Tiểu sử
Cư sĩ sinh năm 1927 tại làng Thế Chí Đông, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên. Thân phụ là cụ ông Phan Nhuận và cụ bà Cao Ngọc Thị Bỉ. Cư sĩ là con trai út trong gia đình có 5 trai và 3 gái.
Thuở nhỏ, Cư sĩ học ở quê nhà. Năm 1947 vào Huế học ở trường Khải Định. Năm 1950 sang Pháp học tại trường Beaux- Arts ngành kiến trúc và ấn lốt. Năm 1957 dạy tại đại học Huế cho đến năm 1987.
Đối với Phật giáo, Cư sĩ Phan Xuân Sanh rất thâm tín. Trong thời kỳ học trung học, Cư sĩ tham gia sinh hoạt với Gia đình Phật tử, Cư sĩ quy y với Hòa thượng Tịnh Khiết, được ban Pháp danh Tâm Đạo, làm Huynh trưởng xây dựng Gia đình Chơn Tri năm 1947 đến 1950, Cư sĩ cùng các vị có tinh thần Phật hóa đã dìu dắt hướng dẫn các đồn sinh nam nữ và đưa Gia đình Chơn Tri trở nên một gia đình sinh hoạt có quy củ vững mạnh sánh cùng hai gia đình đầu tiên là Hướng Thiện và Gia Thiện.
Khi sang Pháp du học, Cư sĩ vẫn thường xuyên, liên lạc với quý Thầy, quý anh chị trong Ban Hướng dẫn tỉnh để đóng góp các Phật sự chung nơi quê nhà. Cư sĩ cộng tác với tờ Tin Phật ở hải ngoại. Khi về nước, Cư sĩ là thành viên trong Ban Hướng dẫn, Phó Trưởng ban ngành Nam 1961, 1962. Ngồi ra, Cư sĩ còn làm Phó phụ tá đắc lực cho chị trưởng Hồng Thị Kim Cúc, trước đấu tranh Phật giáo 1963. Trong thời kỳ tranh đấu 1963, Cư sĩ tích cực và kế cận với quý Thầy trong tinh thần bất bạo động. Tối 20-08-1963, Cư sĩ bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt cùng quý Thầy và các thành phần cốt cán đấu tranh. Ngồi sinh hoạt với Gia đình Phật tử, Cư sĩ phụ trách vẽ tranh biếm họa cho báo Lập Trường chống áp bức tôn giáo của chính quyền Sài Gòn. Cư sĩ cũng viết bài về Phật pháp đăng trong Liên Hoa, Liễu Quán, các tập san của Phật giáo Trung phần. Cư sĩ là một thành viên bên cạnh thầy Đức Tâm, xúc tiến việc xây dựng Trung tâm Liễu Quán trước năm 1975. Năm 1970 cùng các họa sĩ Phật tử triển lãm tranh tại Trung tâm Liễu Quán- Huế và Đại học Vạn Hạnh Sài Gòn.
Sau 1975 Cư sĩ vẫn một niềm tin vững mạnh vào giáo lý Phật đà, giúp quý Thầy về mặt kiến trúc và mỹ nghệ tu sửa chùa tháp, xây dựng tháp. Hòa thượng Linh Mụ, tháp Sư bà Thể Quán, Cát Tường và cổng chùa Tường Vân. Khi lớn tuổi, Cư sĩ làm Cố vấn Ban Hướng dẫn Gia đình Phật tử cho đến ngày giã biệt 7-10-2006 (nhằm ngày 16-8- Bính Tuất), thọ 79 tuổi.
Nguồn: Thích Trung Hậu-Thích Hải Ấn, Chư Tôn Thiện Đức & Cư sĩ Hữu Công Phật giáo Thuận Hóa – Tập 2, xuất bản 2011.
