Thời gian
Ngày mồng 7- 8 tháng giêng âm lịch.
Địa điểm
Chùa Đống Lân, xã Hưng Đạo, thành phố Cao Bằng.
Lịch sử và di vật
Chùa Đống Lân là một di tích có lịch sử hình thành lâu đời, khởi nguồn từ thời Lê – Mạc. Trước khi ngôi chùa được xây dựng, trên gò Đống Lân từng tồn tại một ngôi đền thờ hai anh em Trần Quý và Trần Kiên. Theo truyền thuyết dân gian, hai ông là những người có tài năng đặc biệt, đã tiêu diệt yêu quái, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân. Ghi nhận công lao ấy, triều Lê phong Trần Kiên là Cai Cộng Đại Vương, Hạ đẳng thần, còn Trần Quý được phong là Đống Lân Đại Vương, Trung đẳng thần. Nhân dân địa phương vì lòng biết ơn đã lập miếu, hương khói phụng thờ vào các dịp xuân thu.
Đến cuối thế kỷ XI, dưới thời nhà Lý, chùa Đống Lân chính thức được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu thờ Phật của cộng đồng. Sang thời nhà Mạc, vào năm Tân Hợi, niên hiệu Càn Thống thứ 19, hoàng hậu triều Mạc cho trùng kiến ngôi chùa theo kiểu kiến trúc chữ Đinh, gồm tiền đường, hậu đường, hai dãy hành lang và tăng phòng, tạo thành không gian sinh hoạt tôn giáo và tu hành ổn định.
Một nét đặc biệt của chùa là trong nội tự còn đặt bát hương thờ Thạch Sanh – nhân vật anh hùng trong kho tàng cổ tích của người Tày, gắn với chiến công diệt trăn tinh, mang lại cuộc sống yên bình cho dân chúng. Với những giá trị lịch sử và văn hóa tiêu biểu, năm 1997 chùa Đống Lân được xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh.
Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, diện mạo chùa ngày nay ngày càng khang trang. Khu nhà thờ tổ hiện gồm năm gian, trong đó ba gian chính là điện thờ tổ và hai gian phụ, có trụ trì và người trực tiếp trông nom, gìn giữ chùa. Đặc biệt, vào cuối năm 2014, chùa được đầu tư xây dựng thêm điện Quan Âm bằng gỗ lim, chạm khắc tứ linh tinh xảo, với tổng diện tích hơn 100 m² từ nguồn vốn xã hội hóa, góp phần hoàn thiện không gian tín ngưỡng và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của nhân dân địa phương.
Ngày 15/1/1997, chùa được UBND tỉnh cấp Bằng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Năm 2004, chùa được nhà nước cấp vốn đầu tư tôn tạo ngôi tam bảo, bổ sung nhiều tượng Phật, cải tạo khuôn viên chùa. Tuy nhiên, kiến trúc ban đầu của chùa không còn được giữ lại nguyên vẹn. Các hiện vật như: chuông, tượng phật, câu đối…, từ xưa không còn giữ được. Chỉ có những hiện vật mới được các phật tử cung tiến sau này.
Năm 2007, được sự nhất trí của UBND tỉnh, Giáo hội Phật giáo Việt Nam cắt cử sư về trụ trì tại chùa, phục vụ tự do tín ngưỡng của nhân dân. Chùa là nơi để các tín đồ Phật giáo nhiều nơi trong tỉnh đến lễ Phật vào ngày mùng Một, ngày Rằm hằng tháng.
Lễ hội chùa Đống Lân
Lễ hội chùa Đống Lân được tổ chức hằng năm vào ngày mùng 8 tháng Giêng âm lịch, là một trong những sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng dân cư địa phương, đồng thời mở đầu cho chuỗi hoạt động lễ hội đầu xuân trong vùng. Lễ hội phản ánh sự giao thoa hài hòa giữa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, gửi gắm ước vọng về quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt, đời sống no đủ, bình yên.
Phần lễ diễn ra trang nghiêm từ sáng sớm với nghi thức khai hội, đánh chuông, thỉnh Phật và tụng kinh cầu an. Các tăng ni, Phật tử và nhân dân thành kính dâng hương trước Tam Bảo, điện thờ Tổ và các vị thần được phụng thờ tại chùa, tưởng nhớ công đức tiền nhân, đồng thời cầu mong một năm mới sức khỏe, may mắn và thuận lợi. Hoạt động xóc quẻ, xin âm dương, cầu phúc – cầu tài được tổ chức theo nghi thức truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Nhiều người còn thực hành tục thắp hương hái lộc đầu năm, mang cành lộc về nhà với niềm tin sẽ đón nhận phúc lành, tài lộc và sự che chở trong suốt năm mới.
Phần hội diễn ra sôi nổi với các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống, tạo không khí vui tươi, phấn khởi. Những hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa giải trí mà còn góp phần tăng cường sự gắn kết cộng đồng, khơi dậy tinh thần đoàn kết và ý thức gìn giữ di sản văn hóa của quê hương. Trong những ngày diễn ra lễ hội, chùa Đống Lân trở thành điểm hội tụ của khách thập phương, người đi lễ Phật, người du xuân, tạo nên không gian sinh hoạt văn hóa đông vui, đậm đà bản sắc dân tộc.
Thông qua lễ hội chùa Đống Lân, các giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh của di tích tiếp tục được bảo tồn và lan tỏa. Lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân mà còn góp phần giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, tôn vinh các giá trị đạo đức, hướng con người đến lối sống nhân ái, hòa hợp và bền vững trong đời sống cộng đồng.
Tài liệu tham khảo
- Nông Diễm (2025), Hàng ngàn người dân và du khách nô nức trẩy hội chùa Đống Lân, Cổng Du lịch tỉnh Cao Bằng, truy cập tại: https://caobangtourism.vn/vi/detailnews/?t=hang-ngan-nguoi-dan-va-du-khach-no-nuc-tray-hoi-chua-dong-lan&id=news_2123
- Hoàng Anh (2023), Hội chùa Đống Lân, Báo Cao Bằng, truy cập tại: https://baocaobang.vn/Hoi-chua-Dong-Lan-44760.html
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Dong Lan Pagoda Festival
Time
The festival takes place on the 7th–8th days of the first lunar month.
Location
Dong Lan Pagoda, Hung Dao Commune, Cao Bang City, Cao Bang Province.
History and Cultural Relics
Dong Lan Pagoda is a historical monument with a long formation process dating back to the Le–Mac period. Before the pagoda was built, Dong Lan Hill was the site of a temple dedicated to two brothers, Tran Quy and Tran Kien. According to local folklore, the two brothers possessed extraordinary abilities and were credited with slaying evil creatures, thereby protecting the peaceful lives of the local people. In recognition of their merits, the Le court posthumously conferred titles upon them: Tran Kien was honored as Cai Cong Dai Vuong, a Lower-ranked Deity, while Tran Quy was bestowed the title Dong Lan Dai Vuong, a Middle-ranked Deity. Out of gratitude, local inhabitants established a shrine and offered incense to them during the spring and autumn seasons.
By the late 11th century, during the Ly dynasty, Dong Lan Pagoda was officially constructed to meet the community’s needs for Buddhist worship. During the Mac dynasty, in the Xin Hai year, the 19th year of the Can Thong reign (corresponding to the 16th century), the Mac empress sponsored a major reconstruction of the pagoda. It was rebuilt according to the Dinh-shaped architectural layout, comprising a front hall, rear hall, two side corridors, and monks’ quarters, forming a stable space for religious practice and monastic life.
A distinctive feature of the pagoda is the presence of an incense burner dedicated to Thach Sanh, a heroic figure in the Tay people’s folktale tradition, associated with the legendary feat of slaying a giant serpent and restoring peace to the community. Owing to its outstanding historical and cultural values, Dong Lan Pagoda was recognized in 1997 as a provincial-level historical–cultural monument.
After undergoing multiple renovations and restorations, the pagoda has gradually taken on a more dignified appearance. The ancestral worship hall currently consists of five compartments, including three main bays for ancestral worship and two auxiliary bays. The pagoda is overseen by a resident abbot and caretakers responsible for its maintenance and preservation. Notably, at the end of 2014, an Avalokitesvara (Guanyin) Hall was newly constructed using ironwood, featuring intricate carvings of the Four Sacred Creatures (Tu Linh). With a total area of over 100 square meters, the hall was funded through social contributions, further enhancing the sacred space and meeting the spiritual needs of the local population.
On January 15, 1997, Dong Lan Pagoda was officially granted a certificate recognizing it as a provincial-level historical–cultural monument by the Provincial People’s Committee. In 2004, the State allocated funds for the restoration of the main sanctuary, the addition of Buddhist statues, and improvements to the pagoda grounds. However, the original architectural features of the pagoda have not been fully preserved. Earlier artifacts such as bells, statues, and parallel sentences have been lost over time, leaving only newer objects donated by Buddhist devotees in later periods.
In 2007, with the approval of the Provincial People’s Committee, the Vietnam Buddhist Sangha appointed a resident monk to the pagoda to serve the religious needs of the local population. Dong Lan Pagoda has since become a regular place of worship for Buddhists from across the province, particularly on the first and fifteenth days of each lunar month.
Dong Lan Pagoda Festival
The Dong Lan Pagoda Festival is held annually on the 8th day of the first lunar month and is one of the most important cultural and religious activities of the local community. It also marks the beginning of a series of early spring festivals in the region. The festival reflects the harmonious integration of Buddhism and folk beliefs, embodying aspirations for national peace, favorable weather, abundant harvests, and a prosperous and tranquil life.
The ceremonial section takes place solemnly from early morning, beginning with the opening ritual, the ringing of the bell, the invitation of the Buddhas, and chanting ceremonies to pray for peace. Monks, nuns, Buddhist followers, and local residents respectfully offer incense before the Three Jewels, the ancestral altar, and the deities worshipped at the pagoda, commemorating the merits of their predecessors and praying for health, good fortune, and success in the new year. Traditional practices such as fortune casting, yin–yang divination, and prayers for blessings and prosperity are also conducted, attracting a large number of participants. Many visitors observe the custom of offering incense and collecting sacred buds at the beginning of the year, bringing them home with the belief that they will receive blessings, wealth, and protection throughout the year.
The festive section is lively and vibrant, featuring a variety of traditional folk games imbued with local cultural identity. These activities not only provide entertainment but also strengthen community bonds, foster solidarity, and raise awareness of the importance of preserving cultural heritage. During the festival days, Dong Lan Pagoda becomes a gathering place for pilgrims and visitors from near and far, creating a bustling cultural atmosphere rich in ethnic identity.
Through the Dong Lan Pagoda Festival, the historical, cultural, and spiritual values of the site continue to be preserved and disseminated. The festival not only fulfills the religious needs of the local population but also contributes to the transmission of the tradition of “remembering the source of one’s blessings,” honoring moral values, and guiding people toward a compassionate, harmonious, and sustainable way of life within the community.
References
- Nông Diễm (2025), Hàng ngàn người dân và du khách nô nức trẩy hội chùa Đống Lân, Cổng Du lịch tỉnh Cao Bằng, truy cập tại: https://caobangtourism.vn/vi/detailnews/?t=hang-ngan-nguoi-dan-va-du-khach-no-nuc-tray-hoi-chua-dong-lan&id=news_2123
- Hoàng Anh (2023), Hội chùa Đống Lân, Báo Cao Bằng, truy cập tại: https://baocaobang.vn/Hoi-chua-Dong-Lan-44760.html
Tiếng Pháp
La fête de la pagode Dong Lan
Période
Les 7 et 8 du premier mois lunaire.
Lieu
Pagode Dong Lan, commune de Hung Dao, ville de Cao Bang.
Histoire et vestiges
La pagode Dong Lan est un site patrimonial à l’histoire ancienne, dont l’origine remonte à la période Le – Mac. Avant la construction de la pagode, le tertre de Dong Lan abritait un temple dédié à deux frères, Tran Quy et Tran Kien. Selon la tradition populaire, ils possédaient des talents exceptionnels et auraient vaincu des démons, protégeant ainsi la vie paisible de la population. En reconnaissance de leurs mérites, la dynastie Le conféra à Tran Kien le titre de Cai Cong Dai Vuong, dieu de rang inférieur, et à Tran Quy celui de Dong Lan Dai Vuong, dieu de rang intermédiaire. Par gratitude, les habitants érigèrent un sanctuaire et leur rendirent un culte régulier lors des rites saisonniers du printemps et de l’automne.
À la fin du XIᵉ siècle, sous la dynastie Ly, la pagode Dong Lan fut officiellement construite afin de répondre aux besoins de culte bouddhique de la communauté. Sous la dynastie Mac, en l’année Tan Hoi, dix-neuvième année de l’ère Can Thong, l’impératrice ordonna la reconstruction de la pagode selon un plan architectural en forme de caractère Dinh, comprenant un bâtiment antérieur, un bâtiment postérieur, deux galeries latérales et des quartiers monastiques, formant un ensemble religieux et monastique stable.
Une particularité notable de la pagode est la présence, dans le sanctuaire intérieur, d’un brûle-encens dédié à Thach Sanh, héros du patrimoine légendaire des Tay, célèbre pour avoir vaincu le python démoniaque et rendu la paix au peuple. En raison de ses valeurs historiques et culturelles remarquables, la pagode Dong Lan a été classée en 1997 monument historique et culturel de niveau provincial.
Après de nombreuses campagnes de restauration et de mise en valeur, l’aspect actuel de la pagode est devenu plus vaste et soigné. Le bâtiment dédié aux patriarches comprend aujourd’hui cinq travées, dont trois principales réservées au culte et deux annexes, avec un moine résident et des personnes chargées de l’entretien et de la conservation du site. En particulier, à la fin de l’année 2014, un pavillon dédié à Quan Am fut construit en bois de lim, richement sculpté de motifs des Quatre Animaux sacrés, sur une superficie de plus de 100 m² grâce à des fonds de socialisation, contribuant à compléter l’espace cultuel et à répondre aux besoins spirituels de la population locale.
Le 15 janvier 1997, la pagode reçut officiellement un certificat de classement comme monument historique et culturel provincial délivré par le Comite populaire provincial. En 2004, l’État alloua des fonds pour restaurer le sanctuaire principal, ajouter de nombreuses statues bouddhiques et réaménager l’enceinte de la pagode. Toutefois, l’architecture d’origine n’a pas été conservée intégralement. Les objets anciens tels que cloches, statues de Bouddha ou couplets parallèles n’ont pas subsisté ; seuls des objets plus récents, offerts ultérieurement par les fidèles, sont aujourd’hui présents.
En 2007, avec l’accord du Comite populaire provincial, l’Eglise bouddhique du Vietnam désigna un moine résident pour assurer le culte et répondre aux besoins de liberté religieuse de la population. La pagode est un lieu de pèlerinage pour les fidèles bouddhistes de toute la province, notamment les jours de nouvelle lune et de pleine lune chaque mois.
La fête de la pagode Dong Lan
La fête de la pagode Dong Lan est organisée chaque année le huitième jour du premier mois lunaire. Elle constitue l’une des activités culturelles et cultuelles majeures de la communauté locale et marque l’ouverture de la saison des fêtes printanières dans la région. La fête reflète l’harmonie entre le bouddhisme et les croyances populaires, exprimant les vœux de paix et de prospérité pour le pays, de bonnes récoltes et d’une vie abondante et sereine.
La partie rituelle se déroule solennellement dès l’aube, avec les cérémonies d’ouverture, la sonnerie de la cloche, l’invocation du Bouddha et la récitation de sutras pour la paix. Moines, fidèles et habitants offrent respectueusement de l’encens devant les Trois Joyaux, le sanctuaire des patriarches et les divinités vénérées dans la pagode, en mémoire des mérites des anciens et pour implorer santé, chance et réussite pour la nouvelle année. Les pratiques divinatoires traditionnelles, telles que le tirage d’oracles et la consultation yin-yang pour demander bénédictions et prospérité, attirent de nombreux participants. Beaucoup accomplissent également le rite de l’encens et de la cueillette symbolique de rameaux porte-bonheur au début de l’année, avec la conviction d’accueillir bonheur, richesse et protection tout au long de l’an.
La partie festive se caractérise par de nombreux jeux populaires traditionnels, riches en identité culturelle, créant une atmosphère joyeuse et animée. Ces activités ont non seulement une fonction ludique, mais renforcent aussi la cohésion communautaire, ravivent l’esprit de solidarité et la conscience de la préservation du patrimoine culturel local. Durant les jours de fête, la pagode Dong Lan devient un lieu de convergence pour les pèlerins, les visiteurs et les promeneurs du printemps, formant un espace culturel vivant et profondément marqué par l’identité nationale.
À travers la fête de la pagode Dong Lan, les valeurs historiques, culturelles et spirituelles du site continuent d’être préservées et diffusées. La fête répond aux besoins cultuels de la population tout en contribuant à l’éducation à la tradition de gratitude envers les ancêtres, à la valorisation des principes moraux et à l’orientation de la société vers un mode de vie bienveillant, harmonieux et durable.
Références
- Nông Diễm (2025), Hàng ngàn người dân và du khách nô nức trẩy hội chùa Đống Lân, Cổng Du lịch tỉnh Cao Bằng, truy cập tại: https://caobangtourism.vn/vi/detailnews/?t=hang-ngan-nguoi-dan-va-du-khach-no-nuc-tray-hoi-chua-dong-lan&id=news_2123
- Hoàng Anh (2023), Hội chùa Đống Lân, Báo Cao Bằng, truy cập tại: https://baocaobang.vn/Hoi-chua-Dong-Lan-44760.html
Tiếng Trung
栋兰寺庙会
时间
农历正月初七至初八。
地点
栋兰寺，兴道社，高平市，高平省。
历史与遗存
栋兰寺是一处形成历史悠久的遗迹，其渊源可追溯至黎—莫时期。在寺庙建成之前，栋兰岗上曾有一座供奉陈贵与陈坚两兄弟的祠庙。相传二人身怀异禀，降妖除怪，守护百姓安宁。为表彰其功绩，黎朝敕封陈坚为“该贡大王、下等神”，陈贵为“栋兰大王、中等神”。当地民众出于感恩之心，修建祠庙，于春秋之际焚香祭祀。
至11世纪末李朝时期，为满足社区佛教信仰需求，栋兰寺正式兴建。到莫朝辛亥年、乾统十九年，莫朝皇后下令重建寺庙，采用“丁”字形建筑格局，包括前堂、后堂、两侧回廊及僧房，形成相对完整而稳定的宗教活动与修行空间。
寺庙的一大特色是在内殿中还供奉着石生（Thach Sanh）的香炉。石生是岱族民间童话中的英雄人物，与斩除蟒精、为百姓带来安宁的功绩相联系。凭借突出的历史与文化价值，1997年栋兰寺被列为省级历史—文化遗迹。
历经多次修缮与整治，寺庙如今面貌愈加庄严整洁。现存祖堂为五间结构，其中三间为主殿、两间为附殿，并有住持与专人负责日常管理与维护。尤其在2014年底，寺庙以社会化资金新建了一座木制观音殿，采用名贵铁力木，精雕“四灵”纹样，占地逾100平方米，进一步完善了信仰空间，满足了当地群众的精神文化需求。
1997年1月15日，栋兰寺正式获得省人民委员会颁发的省级历史文化遗迹证书。2004年，国家拨款对三宝殿进行修缮，增塑多尊佛像，并整治寺院环境。但寺庙早期的原始建筑形制已难以完整保留，旧有的钟、佛像、楹联等文物多已散佚，现存器物多为后期由信众供奉的新制品。
2007年，经省人民委员会同意，越南佛教教会派遣僧人入驻栋兰寺主持法务，服务群众的宗教信仰需求。寺庙成为省内众多佛教信众在每月初一、十五前来礼佛的重要场所。
栋兰寺庙会
栋兰寺庙会每年农历正月初八举行，是当地社区重要的文化—信仰活动之一，同时也拉开了区域春节庙会系列活动的序幕。庙会体现了佛教与民间信仰的和谐交融，寄托着人们对国泰民安、五谷丰登、生活富足安宁的美好祈愿。
仪式部分自清晨起庄严举行，包括开会仪式、击钟、迎请诸佛及诵经祈安。僧尼、佛教徒与民众虔诚地在三宝殿、祖堂以及寺内供奉的诸神前焚香礼拜，缅怀先贤功德，祈求新一年身体健康、吉祥顺遂。掷签、求阴阳、祈福祈财等传统仪式同步进行，吸引了众多民众与游客参与。不少人还遵循新年“上香采禄”的习俗，将禄枝带回家中，寄望在新的一年里获得福泽、财运与庇佑。
娱乐部分气氛热烈，设置了多种富有传统文化特色的民间游戏，不仅增添节日欢乐，也有助于增强社区凝聚力，唤起人们守护家乡文化遗产的意识。庙会期间，栋兰寺成为四方来客、礼佛者与踏春游人汇聚之地，营造出热闹而富有民族特色的文化空间。
通过栋兰寺庙会，这一遗迹所承载的历史、文化与精神价值得以持续保护与传播。庙会既满足了群众的信仰需求，也在潜移默化中弘扬“饮水思源”的传统美德，彰显道德价值，引导人们走向仁爱、和合与可持续的社区生活方式。
参考资料
- Nông Diễm (2025), Hàng ngàn người dân và du khách nô nức trẩy hội chùa Đống Lân, Cổng Du lịch tỉnh Cao Bằng, truy cập tại: https://caobangtourism.vn/vi/detailnews/?t=hang-ngan-nguoi-dan-va-du-khach-no-nuc-tray-hoi-chua-dong-lan&id=news_2123
- Hoàng Anh (2023), Hội chùa Đống Lân, Báo Cao Bằng, truy cập tại: https://baocaobang.vn/Hoi-chua-Dong-Lan-44760.html
