Thời gian
Hằng năm, lễ hội chính của đền được tổ chức từ ngày 22 – 27 tháng Giêng âm lịch.
Địa điểm
Đền Kỳ Cùng nằm bên tả ngạn sông Kỳ Cùng và ở ngay đầu cầu Kỳ Cùng; hiện thuộc địa phận phường Đông Kinh, tỉnh Lạng Sơn
Lịch sử và di vật
Đền Kỳ Cùng (còn gọi là đền Quan Lớn Tuần Tranh) tọa lạc ở đầu cầu bên tả ngạn sông Kỳ Cùng, thuộc phường Vĩnh Trại, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Thuở ban đầu, đây chỉ là một ngôi đền nhỏ thờ thủy thần Giao Long, vị thần được người dân tin tưởng có khả năng phù hộ cho mưa thuận gió hòa, đời sống yên ổn. Với sự linh thiêng nổi tiếng, đền nhiều lần được các triều Lê và Nguyễn ban sắc phong; các đoàn sứ thần khi qua vùng này đều dừng lại làm lễ cáo yết trước khi tiếp tục hành trình sang biên giới.
Theo dòng chảy lịch sử, đối tượng thờ chính của đền dần chuyển sang Quan Lớn Tuần Tranh, vị quan thứ năm trong Ngũ vị Tôn quan dưới thời Trần, được giao trấn giữ vùng biên viễn. Truyền thuyết kể rằng trong một lần chống giặc ngoại xâm, quân sĩ của ông lâm bệnh nhiều, lực lượng suy yếu. Lợi dụng hoàn cảnh đó, một số gian thần đã dâng sớ vu cáo ông thông đồng với giặc. Nhà vua nhẹ dạ tin lời gièm pha và ra lệnh xử tử ông. Để tỏ rõ lòng trung nghĩa và sự trong sạch, ông đã trẫm mình xuống sông tự vẫn. Về sau, Tả Đô đốc Hán Quận công Thân Công Tài khi nhậm chức tại Lạng Sơn đã điều tra rõ sự việc và dâng sớ minh oan cho ông. Ngoài Quan Lớn Tuần Tranh, trong đền còn phối thờ Phật Quan Thế Âm Bồ Tát và Tam Tòa Thánh Mẫu.
Theo văn bia hiện còn lưu giữ, đền xưa được xây bằng đất, lợp ngói và từng được trùng tu vào các năm 1928, 1931 và 1967. Do ảnh hưởng của thiên tai và chiến tranh, công trình cũ bị hư hại hoàn toàn. Nhân dân địa phương sau đó đã dựng lại đền trên nền cũ, kết hợp giữa kiến trúc truyền thống và yếu tố hiện đại; nhiều đồ thờ bằng gỗ sơn son thếp vàng được làm mới để phục vụ sinh hoạt tín ngưỡng.
Đền quay mặt về hướng Nam, có bố cục kiến trúc kiểu chữ “đinh”, nằm ẩn mình dưới những cây cổ thụ xanh mát, soi bóng xuống dòng sông Kỳ Cùng, tạo nên không gian thanh tịnh và trang nghiêm. Phía trước đền là bến nước được tạo bởi hàng trăm bậc đá dẫn từ sân xuống lòng sông. Sân đền lát gạch rộng rãi, sạch sẽ, đặt hai cây hương và một đỉnh đá.
Trên cổng và mái đền trang trí hình lưỡng long chầu nguyệt; ngoài sân là đôi rồng đá chầu nguyệt với đường nét mềm mại, thể hiện trình độ điêu khắc tinh xảo của các nghệ nhân. Nghi môn gồm ba cửa vòm cuốn; trên mái là hai trụ gạch vuông chồng diêm, mỗi trụ có bốn ô cửa tròn, phía trên đắp hoa văn và đặt bộ tam khí gồm đỉnh và lọ hoa. Trước cửa đền có hai cặp rồng và một cặp sư tử đá tạo nên vẻ uy nghiêm, tôn kính. Bên ngoài còn có hai tháp chuông và trống xây theo kiểu chồng diêm tám mái, với các đầu đao cong vút. Hiện nay, đền vẫn bảo lưu được nhiều hiện vật quý như hoành phi, đại tự thời Lê – Nguyễn, cùng các đồ thờ và tượng cổ có giá trị lịch sử và nghệ thuật cao.
Lễ hội đền Kỳ Cùng
Lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ là lễ hội truyền thống tiêu biểu của Nhân dân các dân tộc Lạng Sơn, gắn với đời sống văn hóa – tâm linh của cộng đồng cư dân Xứ Lạng. Lễ hội được tổ chức nhằm tưởng nhớ và tri ân công lao của Tả Đô đốc Hán Quận Công Thân Công Tài và Quan lớn Tuần Tranh, những nhân vật lịch sử có đóng góp quan trọng đối với sự hình thành và phát triển vùng đất Lạng Sơn vào cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII.
Phần lễ của lễ hội được tổ chức trang nghiêm, mang đậm yếu tố tín ngưỡng dân gian. Nghi thức trọng tâm là lễ rước kiệu, diễn ra vào các ngày 22 và 27 tháng Giêng âm lịch, trong đó ngày 27 tháng Giêng được coi là ngày chính hội. Các nghi lễ dâng hương, tế lễ và rước kiệu thể hiện lòng thành kính của Nhân dân đối với các bậc tiền nhân, đồng thời phản ánh truyền thống “uống nước nhớ nguồn” và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa của cộng đồng. Đoàn rước kiệu đi qua các con đường trung tâm của thành phố Lạng Sơn tạo nên một bầu không khí náo nhiệt, vui nhộn, phấn khởi trong nhân dân, du khách. Tại các ngã ba, ngã tư, đoàn rước thực hiện xoay kiệu vòng tròn kết hợp với màn pháo hoa khiến ai nấy đều thích thú, dõi theo. Dù khoảng cách từ đền Kỳ Cùng đến đền Tả Phủ và ngược lại, mỗi chiều chỉ hơn 2 km, song đoàn rước kiệu phải di chuyển hơn 2 tiếng mới đến đích bởi vừa đi các đội lân, sư, rồng vừa nhảy múa với mong muốn mang lại những điều may mắn, tốt đẹp cho người dân, du khách. Hòa mình vào đoàn rước kiệu có những người dân, du khách phải nhích từng bước, song ai ai cũng hồ hởi, vui vẻ đi theo. Dọc hai bên đường đoàn rước kiệu đi qua, nhiều gia đình sắp bàn lễ với đầy đủ lễ vật, đáng chú ý trong đó có một con lợn to quay vàng ươm, thơm phức. Theo người dân, đây là đồ lễ dâng lên các vị tiền nhân để mong cầu bình an, tài lộc, may mắn trong năm mới.
Phần hội diễn ra sôi nổi, giàu tính cộng đồng với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao dân gian đặc sắc. Điểm nhấn nổi bật nhất là tục tranh đầu pháo – một trò diễn độc đáo, mang ý nghĩa cầu mong may mắn, bình an và thịnh vượng cho năm mới. Bên cạnh đó còn có các hoạt động như đua bè mảng trên sông Kỳ Cùng; diễn xướng chầu văn; múa sư tử mèo; hát then, sli, lượn; cùng các hoạt động giới thiệu ẩm thực truyền thống, tạo nên không khí lễ hội rộn ràng, gắn kết cộng đồng và thu hút đông đảo du khách.
Về ý nghĩa, lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ không chỉ là dịp để Nhân dân tưởng niệm các nhân vật lịch sử được tôn thờ, mà còn là không gian bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của Xứ Lạng. Thông qua các nghi lễ và sinh hoạt hội hè, lễ hội góp phần củng cố đời sống tinh thần của cộng đồng, giáo dục truyền thống lịch sử, tăng cường sự gắn kết xã hội và quảng bá hình ảnh văn hóa đặc sắc của Lạng Sơn tới du khách trong và ngoài nước.
Tài liệu tham khảo
- Nguyễn Bá San, 2020, Lễ hội Đền Kỳ Cùng – Đền Tả Phủ truyền thống và hiện đại, Nxb Văn hóa Dân tộc.
- Vũ Văn Đạt, 2024, Lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ: Điểm hẹn văn hóa Xứ Lạng, Trang thông tin đối ngoại. Truy cập tại: https://ttdn.vn/nghien-cuu-trao-doi/ly-luan-thuc-tien/le-hoi-den-ky-cung-ta-phu-diem-hen-van-hoa-xu-lang-99421
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Ky Cung Temple Festival
Time
Every year, the main festival of the temple is held from the 22nd to the 27th day of the first lunar month.
Location
Ky Cung Temple is located on the left bank of the Ky Cung River, at the head of Ky Cung Bridge. It currently belongs to Dong Kinh ward, Lang Son province.
History and Relics
Ky Cung Temple (also known as Quan Lon Tuan Tranh Temple) is situated at the bridgehead on the left bank of the Ky Cung River, in Vinh Trai ward, Lang Son city, Lang Son province. In its early days, the site was only a small shrine dedicated to the water deity Giao Long, a god believed by local people to have the power to bring favorable weather and ensure peaceful livelihoods. Owing to its widely known sacredness, the temple was repeatedly granted royal ordinations by the Le and Nguyen dynasties. Envoys passing through this region would customarily stop to perform ceremonial offerings before continuing their journey toward the border.
Over the course of history, the principal deity worshipped at the temple gradually shifted to Quan Lon Tuan Tranh, the fifth mandarin among the Five Venerable Mandarins under the Tran dynasty, who was assigned to guard the border region. Legend has it that during a campaign against foreign invaders, many of his soldiers fell ill, weakening his forces. Taking advantage of this situation, several treacherous courtiers submitted false accusations, alleging that he had colluded with the enemy. The king, misled by slander, ordered his execution. To demonstrate his loyalty and innocence, he drowned himself in the river. Later, Ta Do Doc Han Quan Cong Than Cong Tai, upon taking office in Lang Son, investigated the case thoroughly and submitted a memorial to vindicate him. In addition to Quan Lon Tuan Tranh, the temple also worships Avalokitesvara Bodhisattva and the Three Thrones of the Holy Mothers.
According to extant stele inscriptions, the old temple was built of earth and roofed with tiles, and it underwent restorations in 1928, 1931, and 1967. Due to the impacts of natural disasters and war, the former structure was completely damaged. Local residents later rebuilt the temple on its original foundation, combining traditional architectural forms with modern elements. Many lacquered and gilded wooden ritual objects were newly made to serve religious practices.
The temple faces south and follows a Dinh-shaped architectural layout. It is nestled beneath ancient green trees whose reflections fall upon the Ky Cung River, creating a serene and solemn setting. In front of the temple is a riverside landing formed by hundreds of stone steps leading from the courtyard down to the water. The temple courtyard is spacious, paved with bricks, and neatly maintained, featuring two incense pillars and a stone censer.
The gate and roof of the temple are decorated with motifs of two dragons flanking the moon. In the courtyard stands a pair of stone dragons worshipping the moon, with soft, flowing lines that demonstrate the refined carving skills of artisans. The ceremonial gate consists of three arched entrances; on its roof are two square brick pillars built in tiered form, each with four circular openings, decorated with relief patterns and topped with a set of ritual vessels including an incense burner and flower vases. In front of the temple entrance are two pairs of stone dragons and one pair of stone lions, creating an atmosphere of dignity and reverence. Outside the temple stand bell and drum towers constructed in an eight-tiered, multi-roofed style with elegantly curved eaves. Today, the temple still preserves many valuable artifacts such as horizontal boards and large calligraphic plaques from the Le and Nguyen periods, along with ritual objects and ancient statues of high historical and artistic value.
Ky Cung Temple Festival
The Ky Cung – Ta Phu Temple Festival is a representative traditional festival of the ethnic communities of Lang Son, closely associated with the cultural and spiritual life of the people of Xu Lang. The festival is held to commemorate and honor the contributions of Ta Do Doc Han Quan Cong Than Cong Tai and Quan Lon Tuan Tranh, historical figures who played important roles in the formation and development of the Lang Son region in the late 17th and early 18th centuries.
The ritual section of the festival is conducted solemnly and is rich in folk belief elements. The central rite is the palanquin procession, held on the 22nd and 27th days of the first lunar month, with the 27th regarded as the main festival day. Incense-offering ceremonies, sacrificial rites, and the palanquin procession express the people’s reverence for their forebears and reflect the tradition of “remembering the source of water when drinking,” as well as a strong sense of preserving cultural identity. The procession passes through the central streets of Lang Son city, creating a lively, joyful, and festive atmosphere for residents and visitors alike. At major intersections, the palanquin is rotated in circular motions, accompanied by fireworks, drawing enthusiastic attention from onlookers. Although the distance between Ky Cung Temple and Ta Phu Temple is just over 2 kilometers each way, the procession takes more than two hours to complete, as lion, unicorn, and dragon dance teams perform continuously along the route, symbolizing wishes for good fortune and auspiciousness for the people and visitors. Joining the procession, residents and tourists move forward step by step, yet everyone participates with excitement and joy. Along the streets the procession passes, many families set up offering tables with full ceremonial offerings, notably including a large golden-roasted pig, fragrant and eye-catching. According to local belief, these offerings are presented to the revered predecessors to pray for peace, prosperity, and good fortune in the new year.
The festive section takes place in a vibrant and communal atmosphere, featuring a wide range of distinctive folk cultural and sporting activities. The most prominent highlight is the custom of competing for the firecracker head, a unique performance imbued with wishes for luck, peace, and prosperity in the coming year. Other activities include bamboo raft races on the Ky Cung River; chầu van ritual singing; lion cat dances; then, sli, and luon folk singing; and presentations of traditional cuisine. Together, these activities create a lively festival atmosphere, strengthen community bonds, and attract large numbers of visitors.
In terms of significance, the Ky Cung – Ta Phu Temple Festival is not only an occasion for people to commemorate the historical figures enshrined at the temples, but also a cultural space for preserving and promoting the traditional values of Xu Lang. Through ritual practices and festive activities, the festival contributes to strengthening the spiritual life of the community, educating historical consciousness, enhancing social cohesion, and promoting the distinctive cultural image of Lang Son to domestic and international visitors.
References
- Nguyễn Bá San, 2020, Lễ hội Đền Kỳ Cùng – Đền Tả Phủ truyền thống và hiện đại, Nxb Văn hóa Dân tộc.
- Vũ Văn Đạt, 2024, Lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ: Điểm hẹn văn hóa Xứ Lạng, Trang thông tin đối ngoại. Truy cập tại: https://ttdn.vn/nghien-cuu-trao-doi/ly-luan-thuc-tien/le-hoi-den-ky-cung-ta-phu-diem-hen-van-hoa-xu-lang-99421
Tiếng Pháp
Fete du temple Den Ky Cung
Periode
Chaque annee, la fete principale du temple est organisee du 22 au 27 du premier mois lunaire.
Lieu
Le temple Den Ky Cung est situe sur la rive gauche de la riviere Ky Cung, a l’entree du pont Ky Cung ; il releve actuellement du quartier Dong Kinh, province de Lang Son.
Histoire et vestiges
Le temple Den Ky Cung (egalement appele temple Quan Lon Tuan Tranh) est implante a l’entree du pont, sur la rive gauche de la riviere Ky Cung, dans le quartier Vinh Trai, ville de Lang Son, province de Lang Son. A l’origine, il s’agissait d’un petit sanctuaire dedie au genie des eaux Giao Long, divinite a laquelle la population attribuait le pouvoir d’assurer des pluies favorables, des vents clements et une vie paisible. Repute pour sa grande sacralite, le temple fut a plusieurs reprises honore par des edicts des dynasties Le et Nguyen ; les delegations d’ambassadeurs traversant cette region s’y arretaient egalement pour accomplir des rites avant de poursuivre leur route vers la frontiere.
Au fil de l’histoire, la divinite principale vener ee dans le temple devint progressivement Quan Lon Tuan Tranh, le cinquieme dignitaire parmi les Ngu Vi Ton Quan sous la dynastie Tran, charge de la defense des regions frontali eres. La legende raconte que lors d’une campagne contre des envahisseurs etrangers, nombre de ses soldats tomberent malades, affaiblissant ses troupes. Profitant de la situation, certains courtisans intrigants adresserent au roi un memorial l’accusant a tort de collusion avec l’ennemi. Le souverain, abus e par ces calomnies, ordonna son execution. Pour manifester sa loyaute et son innocence, il se jeta dans la riviere et mit fin a ses jours. Plus tard, Ta Do Doc Han Quan Cong Than Cong Tai, alors en fonction a Lang Son, enqueta sur l’affaire et adressa un memorial de rehabilitation en sa faveur. Outre Quan Lon Tuan Tranh, le temple honore egalement Quan The Am Bo Tat et les Tam Toa Thanh Mau.
Selon les inscriptions conservees, l’ancien temple etait construit en terre et couvert de tuiles ; il fut restaure aux annees 1928, 1931 et 1967. En raison des catastrophes naturelles et de la guerre, l’edifice ancien fut completement detruit. Les habitants reconstruisirent ensuite le temple sur ses fondations d’origine, en combinant architecture traditionnelle et elements modernes ; de nombreux objets de culte en bois laque rouge et dore furent realises pour repondre aux besoins religieux.
Le temple est oriente plein sud et adopte un plan architectural en forme de caractere « dinh ». Il se niche sous de grands arbres centenaires dont l’ombre se reflete dans les eaux de la riviere Ky Cung, creant un espace a la fois paisible et solennel. Devant le temple se trouve un embarcadere compose de centaines de marches en pierre reliant la cour au lit de la riviere. La cour, vaste et propre, est pavee de briques et accueille deux brule-parfums et un encensoir en pierre.
Le portail et la toiture sont ornes de motifs de deux dragons faisant face a la lune ; dans la cour exterieure se dresse une paire de dragons de pierre aux lignes souples, temoignant du haut niveau de maitrise sculpturale des artisans. Le portail rituel comprend trois entrees en arc ; sur le toit s’elevent deux piliers carres en briques superposees, chacun perce de quatre ouvertures circulaires, surmontes de decors et d’un ensemble de tam khi comprenant un encensoir et des vases. Devant l’entree du temple se trouvent deux paires de dragons et une paire de lions de pierre, conferant a l’ensemble une allure majestueuse et sacree. A l’exterieur se dressent egalement deux tours du tambour et de la cloche, construites selon un modele a huit toitures superposees aux extremites recourbees. Aujourd’hui encore, le temple conserve de nombreux objets precieux, tels que des panneaux horizontaux et grandes inscriptions datant des dynasties Le et Nguyen, ainsi que des objets de culte et des statues anciennes de grande valeur historique et artistique.
Fete du temple Den Ky Cung
La fete du temple Den Ky Cung – Ta Phu est une fete traditionnelle emblematique des populations multiethniques de Lang Son, etroitement liee a la vie culturelle et spirituelle de la communaute de Xu Lang. Elle est organisee pour commemorer et rendre hommage a Ta Do Doc Han Quan Cong Than Cong Tai et a Quan Lon Tuan Tranh, deux personnages historiques ayant joue un role important dans la formation et le developpement de la region de Lang Son a la fin du XVIIe siecle et au debut du XVIIIe siecle.
La partie rituelle de la fete se deroule de maniere solennelle et est fortement marquee par les croyances populaires. Le rite central est la procession des palanquins, organisee les 22 et 27 du premier mois lunaire, le 27 etant considere comme le jour principal de la fete. Les ceremonies d’offrande d’encens, de sacrifices rituels et de processions expriment la devotion de la population envers les ancetres veneres, tout en illustrant la tradition du « boire l’eau en se souvenant de sa source » et la volonte de preserver l’identite culturelle communautaire. La procession traverse les principales arteres de la ville de Lang Son, creant une atmosphere animee et joyeuse parmi les habitants et les visiteurs. Aux carrefours, les porteurs font tourner le palanquin en cercles, accompagnes de feux d’artifice, suscitant l’enthousiasme general. Bien que la distance entre le temple Den Ky Cung et le temple Ta Phu ne depasse pas 2 km par trajet, la procession met plus de deux heures pour atteindre sa destination, car les troupes de lions, de licornes et de dragons dansent en chemin afin d’apporter chance et prosperite a la population et aux visiteurs. Integres a la procession, habitants et touristes avancent lentement, mais tous partagent une joie et une ferveur visibles. Le long des rues traversees, de nombreuses familles installent des autels d’offrandes richement garnis, parmi lesquels figure notamment un gros porc roti a la peau doree et odorante. Selon la croyance populaire, ces offrandes sont destinees aux ancetres afin de solliciter paix, richesse et chance pour la nouvelle annee.
La partie festive se deroule dans une ambiance animee et communautaire, avec de nombreuses activites culturelles et sportives traditionnelles. Le point d’orgue est le jeu rituel de la lutte pour la tete du petard, une pratique originale symbolisant le souhait de chance, de paix et de prosperite pour l’annee nouvelle. S’y ajoutent d’autres activites telles que les courses de radeaux sur la riviere Ky Cung, les performances de chau van, la danse du lion-meo, les chants then, sli et luon, ainsi que des espaces de presentation de la gastronomie traditionnelle. L’ensemble cree une atmosphere festive et chaleureuse, renforce la cohesion communautaire et attire un grand nombre de visiteurs.
Sur le plan symbolique, la fete du temple Den Ky Cung – Ta Phu n’est pas seulement une occasion de commemorer les personnages historiques veneres, mais aussi un espace de preservation et de valorisation des valeurs culturelles traditionnelles de Xu Lang. A travers les rites et les activites festives, la fete contribue a renforcer la vie spirituelle de la communaute, a transmettre l’heritage historique, a consolider les liens sociaux et a promouvoir l’image culturelle singuliere de Lang Son aupres des visiteurs nationaux et internationaux.
Références
- Nguyễn Bá San, 2020, Lễ hội Đền Kỳ Cùng – Đền Tả Phủ truyền thống và hiện đại, Nxb Văn hóa Dân tộc.
- Vũ Văn Đạt, 2024, Lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ: Điểm hẹn văn hóa Xứ Lạng, Trang thông tin đối ngoại. Truy cập tại: https://ttdn.vn/nghien-cuu-trao-doi/ly-luan-thuc-tien/le-hoi-den-ky-cung-ta-phu-diem-hen-van-hoa-xu-lang-99421
Tiếng Trung
奇穷祠节会（Le hoi den Ky Cung）
时间
每年农历正月二十二日至二十七日举行，其中正会日为正月二十七。
地点
奇穷祠（Den Ky Cung）位于奇穷河（Song Ky Cung）左岸、奇穷桥桥头一带，现属谅山省（Lang Son）东京坊（Dong Kinh）。
历史与遗物
奇穷祠，又称“巡争大官祠（Den Quan Lon Tuan Tranh）”，坐落于奇穷桥桥头、奇穷河左岸，隶属谅山省谅山市（Thanh pho Lang Son）永寨坊（Vinh Trai）。最初，该祠仅是一座规模较小的祠庙，用以供奉水神蛟龙，被当地民众视为能够庇佑风调雨顺、生活安宁的神祇。因灵验显著，奇穷祠多次受到黎朝与阮朝的敕封；历代使节途经此地前往边境时，亦常在此停留，举行告谒仪式后再启程。
随着历史演变，祠庙的主祀对象逐渐转为巡争大官——陈朝时期“五位尊官”中的第五位，被委派镇守边疆。传说在一次抵御外敌入侵的战事中，其麾下将士多染疾病，军力削弱；一些奸臣趁机上奏诬陷其与敌通谋。君王轻信谗言，下令将其处死。为表忠贞清白，巡争大官投河自尽。后来，左都督汉郡公申公才（Than Cong Tai）赴任谅山期间查明实情，上奏为其昭雪。除供奉巡争大官外，祠内还配祀观世音菩萨与三座圣母。
据现存碑文记载，旧时奇穷祠以夯土筑成、覆以瓦顶，并曾于1928年、1931年及1967年多次修缮。因自然灾害与战争影响，旧建筑遭到严重破坏而荡然无存。此后，当地民众在原址重建祠庙，结合传统建筑形式与现代材料，并新制多件朱漆贴金的木制祭器，以满足信仰活动需要。
祠庙坐北朝南，整体布局为“丁”字形，掩映于郁郁葱葱的古树之下，倒影映入奇穷河水，营造出清幽肃穆的宗教氛围。祠前设有水埠，由数百级石阶自院落延伸至河岸；院内铺设整齐的砖地，立有两座香炉与一尊石鼎。
祠门与屋脊饰以“双龙朝月”纹样；院外另有一对石龙朝月，线条柔和，展现出工匠高超的雕刻技艺。仪门为三拱券门式结构，门顶设双层方形砖柱，每柱开四个圆孔，上饰纹样，并安置“鼎—花瓶”三器组合。祠前陈列两对石龙与一对石狮，显得庄严肃敬。外侧另建有钟楼、鼓楼，均为重檐八角式，檐角翘起。至今，祠内仍保存着多件珍贵文物，如黎—阮时期的横匾、大字，以及具有较高历史与艺术价值的祭器与古像。
奇穷祠—左府节会（Le hoi den Ky Cung – Ta Phu）
奇穷祠—左府节会是谅山各民族群众的重要传统节庆之一，与“谅山地区（Xu Lang）”居民的文化与精神生活密切相连。节会旨在缅怀并感念左都督汉郡公申公才（Than Cong Tai）与巡争大官的功绩，这两位历史人物在17世纪末至18世纪初对谅山地区的形成与发展作出了重要贡献。
节会的礼仪部分庄严肃穆，富含民间信仰色彩。核心仪式为抬神轿巡游，分别在农历正月二十二日与二十七日举行，其中二十七日为正会日。上香、祭祀与迎轿等仪式，表达了民众对先贤的虔敬之情，体现了“饮水思源”的传统观念与守护文化认同的意识。迎轿队伍沿谅山市中心街道行进，营造出热闹欢腾的节庆氛围。在部分路口，神轿会作环形旋转，并配合烟火表演，吸引众人驻足观看。
尽管奇穷祠与左府祠之间往返单程仅两公里余，但迎轿队伍往往需行进两个多小时方能抵达目的地，其间舞狮、舞麒麟、舞龙轮番表演，寄寓为民众与游客带来吉祥、平安与美好的愿望。沿途居民在路旁设案陈供，供品齐备，尤为引人注目的是金黄喷香的整只烤猪。当地民众认为，此举是向先贤献祭，以祈求新一年平安、财禄与好运。
娱乐部分同样热闹非凡，具有鲜明的社区参与性。最具代表性的活动是“争炮头”习俗，这一独特表演象征祈求新年吉祥、安康与兴旺。此外，还有奇穷河上的竹筏竞渡、唱文表演、猫狮舞、天歌（Then）、斯里歌（Sli）、伦歌（Luon），以及传统饮食展示等活动，共同营造出欢快热烈、凝聚人心的节会氛围，吸引大量游客参与。
意义与价值
奇穷祠—左府节会不仅是纪念受崇奉历史人物的重要时刻，也是保护与弘扬谅山地区传统文化价值的重要空间。通过丰富多样的礼仪与节庆活动，节会在巩固社区精神生活、传承历史记忆、增强社会凝聚力方面发挥着积极作用，并向国内外游客生动展示了谅山独具特色的文化形象。
参考文献
- Nguyễn Bá San, 2020, Lễ hội Đền Kỳ Cùng – Đền Tả Phủ truyền thống và hiện đại, Nxb Văn hóa Dân tộc.
- Vũ Văn Đạt, 2024, Lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ: Điểm hẹn văn hóa Xứ Lạng, Trang thông tin đối ngoại. Truy cập tại: https://ttdn.vn/nghien-cuu-trao-doi/ly-luan-thuc-tien/le-hoi-den-ky-cung-ta-phu-diem-hen-van-hoa-xu-lang-99421
