng. Phật tử và công giáo thường xuyên kết hợp cùng nhau làm từ thiện, giúp đỡ người nghèo, người khuyết tật...
Kiến trúc cảnh quan
Với bề dày lịch sử đã có, ngôi chùa lưu giữ nhiều tầng giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa cũng như kiến trúc, nghệ thuật. Kiến trúc chùa mang phong cách truyền thống, với mái cong vút, các họa tiết hoa lá, vân ám, hoa sen được chạm khắc tinh xảo trên tường và cột nhà. Đặc biệt, chùa nổi bật với nhiều tượng đồng mạ vàng do chính các nghệ nhân làng Vạn Điểm chế tác, tạo nên nét độc đáo khó lẫn với các vùng miền khác.
Lại gần càng thấy không gian chùa lộng lẫy bởi vô vàn những tượng đồng mạ vàng tinh xảo do chính thợ lành nghề trong làng tạc nên – một nét độc đáo khó lẫn với vùng miền khác.
Sự kiện và lễ hội
Chùa Vạn Điểm không chỉ là nơi thờ tự mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa của cộng đồng. Người dân thường đến chùa để trò chuyện, học hỏi và tìm kiếm sự an yên trong cuộc sống. Sự gắn bó giữa đạo và đời thể hiện rõ nét qua các hoạt động thường xuyên tại chùa.
Dưới sự dẫn dắt của sư trụ trì Thích Thanh Mạnh, chùa đã tổ chức nhiều hoạt động thiện nguyện như nấu cháo miễn phí cho bệnh nhân, tặng áo ấm và sách vở cho học sinh nghèo, tặng xe lăn cho người khuyết tật, và tổ chức lễ mừng thọ cho các cụ cao niên.
Tham khảo
- Ai về Ý Yên đừng quên ghé chùa Vạn Điểm…, website https://ngaynay.vn/, ngày 11/08/2017.
_______________
Các ngôn ngữ khác
1. English
Name and Geographical Location
Located about 37 km southeast of Nam Dinh City, Hai Hau District is a sacred land of talented people, home to more than 500 historical and cultural relics, including temples, pagodas, palaces, clan ancestral halls, and Catholic churches of high artistic and spiritual value.
Among them, Xa Ha Pagoda, part of the Xa Ha Temple–Pagoda Complex, was officially inscribed as a National Historical–Cultural Relic of Vietnam in 1995.
Xa Ha Pagoda, also called Anh Quang Pagoda (Anh Quang Tu), is located to the north of Dong Cuong Bridge, at Residential Group 21, Yen Dinh Town (formerly Hai Bac Commune).
History and Figures
According to the inscription Den – Chua Xa Ha (“Xa Ha Temple–Pagoda”), Anh Quang Pagoda was constructed in the 4th year of Emperor Minh Mang (1823), bearing the name Anh Quang Tu — “Temple of Luminous Virtue.”
The ancient village of Quan Anh Ha, once part of Quan Phuong Ha, was among the earliest reclaimed lands of the coastal plain over five centuries ago. Along with land cultivation and production expansion, the founding elders built temples and pagodas to nurture the villagers’ spiritual life.
During the resistance wars against the French and the Americans, the pagoda became a haven for revolutionaries and a base for patriotic activities. Monks, nuns, and lay devotees contributed manpower, materials, and shelter, while the pagoda stood as a spiritual stronghold inspiring national unity and love for the homeland.
Architecture and Landscape
Anh Quang Pagoda is a large and elegant monument that has undergone many restorations yet retains its traditional Vietnamese Buddhist architecture.
Its layout follows the “Noi Cong – Ngoai Quoc” plan (inner 工, outer 國), a characteristic design of northern pagodas symbolizing harmony between heaven and humanity.
The main complex adopts a “Cong” (工)-shaped ground plan of 15 compartments, including the three-entrance gate (tam quan), ceremonial hall (bai duong), Triple Gem Hall (tam bao), Upper Sanctuary (thuong dien), and Bell Tower (gac chuong), all arranged symmetrically within a spacious courtyard.
The bai duong, five compartments wide, features two-tiered curved roofs with traditional Nam tiles, a hallmark of Late Le (18th century) architecture.
The entire framework — ironwood columns, crossbeams, and rafters — is adorned with exquisite carvings of the Four Sacred Animals (dragon, phoenix, turtle, qilin), Four Seasons motifs, and rolling clouds, reflecting a majestic yet serene aesthetic.
At the entrance stands a three-tiered gate decorated with motifs of dragon, qilin, turtle, and phoenix, leading into a brick-paved courtyard shaded by trees and bordered by a lotus pond, evoking sacred tranquility. To the left, an ancient stupa built from Bat Trang bricks preserves delicate traditional decorations.
Behind the sanctuary stands the Bell Tower, erected in Minh Mang 8 (1827) — a solid three-tier wooden structure housing a bronze bell of the same year, embossed with sacred animal motifs. The Upper Sanctuary and Bell Tower were later expanded during 1834–1835, completing the current architectural ensemble.
The pagoda’s entire landscape reflects both traditional craftsmanship and spiritual symbolism, embodying the cultural identity of Hai Hau District.
Artifacts
Anh Quang Pagoda (Xa Ha Pagoda) preserves an abundant system of Buddhist statues — skillfully sculpted, gilded, and lacquered — including the Three Buddhas (Tam The), Guanyin (Avalokiteśvara), Shakyamuni, and the Nine-Dragon Bathing Scene (Cuu Long).
Its wooden plaques, parallel couplets, and carved panels (cua vong) feature intricate motifs and inscriptions extolling the peace and virtue of the Dharma realm.
Several stone steles record the temple’s founding and donor names. The bronze bell cast in Minh Mang 8 (1827), measuring 0.9 m high and 0.6 m in diameter, is delicately engraved with dragons and floral motifs, serving as both a ritual instrument and a historical relic.
Festivals and Rituals
The Xa Ha traditional festival is held annually on the 4th and 5th days of the 3rd lunar month, combining Buddhist rituals at Anh Quang Pagoda and village deity worship at the adjacent temple.
It commemorates the founding ancestors who reclaimed the land and built the temple.
Major Buddhist celebrations include:
- Vesak (15th day of the 4th lunar month) – Flower offering, Buddha bathing, and peace chanting.
- Ullambana (15th day of the 7th lunar month) – Memorial service for ancestors and filial piety ceremony.
- Avalokiteśvara, Medicine Buddha, and Amitābha celebrations per the Northern Mahayana calendar.
References
- Nam Dinh Online Newspaper (2014), Xa Ha Temple–Pagoda Complex, April 15, 2014.
- Thich Tam Vuong (2012), History of Buddhism in Nam Dinh Province, Religious Publishing House.
2. Français
Nom et localisation géographique
Situé à environ 37 km au sud-est de Nam Dinh, le district de Hai Hau est une terre sacrée aux hommes d’exception, abritant plus de 500 monuments historiques et culturels, dont temples, pagodes, sanctuaires, maisons communales et églises catholiques d’une grande valeur artistique et spirituelle.
Parmi eux, la pagode Xa Ha, intégrée au complexe Temple–Pagode Xa Ha, fut classée relique historique et culturelle nationale du Vietnam en 1995.
La pagode Anh Quang (Anh Quang Tu) se trouve au nord du pont Dong Cuong, dans le quartier résidentiel n°21 de la ville de Yen Dinh (ancienne commune Hai Bac).
Histoire et personnages
D’après les inscriptions, la pagode fut fondée en 1823 (4e année de Minh Mang) sous le nom de « Anh Quang Tu » — Temple de la Vertu Lumineuse.
L’ancien village de Quan Anh Ha, autrefois rattaché à Quan Phuong Ha, fut un des berceaux du défrichement côtier il y a plus de cinq siècles. Les pionniers y érigèrent temples et pagodes pour nourrir la vie spirituelle des habitants.
Pendant les guerres d’indépendance contre la France et les États-Unis, la pagode servit de refuge pour les cadres révolutionnaires, tout en demeurant un centre spirituel et patriotique pour la population locale.
Architecture et paysage
Édifiée selon le plan traditionnel « intérieur Công – extérieur Quoc » (工–國), la pagode Anh Quang conserve l’élégance du style bouddhique vietnamien.
Le complexe principal, en forme de « Công » (工), comprend 15 travées : porte triple (tam quan), salle de cérémonie (bai duong), salle des Trois Joyaux (tam bao), sanctuaire supérieur (thuong dien) et clocher (gac chuong), harmonieusement disposés dans une cour spacieuse.
La salle de cérémonie à cinq travées porte un toit à deux niveaux recourbés, couvert de tuiles du Sud, typiques de l’époque post-Lê (XVIIIe siècle).
La charpente en bois de fer est richement sculptée de quatre animaux sacrés (dragon, phénix, tortue, qilin), de motifs floraux et nuageux, conférant grandeur et douceur à l’espace.
Le portail triple à trois étages, orné de dragon, qilin, tortue, phénix, s’ouvre sur une cour pavée bordée d’arbres et d’un étang, symbole de pureté. À gauche, une stupa en brique de Bat Trang témoigne du savoir-faire traditionnel.
À l’arrière, un clocher à trois niveaux, bâti en 1827 (Minh Mang 8), abrite une cloche en bronze gravée des quatre animaux célestes. Le sanctuaire supérieur et le clocher furent agrandis en 1834–1835.
L’ensemble exprime à la fois l’art architectural traditionnel et la profondeur spirituelle du bouddhisme vietnamien.
Objets et reliques
La pagode conserve une statuaire bouddhique variée : Triade des Trois Bouddhas, Guanyin, Shakyamuni, Neuf Dragons, finement dorés et laqués.
Les panneaux, couplets et portes ajourées sont sculptés de poèmes et symboles exaltant la sérénité du Dharma.
Une cloche en bronze datée de 1827 (Minh Mang 8) — 0,9 m de haut, 0,6 m de diamètre — décorée de dragons et de motifs floraux, constitue une relique historique précieuse.
Fêtes et cérémonies
La fête traditionnelle de Xa Ha se tient chaque année les 4 et 5 du 3e mois lunaire, associant rites bouddhiques de la pagode Anh Quang et culte du génie tutélaire au temple voisin.
Elle honore les pionniers fondateurs et moines protecteurs de la pagode.
Les grandes fêtes bouddhiques comprennent :
- Vesak (15/4 lunaire) : bain du Bouddha, offrandes florales, prières de paix ;
- Ullambana (15/7) : offices de mémoire et piété filiale ;
- Journées d’Avalokiteśvara, du Bouddha de Médecine et d’Amitabha, selon le calendrier du bouddhisme du Nord.
Références
- Nam Dinh Online (2014), « Temple–Pagode Xa Ha », 15 avril 2014.
- Thich Tam Vuong (2012), Histoire du bouddhisme dans la province de Nam Dinh, Éditions Religieuses.
3. 中文（繁體）
名稱與地理位置
距南定市中心約 37 公里之海厚縣，素稱「地靈人傑」，擁有五百餘處歷史文化遺跡，包括寺、廟、府、宗祠及天主堂等。
其中之一為社下寺（英光寺），隸屬「社下殿寺遺址群」，於 1995 年被列為越南國家級歷史文化遺跡。
英光寺位於延定鎮第二十一居民組（原海北社）之東強橋北側。
歷史與人物
據碑文及地方志記載，寺建於明命四年（1823），名曰「英光寺」，意為「光明之德」。
社下古稱群英下，為越南沿海開墾發源地，距今五百餘年。先民拓土同時建寺，以安撫民心，弘揚信仰。
於抗法及抗美戰爭期間，僧俗共同支援革命，寺為革命幹部藏身之所，亦為啟迪愛國精神之地。
建築與景觀
英光寺規模宏偉，雖經多次修復，仍保留傳統建築藝術之精髓。
全寺採「內工外國」格局，象徵天地人合一。
主體為「工」字形，共十五間，包括：三門、拜堂、三寶殿、上殿、鐘閣等，佈局對稱。
拜堂五間，雙層重檐，覆南式瓦，具十八世紀後黎風格。鐵力木構架雕飾四靈、四季、雲水紋，莊嚴而靜穆。
三門三層飛檐，飾龍麟龜鳳，通向方磚鋪地之庭院，樹木環繞，池水映照。左側有八莊磚塔，以**八莊陶磚（Bat Trang）**築成，紋飾古雅。
後方之鐘閣建於明命八年（1827），三層高，結構堅實，懸銅鐘一口，同年鑄造，飾四靈。上殿與鐘閣於1834–1835 年再度擴建，成現今規模。
全寺景觀兼具建築藝術與宗教意象，體現海厚地區文化信仰之深度。
文物
寺內佛像系統豐富，漆金彩繪，含三世佛、觀音、釋迦、九龍浴佛等。
楹聯、匾額、門飾雕刻詩文，頌讚法界清寂。
寺內保存多方碑刻，記載功德芳名。銅鐘（1827 年）高 0.9 公尺、徑 0.6 公尺，飾龍紋花卉，線條明快，為珍貴之法器與古物。
節慶與法會
每年農曆三月初四至初五舉行「社下寺傳統祭」，結合英光寺佛事與鄰殿城隍祭祀，以紀念拓荒祖先與護寺高僧。
另依北傳佛教曆舉行：
- 佛誕（四月十五）：浴佛、獻花、祈安；
- 盂蘭盆節（七月十五）：追薦報恩；
- 觀音、藥師、阿彌陀佛聖誕法會。
參考資料
- 《南定電子報》(2014)，〈社下殿寺〉，2014 年 4 月 15 日。
- 釋心旺（2012），《南定省佛教史》，宗教出版社。
