Tên gọi và vị trí địa lý
Đình Ngọa Long tọa lạc tại thôn Ngọa Long, phường Minh Khai, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Đây là một ngôi làng cổ có lịch sử lâu đời, vốn là nơi cư trú của người Việt cổ. Tên gọi “Ngọa Long” xuất phát từ thế đất đặc biệt của làng, mang hình dáng rồng nằm uốn lượn, biểu hiện của một vùng đất “địa linh nhân kiệt”, từng sản sinh ra nhiều nhân tài và sự thịnh vượng về văn hóa, tâm linh.
Lịch sử và nhân vật
Đình thờ Thành hoàng làng là thần Đồng Cổ, vị thần có nguồn gốc thiêng liêng trong tín ngưỡng thờ thần của người Việt. Một tấm bia cổ đặt trong đình được khắc vào năm 1708 thời Lê và được sao chép lại vào thời Nguyễn, cho thấy ngôi đình đã có lịch sử lâu đời, trải qua nhiều thời kỳ bảo tồn và trùng tu. Ngoài ra, nơi đây còn có bàn thờ ông Nguyễn Công Ánh, người đã có công xây dựng lại đình vào năm 1713 dưới triều Hậu Lê, được thờ phụng và tưởng niệm như một vị ân nhân của làng.
Kiến trúc cảnh quan
Đình Ngọa Long được xây dựng trên khu đất cao, thoáng đãng giữa làng, hướng tây nam. Phía trước có ao đình kè đá, có lan can bao quanh, tạo không gian sinh thái hài hòa. Kiến trúc đình mang hình chữ “đinh”, gồm tòa Đại đình và Hậu cung, xây dựng theo phong cách truyền thống. Đại đình gồm 5 gian, kết cấu 6 bộ vì kèo với các kiểu kiến trúc đặc trưng như “thượng chồng rường – hạ kẻ – bảy hiên” và “giá chiêng – kẻ nách”. Cột gỗ đỡ mái đặt trên chân tảng đá xanh, cửa giữa là cửa bức bàn. Hậu cung gồm 3 gian với kết cấu chồng rường tinh xảo, trong cùng là Cung cấm có khám thờ công phu. Nét đặc biệt là hệ thống cột đồng trụ phía trước đình, chạm khắc hình nghê, rồng, phượng đầy nghệ thuật.
Hiện vật
Bên trong đình còn lưu giữ nhiều hiện vật quý, trong đó có khám gỗ lớn chạm hình rồng chầu mặt trời trên nền mây cuộn, bộ ngai thờ thần Đồng Cổ, hương án, sập thờ, đôi hạc thời Lê, cùng bệ bát bửu. Ngoài ra còn có ngựa bạch thờ, kiệu bát cống, và tượng hộ pháp chạm nổi trên bốn cánh cửa Hậu cung. Các hiện vật mang dấu ấn nghệ thuật chạm khắc của triều Lê và Nguyễn, góp phần tạo nên giá trị nghệ thuật và lịch sử phong phú của di tích.
Sự kiện và lễ hội
Lễ hội làng Ngọa Long diễn ra vào hai dịp trong năm. Hội xuân tổ chức vào ngày 10 và 11 tháng hai âm lịch theo tục kết chạ với làng Đình Quán. Ngày 10 rước kiệu từ Đình Quán sang Ngọa Long, ngày 11 rước kiệu từ Ngọa Long sang Đình Quán. Hội thu diễn ra vào ngày 4 tháng tư âm lịch với lễ tế thần cầu mát, mang đậm sắc thái tín ngưỡng dân gian đặc trưng vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Xếp hạng
Với giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc tiêu biểu, Đình Ngọa Long đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1996. Đây là sự ghi nhận chính thức đối với vai trò và vị thế của di tích trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam..
Tham khảo
- Lưu Minh Trị, (2010), Hà Nội – Danh thắng và di tích (Tập 1), Nxb Hà Nội.
