Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Văn La, hay còn gọi là Văn Phúc tự, tọa lạc tại phường Phú La, quận Hà Đông, Hà Nội. Ngôi chùa hướng về phía nam, nằm giữa một không gian yên bình, tạo nên vẻ đẹp hài hòa giữa kiến trúc tôn giáo và cảnh quan tự nhiên. Theo lời kể của các bậc cao niên trong vùng, chùa từng có quy mô lớn, nhưng chiến tranh và thời gian đã khiến một phần kiến trúc bị hư hỏng.
Kiến trúc và cảnh quan
Hiện tại khuôn viên chùa Văn La bao gồm nhiều hạng mục công trình như cổng chùa, chùa chính, nhà Tổ, nhà Mẫu, cùng với sân vườn và hệ thống cây xanh, bao quanh bởi tường xây bảo vệ vững chắc. Chùa chính được xây dựng theo kết cấu chữ “đinh,” một phong cách đặc trưng của kiến trúc chùa Việt cổ, với Tiền đường và Thượng điện.
Tiền đường của chùa gồm 5 gian nhà ngang, thiết kế theo kiểu tường xây hồi bít đốc, mái chảy lợp ngói ri truyền thống. Nội thất Tiền đường sử dụng 6 bộ vì đỡ mái đặt trên 5 hàng chân cột, các bộ vì được chế tác theo kiểu “Thượng chồng rường con nhị, hạ rường nách, kẻ hiện,” mang đậm phong cách điêu khắc gỗ truyền thống. Cách bố trí này không chỉ đảm bảo sự chắc chắn mà còn tạo nên vẻ đẹp trang nghiêm và hài hòa.
Thượng điện gồm 3 gian nhà dọc, được nối liền với Tiền đường tạo thành kết cấu “chuôi vồ” độc đáo. Đây là nơi thờ chính, với không gian rộng rãi và linh thiêng. Nội thất Thượng điện được trang trí tinh tế với các bức tượng Phật, bàn thờ, và các đồ thờ tự, tất cả đều phản ánh nghệ thuật chế tác gỗ và điêu khắc của các nghệ nhân xưa.
Xung quanh chùa là sân vườn rộng rãi, được trồng nhiều loại cây ăn quả và cây cảnh, tạo nên không gian thanh tịnh và trong lành. Hệ thống sân vườn không chỉ làm đẹp thêm cảnh quan mà còn mang ý nghĩa phong thủy, góp phần tạo nên sự cân bằng giữa con người và thiên nhiên. Những bức tường xây kiên cố bao quanh không chỉ bảo vệ ngôi chùa mà còn tạo nên sự tách biệt, giữ cho không gian bên trong luôn yên bình và trang nghiêm.
Hiện vật
Chùa Văn La lưu giữ gần 25 pho tượng Phật, trong đó nổi bật là bộ Tam Thế, bộ Di Đà Tam Tôn, tượng Quan Âm Nam Hải cùng nhiều tác phẩm điêu khắc thời Nguyễn mang giá trị nghệ thuật cao. Các pho tượng này không chỉ có kích thước đa dạng mà còn thể hiện kỹ thuật chế tác tinh xảo, chất liệu gỗ và đất luyện bền bỉ. Đặc biệt, các tượng như Di Đà phát quang và Nhị Thiên Vương mang phong cách thời Nguyễn, toát lên thần thái sống động và tinh thần cứu thế. Ngoài ra, chùa còn lưu giữ các di vật quý giá như bức hoành phi sơn son thếp vàng, chuông đồng thời Nguyễn, và bộ ngũ sự bằng đồng.
Xếp hạng
Năm 2005, chùa Văn La được UBND tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội) xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật, khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật của ngôi chùa trong dòng chảy di sản Việt Nam.
Tham khảo
- Lưu Minh Trị, (2010), Hà Nội – Danh thắng và di tích (Tập 2), Nxb Hà Nội.
