Giới thiệu chung
Khu di tích Đình, Đền, Chùa Mui tọa lạc tại thôn An Duyên, xã Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội. Khu di tích là tổ hợp của Đình làng, Chùa làng và Đền thờ cụ Hậu – một người con của làng An Duyên đã hiến toàn bộ số đất đao, của cải cho dân làng sau khi qua đời.
Đình Mui có từ thời xa xưa và được làm bằng gỗ lợp cỏ, gọi là Đình Sàn.
Trước đây, Chùa Mui vốn là Đạo quán lớn với tên chữ là “Hưng Thánh Quán” nhưng sau đó đã trở thành chùa của nhà Phật.
Lược sử
Đình Mui
Đình làng Mui có từ lâu đời nhưng ban đầu chỉ là tranh tre nứa lá đơn sơ, đến năm 1925 được xây lại khang trang cao ráo. Trong đình thờ 4 vị thành hoàng bản thổ, tương truyền là những chiến binh còn sống trong đội thôn binh 80 chàng trai tình nguyện đầu quân, tham gia cùng đại binh Nhị Vua Hai Bà Trưng chiến đấu với quân Hán do Mã Viện chỉ huy sang xâm lược nước ta năm 43 đầu công nguyên.
Chùa Mui
Chùa Mui chưa rõ năm xây dựng, chỉ biết được tu sửa sớm nhất vào năm 1137 và lấy tên là Đại Hùng Quán Tôn, năm 1618 đổi là Đại Hùng Thánh Quán. Căn cứ vào đôi câu đối ở cửa Chùa, có thể khẳng định Chùa Mui – Hưng Thánh quán được xây dựng thời vua Lý Thần Tông – vị vua thứ 5 của triều Lý.
Đền thờ cụ Hậu
Đền thờ cụ Hậu không rõ được xây dựng năm nào, Đền được xây dựng để thờ cụ Hậu – một người con của làng An Duyên đã hiến toàn bộ số đất đai, của cải cho dân làng sau khi qua đời.
Kiến trúc – Di vật
Đình Mui
Phía vách tường Đình Mui bị rêu phong bám vào nhiều, hiện đang được trủng tu, tôn tạo một số hạng mục.
Đình quay mặt về hướng nam nhìn ra một hồ vuông, song song bên cạnh ngôi Chùa cổ từ thời Lý tên chữ là Hưng Thánh quán có tam quan nội giáp với ao tròn. Ở giữa Đình và Chùa là Đền thờ cụ Hậu nằm trong gốc cây bồ đề nổi tiếng, xung quanh là một sân gạch rất rộng, phía sau laị có cổng hậu mở ra đường ĐT73.
Mặt tiền của Đình là một Ngũ môn quan đồ sộ. Giữa những trụ biểu và trên diềm tường có gắn nhiều phù điêu lớn nhỏ với hình người, cảnh sinh động mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Có thể từ sân bước lên hiên qua các cửa nách và cửa trước đều xây hình vòm. Hàng hiên chia thành 5 khúc, tương ứng với 5 gian cửa bức bàn cột trốn. Phía dưới mái là những mảng chạm khắc gỗ khá đẹp.
Mái đại Đình lợp ngói ri, dựa trên một bộ khung gỗ với 24 cây cột. Nghe nói xưa kia người ta phải đào riêng một cái máng nước để đưa về làng những thân gỗ lim to dài rất nặng. gian giữa bày hương án, lộ bộ, đại đình kết nối với hậu cung theo kiểu hình chuôi vồ. Cung cấm được xây 2 tầng, bên trong bày 4 bộ bài vị Thành hoàng.
Chùa Mui
Trải qua nhiều biến động của lịch sử và trải qua nhiều đợt trùng tu thì Tam quan của Chùa vẫn giữ được nguyên vẹn. Nhìn qua cổng Tam quan ra tòa tháp nhỏ giữa hồ nước ở về hướng nam, không về hướng tây như thường thấy trong kiến trúc Phật giáo. Mặt bằng xây dựng tổng thể của Chùa có hình “nội công ngoại quốc”: phía trước là tòa tiền đường, phía sau có điện thờ Mẫu, hai bên là hai hành lang, ở giữa sân sau là tòa thượng điện được dựng trên nền cao và gần như có hình vuông.
Trước đây, Chùa Mui từng là nơi chở che một số cán bộ hoạt động cách mạng, nhiều người con trong làng đã anh dũng ngã xuống vì nền tự do, độc lập của dân tộc. Do đó, trong Chùa có dựng một tấm bia ghi nhớ tên của các anh hùng, liệt sĩ đã từng trú ẩn tại Chùa Mui.
Trong Chùa Mui hiện còn đầy đủ các bộ tượng của Đạo giáo. Lớp đầu có tượng Thượng đế, hai bên là một vị đồng tử tay trấn quy xà bằng kiếm và một vị tiên ông râu tóc bạc phơ. Vị tiên ông chính là Thái thượng Lão quân, còn vị đồng tử là Huyền thiên Đại thánh (thần Trấn Vũ).
Nơi thờ 3 vị Tam Thanh cũng được gọi là Tam bảo giống như trong Phật giáo, phía trên còn bức đại tự chữ Hán: “Đại Hùng Quán Tôn”. Ba vị Tam Thanh là: Ngọc Thanh Nguyên Thủy Thiên Tôn, Thượng Thanh Linh Bảo Thiên Tôn và Thái Thanh Đạo Đức Thiên Tôn, cũng chính là Thái Thượng Lão Quân. Tượng Ngọc Thanh màu đỏ được đặt ngồi ở giữa, bên phải là tượng Thượng Thanh màu xanh lục tay cầm gậy như ý, bên trái là tượng Thái Thanh màu trắng cầm cây phất trần.
Đáng chú ý nhất khi bước vào tòa tiền đường là đôi đầu rồng bằng đất nung có chiều cao tới gần 1m, với tai thú, mũi sư tử, miệng há rộng, nhe răng, hai sừng tê vắt chéo như một trong những biểu tượng của tín ngưỡng Đạo giáo.
Đền thờ cụ Hậu
Đền thờ cụ Hậu rộng khoảng 40m2 được bao trùm bằng toàn bộ rễ cây bồ đề to lớn. Sát vách Đền có cây bồ đề với chiều cao khoảng 10m, xanh tốt quanh năm. Bộ rễ của cây bồ đề có đến hàng trăm nhánh, nhánh nào cũng mập mạp đầy sức sống. Vì bao trùm nguyên Đền thờ cụ Hậu, rễ cây bám chặt vào từng lớp vôi hàng gạch, khiến cho một số chỗ bị nứt, vỡ nhưng vẫn còn chắc chắn vì bộ rễ của cây làm bệ đỡ vững chắc cho bức tường. Trong đền luôn mát mẻ, không ẩm mốc lại có một mùi hương thơm rất lạ.
Trong Đền thờ cụ Hậu có một tấm bia đá khắc chữ Hán ghi lại công đức của cụ đối với dân làng.
Lễ hội
Lễ hội Chùa Mui được tổ chức với các hoạt động phong phú như diễn xướng dân gian, văn nghệ, thể thao; các trò chơi dân gian, hiện đại như hát quan họ, cờ người, thu hút đông đảo nhân dân địa phương và khách thập phương về dự lễ hội.
Vào ngày 11 tháng Giêng hàng năm, dân làng thờ phụng, làm giỗ cụ Hậu và tôn vinh cụ là một người con ưu tú của làng An Duyên.
Thành tựu
Năm 1994, chùa được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích cấp Quốc gia năm 1994.
____________________________
Tiếng Anh (English)
The historical relics of Dinh, Temple, and Pagoda Mui are located in An Duyen village, To Hieu commune, Thường Tín district, Hanoi city, including the village communal house, village pagoda, and the ancestral temple of Hậu. Dinh Mui, originally a half-thatched bamboo screen, was rebuilt in 1925 from grass-thatched wood and is a place of worship for four indigenous saints, believed to be warriors who fought in the resistance against the Han army. Mui Pagoda, built since 1137, is known as Đai Hung Quan Ton and Dai Hung Thanh Quan, and is believed to have been built during the reign of King Ly Than Tong. The ancestral temple of Hau was built to honor a villager from An Duyen village who donated all his wealth to the village after his death.
Both Dinh Mui and Mui Pagoda are unique architectural structures, with Dinh Mui having grass-thatched wood architecture and Mui Pagoda built on a nearly square foundation. Inside Mui Pagoda, there is a place of worship for three Tam Thanh and a stone tablet commemorating the heroes, martyrs who once took refuge here. The ancestral temple of Hậu is surrounded by large Bodhi tree roots and has a stone tablet inscribed with Chinese characters recording the merits of the ancestor towards the villagers.
Mui Pagoda festival is held annually on the 11th day of the first lunar month with various cultural, artistic, and sports activities, attracting many local people and tourists. In 1994, the pagoda was recognized as a National Heritage Site by the Ministry of Culture – Information.
Tiếng Trung (Chinese)
岷庙、寺庙和庙庙位于河内市属于同义县土灰乡的安远村，包括村庙、村寺和侯族祖庙。岷庙最初是一半茅草的竹篱笆，于1925年从茅草木重建，是供奉四位土著圣人的地方，据信是在抵抗汉军的抗战中参战的战士。岷寺，建于1137年，被称为大雄观尊和大雄圣观，据信是在李神宗时期建造的。侯氏祖庙建于安远村的一个村民为村庄捐赠全部财产后去世而建造。
岷庙和岷寺都是独特的建筑结构，岷庙有茅草木建筑，岷寺建在几乎是方形的基础上。在岷寺内，有供奉三位三清的地方和一块石碑，纪念曾在此避难的英雄和烈士。侯氏祖庙四周是巨大的菩提树根，并有一块刻有汉字的石碑，记录了祖先对村民的功绩。
每年农历正月十一日举行一次岷寺节，吸引了许多当地人和游客参加各种文化、艺术和体育活动。1994年，该寺被文化部 – 信息部认定为国家文物。
Tiếng Pháp (French)
Les vestiges historiques du Dinh, du Temple et du Pagode Mui se trouvent dans le village d’An Duyen, commune de To Hieu, district de Thường Tín, ville de Hanoï, comprenant la maison communale du village, le pagode du village et le temple ancestral de Hau. Dinh Mui, initialement un écran en bambou à demi chaumé, a été reconstruit en 1925 en bois chaumé d’herbe et est un lieu de culte pour quatre saints indigènes, considérés comme des guerriers ayant combattu dans la résistance contre l’armée Han. La pagode Mui, construite depuis 1137, est connue sous les noms de Đai Hung Quan Ton et Đai Hung Thanh Quan, et aurait été construite pendant le règne du roi Ly Than Tong. Le temple ancestral de Hau a été construit pour honorer un villageois du village d’An Duyen qui a fait don de toute sa richesse au village après sa mort.
À la fois Dinh Mui et la Pagode Mui sont des structures architecturales uniques, avec Dinh Mui ayant une architecture en bois chaumé et la Pagode Mui construite sur une fondation presque carrée. À l’intérieur de la Pagode Mui, il y a un lieu de culte pour trois Tam Thanh et une tablette de pierre commémorant les héros, martyrs qui ont autrefois trouvé refuge ici. Le temple ancestral de Hậu est entouré de grandes racines d’arbre de Bodhi et comporte une tablette de pierre gravée de caractères chinois enregistrant les mérites de l’ancêtre envers les villageois.
Le festival de la Pagode Mui est organisé chaque année le 11e jour du premier mois lunaire avec diverses activités culturelles, artistiques et sportives, attirant de nombreux habitants locaux et touristes. En 1994, la pagode a été reconnue comme un site du patrimoine national par le ministère de la Culture – Information.
