Tiểu sử
Pháp danh: Tâm Tấn
Cư sĩ sinh năm 1899 tại Vĩ Dạ, Huế. Trong một danh gia vọng tộc, có nhiều người viết sách nổi tiếng như Nguyễn Khoa Chiêm viết bộ “Nam triều công nghiệp diễn chí” dưới đời Nguyễn Phúc Chu. Lại có vị treo ấn từ quan, xuất gia ngộ đạo như Ngài Nguyễn Khoa Luận tức là Viên Giác Đại sư, sơ Tổ chùa Ba-la-mật. Cư sĩ là một họa sĩ nổi tiếng đất Thần kinh, đồng thời là một điêu khắc gia tài ba, một Phật tử đầy nhiệt tâm với cuộc chấn hưng Phật giáo ở Huế.
Về họa, Cư sĩ đã để lại hơn 200 tác phẩm, có phong cách Á Đông hoặc phong cách cổ điển Tây phương. Cư sĩ đã đoạt giải thưởng “Prix des Arts Décoratifs de Paris” ở cuộc thi tranh tại Paris (1933); Cư sĩ đã dự nhiều cuộc triển lãm tranh ở Nhật Bản (1944); Hà Nội (1949); Thái Lan (1953); Sài Gòn (1957). Ngồi họa ra, Cư sĩ còn có biệt tài về thư pháp chữ Hán, nét bút rất bay bướm.
Về điêu khắc, tác phẩm Cư sĩ còn để lại cho đời, chính là pho tượng Đức Phật Thích Ca hiện thờ ở chùa Từ Đàm. Cư sĩ thường nói: “Có hiểu cái Đẹp mới diễn tả được cái Đẹp”, “cái Đẹp” đó cũng chính là cái Chân và cả cái thiện.
Với tinh thần như thế, nên Chư tôn đức và Phật tử đánh giá Cư sĩ là một Phật tử thuần thành đầy nhiệt tâm. Khi An Nam Phật học Hội ở Huế hoạt động thì Cư sĩ đã có mặt bên cạnh Bác sĩ Lê Đình Thám, Bác sĩ Trương Xướng và nhiều Cư sĩ ở Huế thời đó.
Lúc Cư sĩ làm “maquette” cho pho tượng Đức Phật ở chùa Từ Đàm, là lúc Cư sĩ đang làm quan Tá lý ở Bộ Học dưới triều vua Bảo Đại ở Huế. Thế nhưng, mỗi ngày Cư sĩ để ra từ hai đến ba giờ, lên chùa Tỉnh Hội để làm mẫu tượng; suốt trong một tháng trời cứ đều đặn như thế. Tượng cao đến 2m.00, tay bắt ấn và nét mặt rất Việt Nam. Cư sĩ đã hồn thành bức “maquette” trước dịp Vu Lan năm Canh Thìn (1940) với tâm nguyện của một Phật tử thuần thành, hăng say trong việc chấn hưng Phật giáo của An Nam Phật học Hội.
Đến 8 giờ sáng ngày rằm tháng bảy, hội Vu Lan Canh Thìn (6/1940) thì pho tượng được Cư sĩ Nguyễn Hữu Tuân và thợ Phường Đúc rót đồng. Từ đó đến nay pho tượng vẫn tôn trí tại Chánh điện chùa Từ Đàm – Huế.
Cư sĩ mất năm 1965, thọ 67 tuổi.
Nguồn: Thích Trung Hậu-Thích Hải Ấn, Chư Tôn Thiện Đức & Cư sĩ Hữu Công Phật giáo Thuận Hóa – Tập 2, xuất bản
